Aldegea (Smellingerlân)

Ut Wikipedy
Gean nei: navigaasje, sykje
Aldegea
Flagge fan Aldegea Wapen fan Aldegea
Flagge Wapen
Lokaasje fan Aldegea
Gemeente Smellingerlân
Ynwennertal (2012) 1698
Webstee http://www.bakbrogge.nl
Herfoarme tsjerke
De buorren mei lofts it âld rjochtshûs
Buorren (2008)

Aldegea is in doarp yn it noardwesten fan de gemeente Smellingerlân. It doarp hat likernôch 1734 ynwenners (2009).

Skiednis[bewurkje seksje | edit source]

Yn de 17e en 18e ieu wie Aldegea hat it haadplak fan de gemeente Smellingerlân. It Rjochthús oan de buorren komt út dy tiid. It is boud yn 1738 nei't it âlde rjochthús opbaarnde ûnder in grutte brân yn it doarp.
Aldegea is in doarp út de midsieuwen op in krusing fan wegen, dat boppedat oer it wetter te berikken wie.

De famylje Fan Haersma hat in grut plak yn de skiednis fan Aldegea. Yn 1646 keapet Alle fan Haersma in stik grûn by Aldegea fan de Steaten fan Fryslân dy't dit yn 1580 krigen hiene doe't alle kleasterbesittings oan de Steaten takaam. It wie fan it kleaster fan Smelle Ie. Sy wennen op Haersma State east fan de Herfoarme Tsjerke.

Syn soan Aulus fan Haersma hat Grut Haersmastate boud, de state hat oant it lêst ta famyljebesit west. Mei Hektor Livius fan Haersma, ek grytman fan Smellingerlân yn 1839 stjert de famyljeline fan Haersma út. De grûn wurdt yn parten ferkocht en Great Haersma wurdt sloopt.

Op de grins fan Aldegea/Nijegea leit oan de súdkant fan de Hege Dyk in swerfstien mei de namme Blauwe stien. De gletsjerkrassen waarden wol ferklearre as swurdhouwen fan de Münsterske soldaten tusken 1672-1674 (sjoch ek: Biskopsgrêven).

Gebouwen[bewurkje seksje | edit source]

Iepenloftspul[bewurkje seksje | edit source]

Yn 1997 by it fyftichjierrich bestean fan de Tonielferiening “Op ‘e nij bigûn” waard dêr in iepenloftspul opfierd. It ferhaal gie oer Livius fan Haersma, de grytman fan Smellingerlân. Yn stie der wer in iepenloftspul op de rol, diskear gie it oer syn soan of pakesizzer Hector.

Haven[bewurkje seksje | edit source]

Eartiids brochten en hellen skippers minsken en fracht nei en fan Ljouwert en Snits. Yn 1900 krige Aldegea in suvelfabryk, en krige de haven in nije funksje, de suvel moast oan- en ôffierd wurde. Yn 1966 sleat it fabryk en wie der net folle drokte mear yn de haven. Nammerste mear omdat hast alle ferkear dêrnei oer de wei gie. Yn de santiger jierren waard it in rekreasjehaventsje mei 110 lisplakken. Yn 2003 is de haven útdjippe.

Mienskip[bewurkje seksje | edit source]

De doarpskrante hjit 'De Bakbrogge'.

Ferienings[bewurkje seksje | edit source]

Befolking[bewurkje seksje | edit source]

Ferskaat[bewurkje seksje | edit source]

  • Yn 2003 wienen der plannen foar in nij te meitsjen mar by Aldegea. (FD 10 maart)

Strjitten yn Aldegea[bewurkje seksje | edit source]

Alle strjitten yn Aldegea (Smellingerlân).

Sjoch ek[bewurkje seksje | edit source]

Keppeling om utens[bewurkje seksje | edit source]

Boarnen, noaten en referinsjes[bewurkje seksje | edit source]

Boarnen, noaten en/as referinsjes:
  1. In toren van Oudega hangt Neerlands oudste klok, sitaat Rainer Schutte fan it Nationaal Beiaardmuseum, Asten en saakkundige Jaap Pompstra út Beerta. Ljouwerter Krante 14 maaie 2011.