Noardeast-Fryslân

Ut Wikipedy
Springe nei navigaasje Springe nei sykjen
Noardeast-Fryslân
Lauwerssluizen 03.JPG
De R.J. Cleveringslûzen, tusken de Waadsee en it Lauwersmar.
Flagge fan Noardeast-Fryslân.svg Noardeast-Fryslân (wapen).png
Wapen fan Noardeast-Fryslân
Noardeast-Fryslân (2019).png
Lân Flag of the Netherlands.svg Nederlân
Provinsje Frisian flag.svg Fryslân
Haadplak Dokkum
Oerflak 516,45 km²
  •  dêrfan lân 374,67 km²
  •  dêrfan wetter 140,78 km²
Ynwennertal 45 228 (2020)
Befolkingstichtens 121,8 / km²
Sitferdieling gemeenteried
CDA FNP S!N CU VVD PvdA GB ELP
7 5 4 4 3 3 2 1
Boargemaster Johannes Kramer (FNP)
Oprjochte 2019
oant 1851 Dokkum wapen.svg Gemeente Dokkum
Oostdongeradeel wapen.svg Gritenij East-Dongeradiel
Coat of arms of Ferwerderadeel.svg Gritenij Ferwerderadiel
Kollumerland wapen.svg Gritenij Kollumerlân
Westdongeradeel wapen.svg Gritenij West-Dongeradiel
Coat of arms of Dantumadeel.svg Gritenij Dantumadiel (diel)
1851-1984 Flagge fan Dokkum.PNG Gemeente Dokkum
Flagge fan Eastdongeradiel.PNG Gem. East-Dongeradiel
Flagge fan Ferwerderadiel.png Gem. Ferwerderadiel
Kollumerland c.a. flag.svg Gem. Kollumerlân
Flagge fan Westdongeradiel.PNG Gem. West-Dongeradiel
Flagge fan Dantumadiel.png Gem. Dantumadiel (diel)
1984-2019 Flag of Dongeradeel.svg Gem. Dongeradiel
Flagge fan Ferwerderadiel.png Gem. Ferwerderadiel
Kollumerland c.a. flag.svg Gem. Kollumerlân en Nijkrúslân
Ferkearsier(en) N355N356N357N358N361
Netnûmer(s) 0511, 0518, 0519, 0594, 058
Postkoade(s) 9170–9199, 9291–9299, 9851–9853
Blue globe icon.svg www.noardeast-fryslan.nl

Noardeast-Fryslân is in gemeente yn it noardeasten fan Fryslân. Dizze gemeente ûntstie by in gemeentlike weryndieling op 1 jannewaris 2019 út 'e eardere gemeenten Dongeradiel, Ferwerderadiel en Kollumerlân en Nijkrúslân.[1] Op 31 desimber 2018 hie Noardeast-Fryslân 45.157 ynwenners.[2]

Namme[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De namme 'Noardeast-Fryslân' waard op 30 maart 2017 fêststeld troch de gemeenterieden fan Dongeradiel, Ferwerderadiel en Kollumerlân en Nijkrúslân, nei't dêroer in referindum holden wie ûnder de ynwenners fan 'e trije gemeenten. By dy folksriedplachting waarden trije nammen oan it elektoraat foarlein; de oare beiden, dy't it ôfleine tsjin 'Noardeast-Fryslân', wiene 'Dokkumerlân' en 'Ie- en Lauwerslân'. De gemeente hat offisjeel gjin Nederlânske namme.

Plakken[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De gemeente Noardeast-Fryslân bestiet út ien stêd (Dokkum) en 52 doarpen (offisjele wenkearnen). Dokkum is fierwei it grutste plak en fanwegen syn min ofte mear sintrale lizzing waard it ek it haadplak en bestjoerssintrum fan Noardeast-Fryslân.

Plaknamme Ynwenners
Dokkum 12.675
Kollum 5.645
Kollumersweach 2.970
Hallum 2.665
Ferwert 1.790
Holwert 1.585
Marrum 1.400
Ternaard 1.255
Burdaard 1.160
Eanjum 1.155
Easternijtsjerk 945
Mitselwier 915
Ie 860
Blije 855
Aldwâld 830
Boerum 610
Westergeast 605
Sweagerbosk 585
Ingwierrum 575
Muntsjesyl 490
De Pomp / Kollumerpomp 435
Hantum 400
Ljussens 375
Nes 365
Nijewier 365
De Trieme 315
Wierum 310
Moarre 250
Brantgum 240
Peazens 230
Moddergat 225
Hantumhuzen 220
Raard 220
Wânswert 215
Warfstermûne 205
Eastrum 185
Reitsum 130
Boarnwert 125
Ealsum 120
Feankleaster 105
Ginnum 90
Lichtaard 90
Hegebeintum 85
Lytsewâld 80
Foudgum 75
De Lytse Jouwer 70
Hantumerútbuorren 65
Jislum 65
Wetsens 50
Jouswier 45
Waaksens 45
Jannum 35

Foarskiednis[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Oarspronklik wie it de bedoeling dat behalven Dongeradiel, Ferwerderadiel en Kollumerlân en Nijkrúslân ek de gemeente Dantumadiel opgean soe yn Noardeast-Fryslân. De neamde fjouwer gemeenten fúzjearren dêrta op amtlik nivo op 1 jannewaris 2017. Dantumadiel loek him lykwols letter werom út 'e plande bestjoerlike fúzje.[3] Dantumadiel nimt sûnt de foarming fan Noardeast-Fryslân tsjinsten ôf by de nije fúzjegemeente sûnder sels in op 'e nij amtlik apparaat opboud te hawwen.

