Parregea

Parregea
Sicht op Parregea út it noardwesten wei
Emblemen
Bestjoer
Lân	Nederlân
provinsje	Fryslân
gemeente	Súdwest-Fryslân
Sifers
Ynwennertal	500 (1 jannewaris 2023)
Oerflak	9,21 km² (9,03 km² lân, 0,18 km² wetter)
Befolkingsticht.	55 ynw. /km²
Oar
Ferkearsieren	N359
Postkoade	8763
Netnûmer	0515
Tiidsône	UTC +1
Simmertiid	UTC +2
Koördinaten	53° 1' NB, 5° 29' EL
De Warkumer Trekfeart yn Parregea
Sint-Jehannes de Dopertsjerke
Offisjele webside
Side Parregea en Hieslum
Kaart
Kaart
Himrik fan Parregea (grien) yn 'e eardere gemeente Wûnseradiel

Parregea is in langhalich streekdoarp yn de gemeente Súdwest-Fryslân, tusken Boalsert en Warkum. It doarp lei oan de Warkumer Trekfeart, dy't dwers troch it doarp hinne rint. Westlik fan it doarp rint de N359.

Parregea hat 500 ynwenners (1 jannewaris 2023). De buorskippen Eambuorren, Eangterp, Yndyk, Monebuorren en Suderein falle ûnder de himrik fan Parregea. Eambuorren soe in oantinken wêze oan it Eamegaslot.

Namme

It doarp waard yn 1275 neamd as Epagne, dêr't mooglik Epinge mei ornearre waard. Yn 1315 waard Yppanerynghe neamd, yn 1398 Pangra, yn 1399 Panrega, yn 1400 Epanrega, yn 1447 Paenrega en yn 1488 Panderaga en ek dat jiers komt panderaghaene indijck foar. Yn 'e 16e iuw komt Pandregha(e), Pandergae en Paragha. De Fryske fariant wie doe Paragae.

It twadde part fan 'e namme -gea komt fan it oarspronklike -ingi of -inga (hearrende ta) oan 'e persoansnamme Epa, of de famyljenamme Epinga dy't dêr fan ôflaat is.

Skiednis

Parregea ûntstie as terpdoarp. De tsjerke mei in stikmannich huzen stiet hjoed-de-dei noch op 'e terp, dêr't de âldste bebouwing op konsintrearre is. It doarp lei oan 'e westkant fan in natuerlike stream, De Ie. Dy waard yn 1609 kanalisearre doe't de Warkumer Trekfeart oanlein waard. By de trekfeart del ûntstie bebouwing, ynearsten oan 'e westkant, mar letter ek oan 'e oare kant. De brêge yn it midden fan it doarp oer de feart hinne waard it mulpunt fan it doarp. Eastlik fan 'e brêge oan de heaks op de Trekfeart rinnende Horstwei ûnjoech him letter ek lintbebouwing. Yn 'e 18e iuw waard justjes súdlik fan 'e brêge herberch "De Harmonie" boud.

Parregea lei eartiids eastlik fan 'e Parregeaster Mar. Dy mar, mei de Feitemar, waarden yn 1876-1879 drûchlein. Parregea wie oant doe noch in fiskersdoarp, mar mei de 320 bunder grutte drûchlizzing kaam dêr boulân by en ûntjoech Parregea him ta in agrarysk doarp. Under de drûchlizzing waard blokferkaveling oanlein en mei tank oan ûntwikkelders út Noard-Hollân kamen in rige stjelppleatsen ta stân.

Oant 2011 lei Parragea yn de eardere gemeente Wûnseradiel.

Tsjerke

De tsjerke fan Parregea is de Sint-Jehannes de Dopertsjerke dy't út de fjirtjinde iuw komt en wijd is oan Jehannes de Doper. Hy bestiet foar it grutste part út giele kleastermoppen. Oan 'e súdlike muorre binne letter giele stiennen brûkt. De toer is in sealtektoer en is nei alle gedachten letter boud en waard mei reade moppen boud. Ek binne der platen Bremer sânstien yn 'e toer ferwurke.

Mienskip

Parregea hat mei Hieslum ien feriening foar Doarpsbelang. It doarpskrantsje hiet De Pinfisker dy't om it fearnsjier ferskynt. It doarpshûs hjit De Gearhing dy't as skoalgym brûkt wurdt troch de skoallen fan Parregea en Tsjerkwert en as sporthal fan ferskate sportferienings brûkt wurdt. By de iisbaan stiet jeugdhonk Us Jister. Alle jierren is der in feest: Parpop.

Yn Parregea stiet in brânwachtkazerne dy't part is fan de Feilichheidsregio Fryslân.

Skoalle

Parregea hat noch in eigen kristlike doarpsskoalle, De Paadwizer, dy't ek iepen stiet foar bern mei oare leauwensoertsjûgings. Hast alle bern út Parregea, Hieslum en Dedzjum, en ek út Ferwâlde en Gaast, geane dêr nei skoalle.

Tsjerke

• Protestantske gemeente Parregea-Hieslum

Ferienings

• Oranjeferiening
• Follybalklub
• Badmintonklub
• Gymnastykferiening
• Biljertferiening 't Bruine Café
• Begraffenisferiening Gedenk te sterven
• Toulûkferiening; traint lykwols yn It Heidenskip
• Iisbaanferiening Winterwille
• Kristlike Muzykferiening Excelsior

Befolkingsferrin

1811	1849	1890	1950	1954	1959	1964	1969	1974	1989	2009	2021
168	331	519	670	689	625	582	542	482	475	497	485

Berne yn Parregea

• Ludzer Eringa (1901-1962), akteur

Ferkear

Parregea leit oan 'e Provinsjale Wei N359 fan Boalsert nei Warkum.

Bustsjinst

De buslinen troch Parrgea wurde fersoarge troch Qbuzz. De folgjende linen ride troch Parregea:

• Line 39 Ferwâlde - Snits: Ferwâlde - Postkantoar - Brêge - Dedzjum - Blauhús - Westhim - Abbegea - Drylts - Snits
• Line 44 Boalsert - Snits fia Gaasterlân: Boalsert - Tsjerkwert - Parregea Provinsjale Wei - Warkum - Koudum - Himmelum - Bakhuzen - Murns - Riis - Aldemardum - Nijemardum - Sondel - Wikel - Balk - Ypekolsgea - Wâldsein - Kûfurderrige - De Hommerts - Jutryp - Snits

Strjitten

Aaltsjemarwei, Eangterperleane, Ferwâlderpaad, Freark Faberwei, Horstwei, Tsjerkebuert, Trekwei, Tynjestrjitte, Waubertstrjitte.

Keppeling om utens

• Webstee fan Parregea en Hieslum

Boarnen, noaten en/as referinsjes:

Webstee fan Parregea G. van Berkel & K. Samplonius (2018), Nederlandse plaatsnamen verklaard Karel F. Gildemacher, Friese Plaatsnamen, Ljouwert, Friese Pers Boekerij 2007, Parrega Peter Karstkarel, Friesland Wonderland, Parregea

Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Parregea fan Wikimedia Commons.