Tytsjerk

Ut Wikipedy
Springe nei navigaasje Springe nei sykjen
Tytsjerk
Map NL Tytsjerksteradiel Tytsjerk.png Doarpsgebiet fan Tytsjerk yn de gemeente Tytsjerksteradiel
Flagge Wapen
Flagge fan Tytsjerk.gif Tytsjerk wapen.svg
Sifers
Ynwennertal 1.614 (2021)[1]
Oerflak 12,68 km², wêrfan:
lân: 12,06 km²
wetter: 0,28 km²
Befolkingstichtens 127 ynw. / km²
Polityk
Lân Flag of the Netherlands.svg Nederlân
Provinsje Frisian flag.svg Fryslân
Gemeente Tytsjerksteradiel flag.svg Tytsjerksteradiel
Oar
Tiidsône UTC +1
Simmertiid UTC +2
Koördinaten 53° 13' N 5° 55' E
Webside Side Tytsjerk
Grut Vijversburg
Swarte Prins
Doarpshûs Yn 'e Mande

Tytsjerk is in doarp yn de gemeente Tytsjerksteradiel, west fan Hurdegaryp, sawat 9 kilometer east fan Ljouwert. It spoar Ljouwert - Grins ferdielt dit yn âld en nij Tytsjerk. De buorskip Lytse Geast falt ek ûnder Tytsjerk. Tytsjerksters wurde ek 'skieppekoppen' neamd.

Skiednis[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Tytsjerk hat in doarp fan boeren en fiskers west. Oan de seine en skepnet fan it doarpswapen is soks noch te sjen. Yn de flagge binne beide foarwerpen twa krusende banen.

Yn de midsiuwen hiet it doarp Thiakerka of Tiakerka. Soks soe wize kinne op in hillige mei de namme Thialdus, Titus, Thialda of Titia. Mooglik hat it earder it haadplak fan de gritenij west, de namme Tytsjerksteradiel wiist dêr op.

Ut de fûneminten kin ôflaat wurde dat it tsjerke der tusken 1200 en 1300 al stien hat. Yn in tsjerklike oarkonde wurdt it plak yn 1328 neamd. Yn 1720 binne de fûneminten lein foar it hjoeddeiske tsjerke. De tsjerkeklok út 1608 hat yn 'e Twadde Wrâldoarloch nei Dútslân west, mar is werom komd. Dy hat eartiids oan in klokkestoel hong, mar hinget no al wer twa iuwen yn de tsjerketoer.

Bosk fan Ypey[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Tichtby it doarp leit park Vijversburg, ek bekend as de bosk fan Ypey. Dy wie eartiids yn besit fan de begoedige famyljes Looxma en Ypey, letter waard it eigendom fan de Stichting op Toutenburch. It park is oanlein troch Roodbaard. Der wurde geregeld tentoanstellings holden. It is de bedoeling om der in grut keunstpark fan te meitsjen. Op 18 maart 2005 waard de nije tagongspoarte iepene. Omdat it park doe ek fergrutte waard, hjit in no Grut Vijversburg. It park hat in fraaie teekoepel. De beammen fan it park wurde brûkt troch in grut tal pearkes earrebarren om harren nêst yn te bouwen. Yn 2021 waarden der sa'n 20 nêsten teld. Dêrnjonken briede yn de beammen likernôch 20 pearkes ielreagers.[2]

It park grinzet westlik oan it natoer- en rekreaasjegebiet De Griene Stjer. Dêr stiet de Himriksmole, in spinnekopmole.

Mienskip[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

It doarpshûs 'Yn 'e Mande' bestiet sûnt 1974. Der is in Feriening foar Doarpsbelangen en it doarpskrantsje hjit 'Yn 'e Line'. De feestkommisje en de rekreaasjeferiening binne ynsteld foar de aktiviteiten.

Befolkingsferrin[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Jier 1900 1910 1940 1954 1959 1964 1969 1974 2004 2008 2021
Ynwenners 761 828 902 829 786 954 1.255 1.435 1.400 1.539 1.614

Skoalle[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De Master Fennemaskoalle en It Lemieren binne de beide basisskoallen. Pjutten út Tytsjerk en Suwâld kinne nei it opfangplak Trije Turven Heech. Sûnt 23 april 2005 is der in skatebaan foar de jongerein.

Tsjerke[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Ferienings[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Tradysje[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Om't Tytsjerk earder in tramhalte hie, hawwe de lettere treinmaatskippijen de tradysje yntakt holden dat Sinteklaas mei de trein nei Tytsjerk komt. Dêrfoar hâldt de trein alle jierren ienkear stil by de eardere halte njonken de oerwei.

Strjitten[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

't Herberchsfintsje, Alddiel, Aldemiede, Altenburgerwei, Boskloane, Buorren, De Jister, Elzekamp, Hanenburch, Jachtfjild, Klaverkamp, Lytsegeast, Noarderein, Reidfjild, Ryksstrjitwei, Rustenburgerwei, Singel, Suderein, Suwâldsterdyk, Symen Halbeswei, Simmerwei, Swarteweisein, Toutenburchleane, Woelwyk, Wylgekamp.

Iepenbier ferfier[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Sjoch ek[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Keppeling om utens[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en referinsjes[boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en/as referinsjes:
  1. Alle Cijfers
  2. FB Side Ooievaars.nl, 17 april 2021

 
Plakken yn de gemeente Tytsjerksteradiel
Flagge fan de gemeente Tytsjerksteradiel
Haadplak: Burgum
Doarpen en útbuorrens: AldtsjerkEarnewâldEastermarFeanwâldsterwâl (foar in part) • GarypGytsjerkHurdegarypJistrumMûneinNoardburgumOentsjerkRyptsjerkSumarSuwâldTytsjerkWyns
Buorskippen: Bartlehiem (foar in part) • De JoereGytsjerksterhoekeIt HeechsânIniaheideKûkherne (foar in part) • Lytse GeastNoardermarQuatrebrasSigerswâldSkûlenboarchSumarreheideTergrêftIt WytfeanSânhuzenSwarteweisein