Stasjon Utert-Sintraal

Ut Wikipedy
Utert-Sintraal
Utrecht Centraal
bouwurk
Stasjon Utert-Sintraal
Stasjon Utert-Sintraal
lokaasje
lân flagge fan Nederlân Nederlân
Provinsje Utrecht (province)-Flag.svg Utert
Gemeente Flag of Utrecht city.svg Utert
koördinaten 52° 5' 21" NB, 5° 6' 35" EL
bysûnderheden
type bouwurk Spoarstasjon
boujier 1843
2016 (hjoeddeistich gebou)
arsjitekt Benthem Crouwel Architekten
wei of spoar Sintraalspoarwei
Rynspoarwei
Steatsline H
Utert-Rotterdam
oare ynformaasje
breedte 16 perronspoaren (wêrûnder 4 spoaren)
offisjele webside
NS stasjonsynformaasje
Skematyske werjefte fan de yndieling fan it treinstasjon
It stasjonshal fan de earste ferdjipping ôf sjoen
Yngong fan de Jierbeurs ôf
Undergrûnske tramhalte oan de eastkant (iepene yn 2019)

It Stasjon Utert-Sintraal (Nederlânsk: Station Utrecht Centraal as ek wol Utrecht Centraal, ôfkoarting: Ut) is it sintraal stasjon fan de Nederlânske stêd Utert, de haadstêd fan de provinsje Utert. It stasjon is it knooppunt fan de Nederlânske spoarwegen en dêrom ek it grutste en drokste stasjon fan Nederlân mei mear as 200.000 passazjiers deis en likernôch 1.000 treinôfreizgings.[1] It busstasjon leit njonken it treinstasjon en is ek it grutste en drokste busstasjon fan Nederlân. It stasjon hat 16 perronspoaren, dus trochgongspoaren en 4 kopspoaren, dus it einpunt.

Beskriuwing[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

It stasjon leit westlik fan de Utertske binnenstêd. It stasjon betsjinne yn 2019 207.360 passazjiers deis. Mei in 57 miljoen reizgers jiers is it stasjon it drokste fan Nederlân. Tichteby it stasjon binne de Haadgebouwen I, II, III (De Inktpot) en IV fan de Nederlânske Spoarwegen en ProRail. It stasjon waard oant desimber 2016 yngeand ferboud en útwreide ta OV-terminal. De spoaren wurde yn it midden oerdutsen troch de grutte stasjonshal dêrboppe. De spoaren 4 en 5 wurde foar in part oerdutsen troch de Katreinetoren en it rayongebou fan NS-Reizgers (Laag Katreine). De kopspoaren 1 oant en mei 3 wurde oerdutsen troch it Paviljoen, dêr't hoareka yn fêstige is en eigendom is fan de eigener fan Hoog Catharijne

Skiednis[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

It earste treinstasjon iepene dêre op 18 desimber 1843 doe't de Nederlandsche Rhijnspoorweg-Maatschappij it earste stasjon fan Utert iepene. Yn 1938 waard it stasjon in sintraal stasjon doe't it Stasjon Maliebaan oan oare kant de stêd ticht gie en de spoarline fan Hilfertsom nei it sintraal stasjon laat waard. It oarspronklike stasjonsgebou fan 1865 waard yn 1936 yngeand ferboud. Twa jier letter rekke it stasjon slim skeind troch in brân, dochs waard weropboud.

It stasjonsgebou waard yn de 1970-er jierren sloopt om plak te meitsjen foar Hoog Catharijne, dy't doe it grutste oerdutsen winkelsintrum fan Jeropa wie. Dy waard op 17 desimber 1973 iepene. Fan dat stuit ôf hie it stasjon gjin eigen yngong mear, mar moasten passazjiers troch it winkelsintrum hinne om yn it stasjon te kommen. Yn 1989 waard de stasjonshal fergrutte. Yn 1995 waard de stasjonshal fannijs fergrutte mei de bou fan in nij perron.

