Kollumerlân

Ut Wikipedy
Jump to navigation Jump to search
Kollumerlân en Nijkrúslân
Windmill Rust Roest front.jpg
De mûne Rust Roest, by Muntsjesyl.
flagge wapen
Kollumerland c.a. flag.svg Kollumerland wapen.svg
Wapen fan Kollumerlân
lokaasje
Map - NL - Municipality code 0079 (2009).svg
polityk
lân Flag of the Netherlands.svg Nederlân
provinsje Frisian flag.svg Fryslân
boargemaster Bearn Bilker (CDA)
sifers en geografy
haadplak Kollum
grutste plak Kollum
ynwennertal 12.853 (2017)
befolkingstichtens 117,1 / km²
oerflak 116,35 km²
● wêrfan lân 109,75 km²
● wêrfan wetter 6,60 km²
tal doarpen 12
ferkearsieren N355, N358
skiednis
oprjochte 1851
oant 1851 Kollumerland wapen.svg Gritenij Kollumerlân
opheft 2019
opgien yn Gjin Flagge (Bekend).PNG Noardeast-Fryslân
oar
netnûmer 0511, 0594
postkoade 9291–9299, 9851–9853
tiidsône UTC +1
simmertiid UTC +2
webside www.kollumerland.nl

Kollumerlân en Nijkrúslân, faak ôfkoarte ta Kollumerlân, (Nederlânsk en offisjeel: Kollumerland en Nieuwkruisland of Kollumerland c.a.) is in gemeente yn it noardeasten fan Fryslân, mei 12.853 ynwenners (30 april 2017) en in gebiet fan 116,35 km², wêrfan 6,6 km² wetter. Yn 2019 sil de gemeente tegearre mei Dongeradiel en Ferwerderadiel opgean yn de nije gemeente Noardeast-Fryslân.

Gebiet[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

It Dokkumer Djip en it Alddjip foarmje yn it noardwesten de grins mei Dongeradiel. Yn it westen foarmje de Terpwei, de Petsleat en de Langwaerster Wei, en sa fierder tusken De Westerein en Sweagerbosk troch de grins mei Dantumadiel.Yn it suden foarmje de Swadde, de Swaddesleat, de Hessewei en de Lauwers de grins mei Achtkarspelen. En yn it easten en noardeasten foarmje de Alde Lauwers, it Mûntsjesylsterryd, it noardlik part fan de Stêdswei en sa fierder nei de Sâltkamper Ril de grins mei Grinslân.

Skiednis[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Oant en mei de 14e iuw wie Kollumerlân in part fan Dantumadiel. Dêrnei wurde der twa nije gritenijen neamd: Eastbroeksterlân, eastlik fan Dantumadiel, en Kollumerlân, om Kollum hinne. Yn 1443 slute beide gritenijen in ferbûn mei Grins. Wylst Grins hjir it bewâld hie makken de Fetkeapers út de beide gritenijen it de Skieringers lestich.

Yn 1497 naam Albrecht fan Saksen it bewâld yn Fryslân oer, en ferbruts de ferbining mei Grins. Mar yn 1515 keas Kollumerlân foar Gelre, en bleau oant 1523 Geldersk. Yn die tiid waard der allinnich noch sprutsen fan "Kollumerlân", mar doe't begûn waard mei it bedykjen fan it Kruislân waard dat, oant 1578 as in selstannige gritenij bestjoerd.

De gritenij Kollumerlân waard yn 1851 in gemeente nei de ynfiering yn Nederlân fan de gemeentewet fan Thorbecke. By it ôfdamjen fan de Lauwerssee krige Kollumerlân der yn ien kear in grutte lape lân by yn de foarm fan de platen dy't oan de súdkust fan de see lein hienen. Op 1 jannewaris 2019 sil Kollumerlân opheft wurde en yn 'e mande mei Dongeradiel en Ferwerderadiel opgean yn 'e nije gemeente Noardeast-Fryslân.

Plakken[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

It haadplak fan de gemeente is de flekke Kollum. De oare plakken yn de gemeente binne: Aldwâld, Boerum, Feankleaster, Kollumerpomp, Kollumersweach, Lytsewâld, Muntsjesyl, De Trieme, Warfstermûne, Westergeast en Sweagerbosk.

Yn 2005 bepaalde de gemeenterie dat Kollumerlân der 15 buorskippen by krije moast. It giet dan om gebieten dy't lânskiplik weardefol binne en wêrfan't de histoaryske namme bewarre bliuwe moat.

De buorskippen Healweg, De Keegen, De Kolk, Kollumerâldsyl, Krabbuorren, Leechte, De Skâns en Sânbulten lizze yn it eastike Nedersaksyske taalgebiet.

Untwikkeling ynwennertal[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Sjoch ek[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Keppeling om utens[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

 
             Provinsje Fryslân
Flagge fan de Provinsje Fryslân
hjoeddeistige gemeenten
Achtkarspelen • Dantumadiel • De Fryske Marren • De Waadhoeke • Dongeradiel • Eaststellingwerf • Ferwerderadiel • Flylân • Harns • It Amelân • It Hearrenfean • Kollumerlân • Ljouwert • Opsterlân • Skiermûntseach • Skylge • Smellingerlân • Súdwest-Fryslân • Tytsjerksteradiel • Weststellingwerf
takomstige gemeenten
Noardeast-Fryslân (fan 2019 ôf)
eardere gemeenten
Aenjewier (1851–1934) • Baarderadiel (1851–1984) • Barradiel (1851–1984) • It Bilt (1851–2018) • Boalsert (1455–2011) • Boarnsterhim (1984–2014) • Doanjewerstâl (1851–1984) • Dokkum (1298–1984) • Drylts (1268–1984) • East-Dongeradiel (1851–1984) • Frjentsjer (1374–1984) • (âld) Frjentsjerteradiel (1851–1984) • (nij) Frjentsjerteradiel (1984–2018) • Gaasterlân (1851–1984) • Gaasterlân-Sleat (1984–2014) • Haskerlân (1851–1984) • Hylpen (1372–1984) • Himmelumer Aldefurd (1851–1984) • Hinnaarderadiel (1851–1984) • Idaerderadiel (1851–1984) • Lemsterlân (1851–2014) • Littenseradiel (1984–2018) • Ljouwerteradiel (1851–2018) • Menameradiel (1851–2018) • Nijefurd (1984–2011) • Raerderhim (1851–1984) • Skarsterlân (1984–2014) • Skoatterlân (1851–1934) • Sleat (1426–1984) • Snits (1292–2011) • Starum (1061–1984) • Utingeradiel (1851–1984) • Warkum (1399–1984) • West-Dongeradiel (1851–1984) • (âld) Wymbritseradiel (1851–1984) • (nij) Wymbritseradiel (1984–2011) • Wûnseradiel (1851–1984)