Wolf

Ut Wikipedy
Jump to navigation Jump to search
De jeropeeske wolf (Canis lupus)

De wolf is in rôfdier en in sûchdier út de famylje fan de hûnêftigen, Canidae. Syn Latynske namme is Canis Lupus. Se kinne in soad kleuren hawwe, fan hielendal wyt oant reabrún. Der binne ek swarte eksemplaren. In wolf is likernôch fan kop oant sturt 2 meter lang. In wolf yt alles, griente útsein. Se libje yn ridels, dy't wat grutte oanbelanget ferskille kinne en wêrfan't de wichtichste wolven út 'e ridel it alfa-mantsje en it alfa-wyfke binne. Wannear't der in protte iten is, binne de ridels grutter. Se jeie mei-elkoar op wyld.

Wengebiet[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Yn de ferskate Europeeske lannen nimt it tal wolven stadichoan wer ta. Dat is it gefal yn Spanje, Tsjechje, Sloveenje, Kroaasje en Slowakije. Troch it genetysk ferskaat wurde de wolven yn Skandinaavje as bedrige kategorisearre.[1] Neffens it Sweedske Rôfdiersintrum soenen der yn 2008 sa'n 180 wolven yn Sweden en Noarwegen west hawwe. Yn lannen as Frankryk en Switserlân is de wolf weromkommen.

Yn Dútslân binne spoaren fan in wolf fûn yn de dielsteat Noardryn-Westfalen. Yn de dielsteat Nedersaksen ferwachtsje saakkundigen foar 2015 de earste wolfsridel. Yn 2011 wienen der yn it easten fan Dútslân alve ridels. De wolven yn de dielsteaten Noardryn-Westfalen binne singelier en nei ferwachting sille de earste wolven yn Nedersaksen dat ek wêze.

De wolf yn Fryslân[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De lêste wolf yn de provinsje Fryslân waard yn 1712 by Wolvegea deasketten.[2] Yn 1772 waard yn it súdeasten fan de Grinzer Ommelannen de lêste wolvejacht holden. Yn East-Fryslân wurdt yn 1738 yn de omkriten fan Jever in wolf deasketten.[3]

Sûnt 2000 binne der yn Nederlân út en troch, mar jimmeroan faker meldings fan wolven. Yn 2011 waard der mei wissichheid in wolf sjoen yn Gelderlân.[4] Yn july 2013 is der in deade wolf fûn yn it Suderleech, neffens de earste berjochten wie er oanriden troch in automobilist. Ut ûndersyk die bliken dat de wolf by syn ferstjerren in bever yn 'e mage hie en dat soe betsjutte dat de wolf wierskynlik dêr dellein wie as grap.[5]

Yn 2015 dûkte in jonge wolf yn Drinte op.[6][7] en Grinslân.[8][9][10] Op de A28 tusken Meppel en it Heechfean waard yn 2017 in wolf deariden.[11]

Op 14 april 2018 waard by Appelskea in bist filme dat op in wolf like. Dy nacht wiene earder by Boyl al in trije skiep deabiten.[12] It had troch DNA-ûndersyk blieken dien dat de wolf yn 2018 yndied werom is yn Fryslân. Yn it twadde wykein fan maaie waard de wolf mooglik ek by Bontebok sinjalearre. It soe hiel goed kinne dat de deabiten skiep by Langsweagen en De Knipe yn maaie 2018 ek it wurk wie fan de wolf. De wolven komme út Dútslân en sykje yn it easten fan Nederlân en sûnt 2018 ek Fryslân nei nije wengebieten.[13]

Boarnen, noaten en referinsjes[boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en/as referinsjes:
  1. Zu enge Familienbande unter skandinavischen Wölfen artikel fan de webside wissenschaft.de
  2. Omrop Fryslân: Lêste Fryske wolf 300 jier lyn
  3. It Nijs: Wolven tsjogge op Fryslân oan
  4. Trouw, 02.09.2011
  5. It Nijs: Deade wolf dellein as grap
  6. NOS, 07.03.2015
  7. RTV Noard 07.03.2015
  8. RTV Noard 11.03.2015
  9. Nu.nl 06.03.2015
  10. NOS, 02.04.2015
  11. Nu.nl 03.03.2017
  12. Deiblêd fan it Noarden, 15.04.2018
  13. Frysk Deiblêd, 15.05.2018