Roemeenje

Ut Wikipedy
Gean nei: navigaasje, sykje
România
Flagge fan Roemeenje Wapen fan Roemeenje
Flagge Wapen
Lokaasje fan Roemeenje
Offisjele taal Roemeensk
Haadstêd Bûkarest
Steatsfoarm Republyk
Gebiet
% wetter
238.391 km²
3,0­%
Ynwenners (2002) 21.698.181
Munt Leu (RON)
Tiidsône UTC +2
Nasjonale feestdei 1 desimber
Lânkoade ROU
Ynternet .ro
Tillefoan 40

Roemeenje is in lân yn East-Jeropa. De haadstêd is Bûkarest en de presidint fân de republyk is sûnt 2004 Traian Băsescu. De foarm fan it lân liket op dy fan in platfisk, mei de bek nei it westen rochte. Dit byld koe symboal stean foar de posysje fan Roemeenje yn Jeropa. Waard de haadstêd Bûkarest eartiids al lyts Parys neamd en naam Roemeenje yn de tiid fan it Sovjetregime al in apart plak yn it Eastblok yn. Hjoed de dei is Roemeenje lid fan de Jeropeeske Uny.

Geografy[bewurkje seksje | edit source]

De smelle stripen yn it westen en it easten binne leechlân. Yn it geografyske midden leit de heechste berch fan Roemeenje, de Moldoveanu (2,544 m), dêrboppe leit it berchgebiet fan de Karpaten. De grutste rivier fan Roemeenje is de Donau, dy't 1.075 km troch Roemeenje streamt. De Donau is foar in grut part de súdgrins fan Roemeenje.

Roemeenje wurdt begrinzge troch:

Skiednis[bewurkje seksje | edit source]

Roemeenje focht yn de Twadde Wrâldkriich oan 'e kant fan Nazi-Dútslân mei en wie de wichtichste oaljeleveransier foar de Dútsers. Under it hurde bewâld fan diktator Nicolae Ceauşescu wie Roemeenje in satellytsteat fan de Sowjetuny wilens de Kâlde Kriich. Yn 1989 waarden Ceauşescu en dy syn frou eksekutearre troch it folk dat yn ferwar tsjin it regear kaam. Yn 1992 waarden de earste frije ferkiezings holden.

Ekonomy[bewurkje seksje | edit source]

BYP per persoan is $11.100 (2007). Gearstalling fan BYP per sektor is 7,9% lânbou, 35,6% yndustry en 56,5% tsjinsten.

Munt[bewurkje seksje | edit source]

De muntienheid fan Roemeenje is de Leu. Op 1 july 2005 waard yn it lân in nije Leu ynfierd, dy't de muntkoade RON krige hat. Dy ferfong de âlde Leu, mei muntkoade ROL, dy't nei 31 desimber ôftanke waard om't er te fier ûntwearde wie. 10.000 ROL waarden 1 RON.

Demografy[bewurkje seksje | edit source]

Etnyske groepen neffens de folkstelling fan 2002:

  • Roemenen 89,5%
  • Hongaren 6,6%
  • Roma 2,5%
  • Oekraïners 0,3%
  • Dútsers 0,3%
  • Russen 0,2%
  • Turken 0,2%
  • Oare groepen 0,4%

Oare lytse etnyske minderheden yn Roemeenje: Albanezen, Armenen, Bulgaren, Tsjechen, Kroäten, Joaden, Griken, Serven, Slowaken, Tataren, Poalen en Italjanen.

Militêr[bewurkje seksje | edit source]

Struktuer

De Roemeenske definsje hat in lânmacht, loftmacht, marine en in ienheid foar spesjale missys.

Mankracht

Yn 2008 wienen der 5.682.299 Roemeenske mannen fan tusken de 16-49 jier.
Dêrfan wienen 4.572.017 fit foar militêre tsjinst.
Dy groep wurdt alle jierren oanfold mei manlju dy't sechtjin jier wurde, yn 2008 wienen dat der 127.706.

Budzjet

Militêr budzjet $985 miljoen (2002).
Persintaazje fan it BYP 2,5 % (2002).

Bestjoerlike yndieling[bewurkje seksje | edit source]

Roemeenje is yndield yn de fjouwer histoaryske regio's Transsylvaanje (op de kaart grien), Wallachije (blau), (Roemeensk) Moldaavje (read) en Dobroodzje (giel). Tagelyk is it lân yndield yn 41 saneamde judeţe (sprek út: jûdetse), in soarte fan provinsjes plus de gemeente Bucureşti (Bûkarest).



De 41 judeţe binne:

Bestjoerlike yndieling fan Roemeenje.
  • Alba
  • Arad
  • Argeş
  • Bacău
  • Bihor
  • Bistriţa-Năsăud
  • Botoşani
  • Braşov
  • Brăila
  • Buzău
  • Caraş-Severin
  • Călăraşi
  • Cluj
  • Constanţa
  • Covasna
  • Dâmboviţa
  • Dolj
  • Galaţi
  • Giurgiu
  • Gorj
  • Harghita
  • Hunedoara
  • Ialomiţa
  • Iaşi
  • Ilfov
  • Maramureş
  • Mehedinţi
  • Mureş
  • Neamţ
  • Olt
  • Prahova
  • Satu Mare
  • Sâlaj
  • Sibiu
  • Suceava
  • Teleorman
  • Timiş
  • Tulcea
  • Vaslui
  • Vâlcea
  • Vrancea

Transport[bewurkje seksje | edit source]

Wichtichste havens binne Braila, Constanta, Galati en Tulcea. Budapest hat twa fleanfjilden en hat it measte ynternasjonale loftferkear. De maksimum snelheid op de autodyk is 130 km/h.

Roemeenje hat (2006):
198.817 km ferhurde dyk.
11.385 km spoardyk.
1.731 km farwetter.

Ferneamde Roemenen[bewurkje seksje | edit source]