Tusken 2011 en 2016 waard it gânse stasjonsgebiet fannijs alhiel op 'e kop helle. De stasjonshal waard ferfongen troch in nijenien dy't folle grutter is, dêr't njonken it treinstasjon ek de bus- en tramstasjons oerdutsen waarden. It nije ûntwerp mei in bûgd dak waard ûntwurpen troch Benthem Crouwel Architekten. It dak hat trije bûgings: ien gruttenien yn it midden foar it treinstasjon en twa lytseren foar de bus- en tramstasjons oan wjerskanten. Nije oerdekkings waarden foar alle perrons boud en it stasjon waard skaat fan Hoog Catharijne.

Tram- en busstasjons[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

In lightrail-tsjinst mei in flugge tram sette yn 1983 útein yn Utert mei tsjinsten nei Nieuwegein en Iselstein, de "SUNIJ-line". De tramhalte op Utert-Sintraal wie ynearsten oan de eastkant fan it stasjon. By it ferbouwen fan it stasjonsgebiet waard de tramhalte ferfongen troch in tydlike halte oan it Jierbeursplein oan de westkant fan it stasjon. Dy tydlike halte hie trije spoaren.

Yn july 2016 waard it busstasjon oan de eastkant ek ferpleatst nei de kant fan de jierbeurs. Dat makke it plak oan de eastkant frij foar it bouwen fan in nije bus-en tramstasjon Centrumzijde (oan de kant fan it sintrum), allyk foar it bouwen fan in nij tramspoar nei de Uithof, in nij stasjonsplein, in nije fytsestalling en de Moreelse-brêge.

Op 9 desimber 2019 waard it bus- en tramstasjon oan de eastkant Centrumzijde iepene. It is fêstige yn it haadgebou oan de eastkant fan it spoarstasjon, en kin berikt wurde út it haadgebou wei. Op 16 desimber 2019 waard de Uithofline iepene, dy't fan de Centrumzijde nei de Uithof yn it easten fan de stêd rint.

Op 4 july 2020 waard de SUNIJ-line tydlik sletten om it Jierbeursplein op te kaltefaterjen. Nije perrons dêrfan waarden njonken de trochgongspoaren boud. Op 3 jannewaris 2021 waard it tramstasjon oan it Jierbeursplein iepene. De nije perrons waarden ûndergrûns boud. Op 2 july 2022 waard de ûndergrûnske trochgong fan it stasjon oan it Jierbeursplein nei Centrumzijde iepene, sa't der net mear 500 meter rûn hoegd te wurden fan de iene kant nei de oare kant. Trams kinne no fan Nieuwegein en Iselstein ûnder it Sintraal Stasjon nei de Uithof ta ride.

Yndieling[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

It stasjon hat acht perrons en sechtjin perronspoaren, dêr't der fjouwer kopspoaren fan binne. Fansiden de treinperrons binne der twa grutte busperrons oan de kant fan de Jierbeurs. Oan de kant fan it sintrum (Centrumzijde) is in bus-tramstasjon ûnderferparte yn in busperron en twa tramperrons. De stasjonshal is boppe de spoaren. Oan de eastkant fan de hal einiget oan in ferhege stasjonsplein dêr't ek de haadyngong fan winkelsintrum Hoog Catharijne is en einiget oan de kant fan de Jierbeurs (westlik) oan in plato dêr't de yngong fan it stedskantoar is en yn sydtagong ta it Beatrixgebouw fan de Jierbeurs en de haadtagong ta ien fan de WTC's fan Utert. It plato giet dêrnei oer yn in nust treppen nei it Jierbeursplein, in hotel en ferskate kantoaren.

Treinferbinings[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Ynternasjonale, nasjonale en pleatslike treintsjinsten brûke it stasjon. It opmerklikste is dy fan de Intercity-Express en NightJet-treinen nei Dútslân, Switserlân en Eastenryk, de nasjonale intercity-tsjinsten nei alle parten fan Nederlân, en de pleatslike Sprinter-tsjinsten dy't nei plakken yn de omkriten fan Utert. Frachtferfier komt ek by it stasjon del, sa as de rûte Amsterdam - Betuwerûte - Ruhrgebiet, en de rûte Antwerpen - Noard-Dútslân.

