Tsjerke fan Westernijtsjerk

Ut Wikipedy
Jump to navigation Jump to search
Tsjerke fan Westernijtsjerk
Kerk van Westernijkerk.jpg
lokaasje
lân Flag of the Netherlands.svg Nederlân
provinsje Frisian flag.svg Fryslân
gemeente Coat of arms of Ferwerderadeel.svg Ferwerderadiel
plak Wapen fan Marrum-Westernijtsjerk.jpg Westernijtsjerk
adres Westernijtsjerk 2
bysûnderheden
type bouwurk Tsjerke
boujier 13e iuw (tsjerke); 15e iuw (toer)
monumintale status Monumentenbordje 2014.svg ryksmonumint
monumintnûmer 15645

De Tsjerke fan Westernijtsjerk is in tsjerke út de 13e iuw yn Westernijtsjerk by Marrum.

Gebrûk[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De mooglik oarspronklik oan Oswald fan Noardumbrje wijde tsjerke waard troch de herfoarme gemeente foarhinne allinnich brûkt yn de simmermoannen fanwegen it ûntbrekken fan ferwaarming. Trije iuwen lang hat Westernijtsjerk in selstannige parochy mei in eigen pastoar west. Dêr kaam nei de reformaasje feroaring yn, fan doe ôf oan foarme Westernijtsjerk in tsjerklike kombinaasje mei Marrum.[1]

Yn 2005 is de tsjerke oerdroegen oan de Stifting Alde Fryske Tsjerken. De tsjerke wurdt no brûkt foar rou- en trouplechtichheden, konserten en kulturele útstallings.[2] De Protestantse gemeente Marrum/Westernijtsjerk makket sûnt allinnich nog gebrûk fan de Godehardustsjerke yn Marrum.

Ynterieur

Skiednis[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De tsjerke waard yn de 13e iuw boud op de grûn dêr't eartiids de stins fan de Jeppema's stie. Foar de bou waard it âldere ôfbraakmaterjaal fan Jeppema-State brûkt.

Yn de 15e iuw waard de ienskepige tsjerke mei in trijesidich koer fernijd en grutter makke. De súdlike muorre is om 1800 hinne mei lytse bakstien beklaaid. Yn deselde tiid brocht men ek steunbearen oan om it gebou op syn plak te hâlden. Mei de restauraasje fan 1988 binne fiif steunbearen ferwidere (twa oan de súdlike kant en trije oan de noardlike kant). De steunbearen oan it koer bleaune bewarre.

Op de hoeken fan it koer is noch let-romaanske muorredekoraasje te sjen yn de styl fan mitsele stiennen mei in rûne útstekkende foarm. Tichtmitsele ramen en portalen binne op ferskate plakken op de muorren te finen.[3]

Toer[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Oargel

De toer is fan lettere datum dan de tsjerke en waard yn de 15e iuw tafoege. Yn de toer hingje twa âlde klokken út 1385 en 1405. De grutste klok hat it opskrift (yn gotyske letters): "Te colo virgo pia vocorque postea ergo Maria A.D. MCCCLXXXV" (Jo ferearje ik fromme jongfaam en fierders wurd ik dêrom Maria neamd. Yn it jier fan ús Heare 1385). De lytse klok krige de tekst: "A.D. MCCCCV cum trahor audite voco vos ad gaudia vite" mei (Yn it jier fan ús Heare 1405. Als ik lutsen wurd, hear! Ik rop Jo ta de blydskip fan it libben.)

Ynterieur[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De iken preekstoel is om 1730 hinne boud, de trep is 19e iuwsk. Oan de preekstoel hinget in koperen doopbekkenhâlder. It doophek waard yn de 19e iuw fernijd. Foar de preekstoel oer stiet tusken twa ienfâldige 19e iuwske oerkappe hearebanken in rikere dekorearre dûbele 17e iuwske bank.

Nijsgjirrich oan de achterste tsjerkebanken binne fjouwer fersierde sydstikken, dy't datearje út de gotyske tiid.[4].

Oargel[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

It oargel yn de tsjerke is it earste oargel dat Fokke Bakker (1842-1904) en Arjen Timmenga (1854-1920) tegearre bouden. It twamanualige Bakker & Timmenga-ynstrumint waard op 20 juny 1880 yn gebrûk nommen.[5] It oargel is yn orizjinele steat bewarre bleaun en krige net earder dan yn 1982 in elektryske wynfoarsjenning.[6][7]

Ofbylden[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Keppeling om utens[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en referinsjes[boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en/as referinsjes: