Aduard

Ut Wikipedy
Gean nei: navigaasje, sykje

Aduard (Grinslânsk: Auwerd) is in doarp yn de Grinzer gemeente Súdhorn. It leit sa'n fiif kilometer noardwestlik fan de stêd Grins oan de súdkant fan it Van Starkenborghkanaal. It doarp wie oant 1990 it haadplak fan in selsstannige gemeente mei deselde namme, mar yn dat jier is dy part wurden fan de gemeente Súdhorn. Yn 2008 wennen der yn Aduard 2710 minsken.[1]

Beskriuwing[bewurkje seksje | edit source]

It hospitium fan it eardere kleaster, sûnt 1595 de herfoarme tsjerke fan Aduard (2005)

Yn 1192 waard wêr't no Aduard leit troch it kleaster Klaarkamp fan Rinsumageast in abdij stifte, dy't yn de Hege Midsieuwen útgroeide ta it grutste en machtigste sistersjenzer kleaster fan de Ommelannen. Op syn hichtepunt hie it Kleaster fan Aduard mear as 10.000 hektare grûn, wêrfan in part yn Drinte en Fryslân. Yn 1575 moast it ûnder it bisdom Grins komme te fallen, mar de mûntsen wegeren dat. As ferjilding waard it kleaster op 11 septimber 1580 foar it grutste part ferwoaste. Ubbo Emmius wie nei de ferwoasting ûnder de yndruk fan de grutte. De abt koe oer eigen grûn oan de stêd Grins ta rinne oer eigen grûn. Hy foarme yn 1417 by in bestoarming fan de Westerlauwerske Friezen út de likebruorren in legerke fan mear as 3000 man. Nei 1450 wie it mear akademy as kleaster doe't Willem Frearks Wessel Gansfort en Rodolf Agricola dêr graach tahâlden. De measte gebouwen waarden nei 1580 sloopt en op de púnfallen ûntstie doe it doarp Aduard.

De earste huzen fan it doarp waarden setten wêr't foarhinne de haven fan it kleaster wie. De hjoeddeiske haadstrjitte fan Aduard is de âlde haadwei fan it kleaster. Dêr is noch altyd it iennige gebou te sjen dat fan it kleaster oerbleaun is: de eardere sikeseal (hospitium), dy't sûnt 1595 as herfoarme tsjerke brûkt wurdt. It is it âldste medyske monumint fan Nederlân en in geef foarbyld fan de Noard-Nederlânske Romaansk-Goatyske boustyl.

Yn Aduard stiet ek it Museum Sint Bernardushof, dat oan de skiednis fan it kleaster wijd is. It is festige yn ien fan de âldste huzen fan it doarp (boud om 1600 hinne).

Keppelingen om utens[bewurkje seksje | edit source]

Boarnen, noaten en referinsjes[bewurkje seksje | edit source]

Boarnen, noaten en/as referinsjes:
  1. (ned) CBS Statline, 2008