Taal[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Yn Noardeast-Fryslân wurde behalven Frysk en Nederlânsk ek twa Stedske dialekten (Dokkumersk en Kollumersk) sprutsen, mei dêropta twa Nedersaksyske dialekten, te witten: Kollumerlânsk en Pompstersk.

Op 10 septimber 2020 besleat de gemeenteried fan Noardeast-Fryslân op foarstel fan 'e FNP-fraksje unanym ta de ynfiering fan Frysktalige plaknammen yn 'e hiele gemeente. Foartiid wiene inkeld de offisjele plaknammen yn it âlde Ferwerderadiel Frysktalich, wylst yn it eardere Dongeradiel en Kollumerlân Nederlânsktalige plaknammen offisjeel wiene.[4]

Polityk[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Waarnimmend boargemaster fan Noardeast-Fryslân wie it earste jier Haijo Apotheker fan D66. Begjin jannewaris 2020 is er opfolge wurden troch de eardere FNP-deputearre Johannes Kramer.

De gemeenteried fan Noardeast-Fryslân bestiet út 29 sitten. Op 21 novimber 2018 fûnen der fanwegen it oprjochtsjen fan 'e nije gemeente (tuskentiidske) weryndielingsferkiezings plak foar de gemeenterie fan Noardeast-Fryslân. De útslach fan dy ferkiezings wie sa:[5]

partij stimmen % riedssitten
CDA 3.763 22,9% 7
FNP 2.633 16,0% 5
S!N 2.188 13,3% 4
KristenUny 2.062 12,5% 4
VVD 1.931 11,7% 3
PvdA 1.570 9,5% 3
GBNF 1.068 6,5% 2
ELP NEF 947 5,8% 1
Waadpartij 257 1,7% -
ûnjildich & blanko 46 0,3%
totaal 16.456 *46,4% 29

*) Opkomstpersintaazje.

Topografyske kaart fan Noardeast-Fryslân

Boarnen, noaten en referinsjes[boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en/as referinsjes:
  1. Noardeast-Fryslân nieuwe gemeentenaam, op de gemeentlike webside fan Kollumerlân.
  2. Bosma, Willem, Marginale groei naar hoogste inwonertal ooit, yn: de Ljouwerter Krante, 31 desimber 2018, s. 26.
  3. Kommerie, J., Inwoners Dantumadiel denken mee over nieuwe burgemeester, yn: de Dokkumer Krante, 19 april 2017.
  4. Fierant, Tim, Noardeast krijgt Friese plaatsnamen, yn: de Ljouwerter Krante, 11 septimber 2020, s. 24.
  5. Boarne: Utslaggen fan 'e weryndielingsferkiezings op 'e webside fan 'e Gemeente Noardeast-Fryslân.

 
             Provinsje Fryslân
Flagge fan de Provinsje Fryslân
hjoeddeistige gemeenten
Achtkarspelen • It Amelân • Dantumadiel • Eaststellingwerf • Flylân • De Fryske Marren • Harns • It Hearrenfean • Ljouwert • Noardeast-Fryslân • Opsterlân • Skiermûntseach • Skylge • Smellingerlân • Súdwest-Fryslân • Tytsjerksteradiel • De Waadhoeke • Weststellingwerf
eardere gemeenten
Aenjewier (1851–1934) • Baarderadiel (1851–1984) • Barradiel (1851–1984) • It Bilt (1851–2018) • Boalsert (1455–2011) • Boarnsterhim (1984–2014) • Doanjewerstâl (1851–1984) • Dokkum (1298–1984) • Dongeradiel (1984–2019) • Drylts (1268–1984) • East-Dongeradiel (1851–1984) • Ferwerderadiel (1851–2019) • Frjentsjer (1374–1984) • (âld) Frjentsjerteradiel (1851–1984) • (nij) Frjentsjerteradiel (1984–2018) • Gaasterlân (1851–1984) • Gaasterlân-Sleat (1984–2014) • Haskerlân (1851–1984) • Hylpen (1372–1984) • Himmelumer Aldefurd (1851–1984) • Hinnaarderadiel (1851–1984) • Idaerderadiel (1851–1984) • Kollumerlân (1851–2019) • Lemsterlân (1851–2014) • Littenseradiel (1984–2018) • Ljouwerteradiel (1851–2018) • Menameradiel (1851–2018) • Nijefurd (1984–2011) • Raerderhim (1851–1984) • Skarsterlân (1984–2014) • Skoatterlân (1851–1934) • Sleat (1426–1984) • Snits (1292–2011) • Starum (1061–1984) • Utingeradiel (1851–1984) • Warkum (1399–1984) • West-Dongeradiel (1851–1984) • (âld) Wymbritseradiel (1851–1984) • (nij) Wymbritseradiel (1984–2011) • Wûnseradiel (1851–1984)