De folgjende passazjierstsjinsten dogge Utert-Sintraal oan, mei in trochsneed fan 70 ôfreizgings deis (skema fan 2022):

Spoaren 1–4: Sprinter (pleatslik) tsjinsten Noard & Noardeast[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

  • 2x it oere Utert – Hilfertsom – Almeare (4900)
  • 2x it oere Utert – Hilfertsom – Weesp – Skiphol – Hoofddorp (5700)
  • 2x it oere Utert – Den Dolder – Baarn (5500)
  • 2x it oere Utert – Den Dolder – Amersfoart – Swol (5600)
  • 1x it oere Utert – Utert Maliebaan (28300, Nederlânsk Spoarweimuseum)

Spoaren 5/7 and 18/19: Intercity / Ynternasjonale tsjinsten Noardwest, Súd & East[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

  • 1 deis Intercity-Express Amsterdam – Utert – Keulen – Frankfurt-Lofthaven – Basel
  • 6 deis Intercity-Express Amsterdam – Utert – Keulen – Frankfurt-Lofthaven – Frankfurt am Main
  • 1 deis NightJet Amsterdam – Utert – Zürich
  • 1 deis NightJet Amsterdam – Utert – Wenen / Innsbruck
  • 2x it oere (Skagen -) Alkmar – Amsterdam – Utert – Eindhoven – Maastricht (800), cross-platform oerstap ferbining mei:
  • 2x it oere Skiphol – Utert – Arnhim – Nimwegen (3100)
  • 2x it oere De Helder – Amsterdam – Utert – Arnhim – Nimwegen (3000), cross-platform oerstap ferbining mei:
  • 2x it oere Skiphol – Utert – Eindhoven – Fenlo (3500)
  • 2x it oere Inkhuzen – Amsterdam – Utert – Eindhoven – Heerlen (3900), cross-platform oerstap ferbining mei:
  • 2x it oere Rotterdam – Skiphol – Utert – Arnhim (3200)

Spoaren 8–12: Intercity-tsjinsten Noardeast & West[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

  • 1x it oere Rotterdam – Utert – Amersfoart – Swol – Ljouwert (600)
  • 1x it oere Rotterdam – Utert – Amersfoart – Swol – Grins (500)
  • 1x it oere De Haach – Utert – Amersfoart – Hengelo – Ynskedee (1700)
  • 1x it oere De Haach – Utert – Amersfoart – Amersfoart Schothorst (11700)
  • 2x it oere De Haach – Utert – Amersfoart (– Dimter, allinnich yn spitsoeren) (2000)
  • 2x it oere Rotterdam – Utert (2800)

Spoaren 14/15: Sprinter (pleatslik) tsjinsten Noardwest & East[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

  • 2x it oere Breukelen – Utert – Driebergen-Seist (– Veenendaal Sintrum, allinnich yn spitsoeren) (7300)
  • 2x it oere Uitgeest – Amsterdam – Breukelen – Utert – Veenendaal Sintrum – Rhenen (7400)
  • 1x it oere Nachtnet Rotterdam – De Haach – Amsterdam – Utert (1400)

Spoaren 20/21: Sprinter (pleatslik) tsjinsten West & Súd[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

  • 2x it oere De Haach – Woerden – Utert – Geldermalsen – Tiel (6900)
  • 2x it oere Leien – Woerden – Utert – Geldermalsen – De Bosk (non-stop tusken Woerden en Utert) (8800)
  • 2x it oere (Leien, allinnich yn spitsoeren –) Woerden – Utert (– Houten Castellum, allinnich yn spitsoeren) (8900)

Tiidskema[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De treintsjinsten binne sa regele dat der fearns oere in Sprinter of intercity fan Utert-Sintraal ôfreizgje kin. De intercityrûten Amsterdam – Utertt, Skiphol – Utert, Utert – Arnhim en Utert – Eindhoven reizgje om de tsien minuten ôf.

Guon tsjinsten rinne allinnich yn de spitsoeren. Sneintemoarns en jûns let rinne guon tsjinsten net, dochs yn dy tiden rint der in Intercity om it heal oere yn eltse rjochting.

Keppelings om utens[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Commons Commons: Stasjon Utert-Sintraal – foto, fideo en harktriemmen

Boarnen, noaten en referinsjes[boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en/as referinsjes:

Parten fan dizze side binne oernommen fan de Ingelsktalige side, sjoch foar boarnen en de bewurkingsskiednis op dizze side.

  1. Openbaar vervoer Utrecht Monitor