Nijlân (Ingwierrum)

Ut Wikipedy
(Trochwiisd fan "Nijlân (Dongeradiel)")
Jump to navigation Jump to search
Utsicht op Nijlân

Nijlân is in buorskip en eardere polder (160 bunder, oanlein yn 1752) noardeast fan Ingwierrum en noardlik fan Dokkumer Nije Silen yn de gemeente Dongeradiel. De namme komt ek foar as Nieuwland.

Benei alle adressen fan de buorskip lizze krekt binnen de wierskynlik 12e-iuwske seedyk oan de dearinnende dyk Nijlân. De buorskip hat in tal 19e-iuwske pleatsen: Nijlân 8 út 1834, Nijlân 9 út 1849, de Kleastermanpleats (Nijlân 16) út 1869 en de Cooypleats (Nijlân 28) út 1848 [1].

Einekoaien[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De Talmakoai yn 1982

Yn de omkriten fan Ingwierrum wiene sân ienekoaien. Dêrfandinne de einen yn it wapen fan Ingwierrum. Fan de fjouwer oerbleaune koaien lizze twa by de buorskip Nijlân.[2]

Kooi fan Keegstra of Lytse Koai[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Fan de twa koaien is dizze de âldste en de lytste. De koai mei seis fangpipen waard al neamd yn 1620 en is nei alle wierskyn ûntstien op it plak fan in eardere dyktroch. Yn 1780 kaam de koai oan de Dykkontribúsje, in pleatslik wetterskip. De Dykkontribúsje ferhierde de koai en liet yn 1849 in nije pleats foar de koaiker sette. Sûnt 1859 is de famylje Keegstra brûker en sûnt 1980 ek eigener fan de koai. Yn 2017 waard der grut ûnderhâld oan de koai útfierd.[3]

Talmakoai[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Yn 1717 boude Jacob Bodes (om 1689 - om 1755) sa'n 200 meter súdliker in twadde einekoai mei ek seis fangpipen.[4] Bodes kaam út in famylje fan koaikers en ferhierde earder al twa einekoaien by Teard yn de Eanjumer Kolken. Hy wie in tige betûft koaiker en waard sels frege om in einekoai te bouwen by de bûtenpleats fan de keizer fan it Hillige Roomske Ryk, Frâns I Stefan ûnder Holíč yn it Slowakije fan no.

De Talmakoai kaam dêrnei yn it besit fan de Harnser famylje Talma. Pijbo Talma erfde de koai en de pleats anneks fan syn heit yn 1765. Yn 1832 wie de koai yn hannen fan Aritius Sybrandus Talma, griffier te Dokkum en pake fan politikus Syb Talma. De hjoeddeistige eigener is fan doel de koai in mear edukative funksje te jaan.[5][6] Ek dizze koai waard yn 2017 fannijs opmakke.[7]

Sjoch ek[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en referinsjes[boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en/as referinsjes:
  1. Berg H.M van den, Noordelijk Oostergo - De Dongeradelen. De Haach: SDU útjouwerij; 1983. s. 327
  2. Straatsma P. Eendenkooilan: Kleddernat en volop rust. Deiblêd fan it Noarden. 22 april 2017: s. 38.
  3. Kooi van Keegstra. Kongsi van de Eendenkooi. Ta foldwaan fia: Kooikersvereniging.nl. Rieplachte op 18 juny 2018.
  4. Zijlstra H. Levensloop van de Friese kooiker Jacob Bodes. Historische Vereniging Noordoost-Friesland 2011. Beskikber fia: HVNF.
  5. Eendenkooien. Dorp Engwierum. Beschikbaar via: Dorp-Engwierum.nl. Sjoen 2018 juny 2.
  6. Open dag eendenkooi Talmakooi Engwierum. WâldNet. Te sjen fia: WaldNet.nl Sjoen 2018 juny 18.
  7. Eendenkooi ‘Talma’ open voor publiek. Landschapsbeheer Friesland. Beschikbaar via: Landschapsbeheerfriesland.nl. Geraadpleegd 2018 juni 21.