Westernijtsjerk

Ut Wikipedy
Westernijtsjerk
Tsjerke fan Westernijtsjerk
Tsjerke fan Westernijtsjerk
Emblemen
Marrum vlag.svg               Marrum-Westernijtsjerk wapen.svg
Sifers
Ynwennertal 50 (2008)
Polityk
Lân flagge fan Nederlân Nederlân
Provinsje Frisian flag.svg Fryslân Fryslân
Gemeente Flagge fan Noardeast-Fryslân.svg Noardeast-Fryslân
Oar
Tiidsône UTC +1
Simmertiid UTC +2
Koördinaten 53° 19' N 5° 47' E
Offisjele webside
Side Marrum
Kaart
Westernijtsjerk (Fryslân)
Westernijtsjerk

Westernijtsjerk wie in doarp yn de gemeente Noardeast-Fryslân. De namme jout oan dat it de nije tsjerke by Marrum wie en om gjin misbegryp te krijen mei Easternijtsjerk yn Dongeradiel waard der "Wester" oan tafoege. Offisjeel brûkten de eartiidske gritenij en de gemeente allinnich "Nijtsjerk". Yn 1971 ferlear Westernijtsjerk syn doarpsstatus en waard it as buorskip oan Marrum tafoege.

Westernijtsjerkers wurde tradisjoneel foar 'roeken' útskolden, Marrumers foar 'katten'. Beide bisten komme ek yn de mienskiplike doarpsflagge en it wapen foar.[1]

Yn 1744 wie it ynwennertal 98, no (sifers 2008) wurdt der rûsd dat sa'n 50 minsken harren Westernijtserkster neame.

It ûntstean fan it doarp[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

It doarp is yn de midsiuwen op in kwelderwâl ûntstien. Oarlieding fan de doarpsstifting soe in konflikt tusken de Jep(pe)ma's en de Ponga's west ha. Jeppema hie syn besit oan de noardkant fan de Hege Hearrewei en besleat doe om sels in doarp te stiftsjen op wat syn eigendom wie. Hy krige de biskop fan Utert safier om him tastimming te jaan foar de bou fan in tsjerke. De tsjerke waard boud op de grûn fan Jeppemastate en sa krige Westernijtsjerk syn doarpsstatus. It liket der sels op dat de pastoar eins in húskapelaan fan de Jeppema's wie. Dat moast ta swierrichheden liede en yn 1570 ûnstie der skeel oer it eigendom fan de state. De Ljouwerter biskop Cunerus Petri moast yn 1570 tuskenbeide komme en as oplossing waard doe de grêft fan Jeppemastate sa ferlein, dat de tsjerke en it tsjerkhôf bûten it terrein fan Jeppemastate kamen te lizzen. Op de kaart fan Wopke Eekhoff út 1846 is dat noch dúdlik te sjen.

Nei de Jeppema's kaam de state yn it besit fan de Roorda's en de famylje Fan Grovestins. Om 1800 hinne is de doe al ôfbrutsen state yn hannen de famylje Collet d'Escury út Leien kommen.

De tsjerke[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

1rightarrow.png De Wikipedy hat ek in side Tsjerke fan Westernijtsjerk.

De romaanske tsjerke waard yn de 13e iuw boud; de toer is 15e-iuwsk. Yn de toer hingje twa klokken, ien út 1385 en de oare is fan 1405. De hearebank komt út de 17e iuw. Der stiet in barokke preekstoel en foaral de banken mei moai fykwurk út de 16e iuw falle op. Guon tinke dat de namme Jeppema yn 't snijwurk werom te finen is.

Sûnt de reformaasje foarmet Westernijtsjerk ien tsjerklike gemeente mei Marrum. Tusken de plakken rint de Tsjerkeloane. It tsjerkepaad waard yn âlde steat werombrocht.

Klaailânsmûne[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Klaailânsmûne
1rightarrow.png De Wikipedy hat ek in side Klaailânsmûne.

Op it eardere doarpsgebiet fan Westernijtsjerk stiet de Klaailânsmûne, dy't de Nijtsjerkerpolder bemealle. De muonts is in achtkante mûne út 1865.

Sjoch ek[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Keppeling om utens[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en referinsjes[boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en/as referinsjes:

 
Plakken yn de gemeente Noardeast-Fryslân
Flagge fan de gemeente Noardeast-Fryslân
Stêd: Dokkum

Doarpen en útbuorrens: AldwâldBurdaardBlijeBoarnwertBoerumBrantgumEalsumEanjumEasternijtsjerkEastrumFeankleasterFerwertFoudgumGinnumHallumHantumHantumerútbuorrenHantumhuzenHegebeintumHolwertIeIngwierrumJannumJislumJouswierKollumKollumersweachLichtaardLytsewâldDe Lytse JouwerLjussensMarrumMitselwierMoarreModdergatMuntsjesylNesNijewierPeazensDe PompRaardReitsumDe SkânsSweagerboskTernaardDe TriemeWaaksensWânswertWarfstermûneWestergeastWetsensWierum

Buorskippen: Ald TerpAldwâldmersylBartlehiem (foar in part) • BeintemahûsBetterwurdBoarnwerterhoekeBoarnwerthuzenBoatebuorrenBollingwierBrânbuorrenBûnte HûnDe DellenDykshoarneDokkumer Nije SilenEasterbeintumFarebuorrenFiifhuzen (Hallum)Fiifhuzen (Ternaard)FiskbuorrenFjildbuorrenGrut MidhuzenHallumerhoekeHanenburchHantumerhoekeHealweiHústernoardIesumasylJewierKeatlingwierDe KegenKletterbuorrenKollumer AldsylDe KolkKrabbuorrenLeechlânDe LeechteLyts MidhuzenLytse LeardLytse WierMûnebuorrenNijlânIt ParadyskeDe ReidswâlDe RypSânbultenSânhuzenSibrandahûsDe SkânsSkernehuzen't SkoarStienharstIt StienfekStiemTeardTeyebuorrenTergrêft (foar in part) • Ter LuneDe TibbenTilbuorrenTiltsjebuorrenTrijeboerehuzenWeardebuorrenWesterbuorrenWesternijtsjerkWieDe WygeastDe Wurden