Marrum

Ut Wikipedy
Jump to navigation Jump to search
Marrum
Flagge fan Marrum Wapen fan Marrum
Flagge Wapen
Lokaasje fan Marrum
Gemeente Noardeast-Fryslân
Ynwennertal (2014) 1464
Webstee webstee Marrum.nl
Marrum op in âlde printbrievekaart

It doarp Marrum yn de gemeente Noardeast-Fryslân , mar foel oant de gemeentlike weryndieling fan 2019 foel ûnder Ferwerderadiel. Marrum leit noch op in geve terp. It moat sa om 'e 11e iuw, doe't de Hege Hearrewei, in âlde seedyk, klearkommen is, syn hjoeddeistige foarm krigen hawwe. Dêrfoar leit it troch de Lege Hearrewei noch bûtendyks.
Administratyf heart it eardere doarp Westernijtsjerk no ek ûnder Marrum.

De namme[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De namme kin mear betsjuttings hawwe. De earste soe dan wêze kinne: hiem oan de mear. In mear of ek wol mar is wetterskieding/grins tusken twa gebieten. De twadde soe betsjutte kinne fan hiem op leech lân.

Sûkerei[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Marrum wie ferneamd om de sûkereibou. Yn 1840 wienen der yn Marrum noch 19 sûkereifabriken. Der hawwe der mear west. De sûkereiwoartel, dy't wy no noch kenne by de fariant wytlof, waard drûge en meald. Dan waard it ferkocht as sûkerei. It waard dronken yn 't plak fan kofje.

It Heephûs, De âlderein wenne sa ek yn in filla

Gebouwen[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De Staten[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Marrum hat ferskate staten hân.

  • De âldste wie Botniastate. Botniastate moat om 900 stifte wêze troch Ode Botnia. Letter is it oergien nei de famylje fan Camminga. Der waard sein dat Botniastate in sterke stins west hat. No is der hast neat mear fan te finen.
  • In oare state wie Pongastate. De Ponga's moatte in foarnaam plak yn Marrum ynnommen hawwe. Letter is dizze state oergien nei de fan Harinxma's en om 1750 hinne hat der in Idzinga wenne. Guon fan de oare staten binne noch werom te finen yn nammen fan pleatsen.

It Heephûs[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

It earmhûs yn Hallum foldie net mear oan de easken fan om 1915 hinne. It each fan it gemeentebestjoer foel op it eardere notarishûs yn Marrum. Doe't soks iepenbier waard, stie Marrum op ien ein. De Hallumers mochten om harren it earmhûs wol hâlde. It paste net yn Marrum en wat soe der barre mei dat moaie hûs? De ûnderhannelings mei juffer Louise Heep, de dochter fan de eardere notaris, en it gemeentebestjoer gienen troch. Op 21 desimber 1917 droech juffer Heep fergees har hûs oer oan de gemeente. Wol mei de betingst dat it hûs oan de bûtenkant net feroare wurde mocht. It hat de gemeente doch noch it nedige koste foar de ferbouwing. Der waard noch wat neiprottele, mar guon fûnen it ek net sa min dat de Marrumers yn it eigen doarp wenjen bliuwe koenen. Yn 1952 waard it Heephûs ôfkard, mar it moast noch oant 1971 duorje foar't de lêste bewenners nei in nije âldereintehûs 'Foswert' yn Ferwert ferhúzje koenen. It gebou is letter Griene Krúsgebou wurden en is no wer yn partikuliere hannen.

De mûnen[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

  • De Klaailânsmûne dy't no yn behear fan de stichting 'De Fryske Mole'. De earste mûne wie út 1845 om de polder Ferwert te bemeallen. Yn 1916 is dy ôfbaarnd en út parten fan de Ljouwerter mûne
  • De De Feniks (1917).
  • De Grutte Mûne.

De betonnen huzen[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Yn Marrum wie it betonfabryk fan Mellema. Mellema woe ek wol ris sjen litte dat hy mear koe as betonplaten meitsje. Sa binne der yn Marrum twa huzen fan beton boud.

It bûterfabryk[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Yn 1881 waard der yn Westernijtsjerk in bûterfabryk oprjochte. It fabryk ferhuze letter nei Marrum. Yn Marrum wie men grutsk op harren fabryk. It wie ek de grutste wurkjouwer yn Marrum. Nei 1945 ûntkaam Marrum ek net oan de fúzjes. De namme Marrum waard feroare yn 'De Takomst'. In lange takomst hat it fabryk net hân. Yn desimber 1981 waard de lêste molke ôflevere.
De gersdrûgerij hie al earder de doarren slute moatten.

De Herfoarme Tsjerke[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Herfoarme Tsjerke

De romaanske tsjerke moat boud wêze yn de 13e iuw. De patroanhillige wie Sint Godehardus. De tsjerke is boud fan reade en giele kleastermoppen. Der sitte sels noch fragminten fan dowestien yn. De tsjerke liket faak ûnder hannen nommen te wêzen. Yn 1858 is de toer yn de foartsjerke boud. Oan de súdside binne der noch spoaren fan in eardere kapel. De preekstoel is út de 17e iuw. Fierders is der noch in hearebank yn barokstyl.
It oargel is yn 1831 makke troch de oargelbouwer L.A. Hillebrand. It oargel is faak ûnder hannen nommen. Yn 1944 hat H. Spanjaard it oargel restaurearre en útwreide. Dat it oargel der kommen is, is mei mooglik makke troch freule A.J.A. baronesse Collet d'Escury dy't doe grutgrûnbesitster yn Marrum en Westernijtsjerk wie.

Watze Cuperus[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Marrum wie it wenplak fan de kristlike folksskriuwer Watze Cuperus (1891-1966). Cuperus wie meteropnimmer fan syn fak. Sa koe hy de minsken yn 't gea. Syn boeken spylje dan ek yn Marrum en omkriten. Cuperus hat ek in wichtich plak yn it doarpslibben ynnommen.

Mienskip[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

It doarpshûs stiet oan de Ringwei, de acktiviteitenkommisje organisearre yn 2007 in parade fan minsken yn harren eardere trouklean. Aasterage is de basisskoalle fan it doarp. De pleatslike feriening foar It Nut set him yn foar it doarp.

Ferienings[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Befolking[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Strjitten[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Alle strjitten yn Marrum.

Sjoch ek[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Keppeling om utens[bewurkje seksje | boarne bewurkje]