Ketlik

Ut Wikipedy
Ketlik
Tomastsjerke
Tomastsjerke
Polityk
Lân flagge fan Nederlân Nederlân
Provinsje Fryslân
Gemeente It Hearrenfean
Sifers
Ynwennertal 605 (1 jannewaris 2022)[1]
Oerflak 11,37 km², wêrfan
- lân: 11,27 km²
- wetter 0,10 km²
Befolkingsticht. 54 ynw./km²
Oar
Tiidsône UTC +1
Simmertiid UTC +2
Koördinaten 52° 56' N 6° 1' E
Offisjele webside
webstee fan Ketlik
Kaart
Ketlik (Fryslân)
Ketlik
Kaart
Tomastsjerke
Lokaasje Ketlik (grien) yn 'e gemeente It Hearrenfean

Ketlik is in doarp eastlik fan de flekke It Hearrenfean yn 'e gemeente It Hearrenfean.

Skiednis[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De namme komt mûglik fan leke dat 'wetterlossing' betsjut. De namme soe ek komme kinne fan it wurd katolyk.

Tomaslieden yn Ketlik

It doarp hat al in lange skiednis; al yn 1315 stie der in kapel yn Ketlik. De fan reade bakstien boude tsjerke fan it doarp datearret út 'e earste helte fan 'e 16e iuw en swiere steunbearen hâlde it gebou op syn plak. It tsjerkje kaam yn 1975 yn hannen fan de Stifting Alde Fryske Tsjerken en waard yn 1977 en 1978 restaurearre. De tsjerke krige gjin toer en hat njonken it hôf in klokkestoel foar de twa klokken. Alle jierren wurdt yn Ketlik yn 'e Krysttiid noch de tradysje fan it Tomaslieden of Duveljeien yn eare holden.

Earst wie it dêr yn 'e omkriten neat as fean en heide. Mar yn de 16e iuw sette Pieter fan Dekema mei Johan van Cuijck en Floris Foeyts de Skoatterlânske Kompanjy op. De kompanjy kocht feangrûn yn Ketlik, Brongergea en omkriten en liet de Skoatterlânske Kompanjonsfeart grave mei heaks op de feart in soad wiken om de turf en it wetter ôf te fieren. It hat it lânskip gâns feroare.

Yn 1673 wie it it leger fan de biskop fan Múnster Bommen Berend slagge om de Fryske Wetterliny oer te kommen, mar nei't men yn Ketlik seit waard it leger yn Ketlik troch it doarpsfolk ferslein.

Ketlik wie eartiids út trije parten opboud: Grut Ketlik, Lyts Ketlik en Nij Ketlik. De beide earsten foarmje tegearre it hjoeddeiske doarp, wylst Nij Ketlik letter 'Boppeknipe' waard en no diel útmakket fan it doarp De Knipe.

Foarhinne wie Ketlik in boeredoarp, dêr't de boeren sânrapen as feefoer ferbouden mar ek as iten foar harsels. Oant 1950 wie it út de grûn lûkken fan dizze giele knollen alle jierren wenst. De minsken dy't de knollen út de grûn hellen waarden 'Raapteppers' neamd.

It doarp lei oant en mei 30 juny 1934 yn 'e gemeente Skoatterlân. Sûnt foarmet Ketlik ûnderdiel fan 'e gemeente It Hearrenfean.

Mienskip[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Ketlik hat in feriening fan Pleatslik Belang en alle fearnsjierren wurdt de doarpskrante De Raaptepper útjûn. Ketlik wurket in soad mei Mildaam gear en doe't de beide ferienings yn 2004 it bestean fan 75 jier resp. 100 jier fierden, hawwe de doarpen tegearre in grut feest organisearre. Sûnt 2006 organisearret de stifting De Bledde Teppers it doarpsfeest foar beide doarpen.

De feriening fan doarpsbelang fan Ketlik en Mildaam hawwe tegearre Doarpshelp opset om ynwenners by putsjes te helpen.

Midden yn fan it doarp stiet it brûnzen byld 'De Raaptepper' út 1981 fan 'e keunstner Simon den Hartogh. De ynwenners fan Ketlik wurde tradisjoneel foar sânrapen útmakke.[2]

Tsjerke[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De Wikipedy hat ek in side Tomastsjerke (Ketlik).

It iuwenâlde monumintale tsjerkje wurdt regelmjittich brûkt foar konserten, mar der fine ek tsjerketsjinsten plak.

Klokkestoel

Skoalle[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

It doarp hat gjin eigen skoalle mear. De kristlike basisskoalle W.A. Nijenhuis waard yn 2012 sletten.[3]

Ferienings[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

(Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de hiemside)

't Slotsje

Befolking[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Jier 1840 1860 1880 1900 1920 1940 1960 1980 2003 2010
Ynwenners 241 368 435 495 644 749 655 612 606 616
Jier 2015 2020
Ynwenners 590 600

(Boarnen: 1840: Plaatsengids, 1860 t/m 1980: De Heeren en de Anderen, R. Boltendal ISBN 90 330 1334 7, side 301/302, 2015 en 2020: Alle Cijfers.)

Oarlogsmonumint

Berne[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Gea[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Ketlik hat twa natuergebieten. It Ketliker Skar en in oergonggebiet tusken de bosken fan Oranjewâld en it Ketliker Skar. It oergonggebiet is fan 2010 en is in 32 bunder grut natoergebiet by Ketlik. Yn 'e eardere greiden is ûnder mear nije oanplant setten, binne wetterpartijen groeven en kuierpaden oanlein.

Ferskaat[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

  • De foaroansteande famylje Van Limburg Stirum hie hjir earder in soad grûn en huzen yn besit.
  • Yn Ketlik sit ek 'Le Chat Mort' in útjouwerij fan Frysktalige stripboeken as Suske en Wiske en Kapitein Rob.

Strjitten[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De strjitten fan Ketlik mei in ferklearring fan de nammen.

Sjoch ek[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Literatuer[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Keppeling om utens[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en referinsjes[boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en/as referinsjes:
  1. https://opendata.cbs.nl/statline
  2. List mei skelnammen foar plakken en ynwenners fan Fryske plakken, útjûn troch de AFUK yn de jierren 1980 mei ferwizing nei in jierboekje fan de Fryske Akademy, skreaun fan Ph.H. Breuker.
  3. Side Ketlik, oproppen 26 augustus 2023

 
Plakken yn de gemeente It Hearrenfean
Flagge fan de gemeente It Hearrenfean
Haadplak: It Hearrenfean
Doarpen en útbuorrens: AldeboarnAldhoarneAldskoatAkkrumBontebokGersleatHaskerdikenHoarnstersweachJobbegeaKetlikDe KnipeLúnbertMildaamNesNijbrêgeNijhoarneNijskoatOranjewâldTerbantTsjalbert
Buorskippen: AldskouAnnebuorrenBrongergeaBurstumEasterboarnJinshuzenMeskenwierPeanPoppenhuzenJobbegea-SkuorregeaSoarremoarreSpitsendykSythuzenWarniahuzen