Bitgummole

Ut Wikipedy
Jump to navigation Jump to search
de himrik fan Bitgummole

Bitgummole is in Frysk doarp yn 'e gemeente De Waadhoeke, east fan Berltsum. Oant de gemeentlike weryndieling fan 1 jannewaris 2018 hearde it ta Menameradiel. It doarp hie yn 2017 911 ynwenners. Oant 1963 wie it in buorskip fan Bitgum.

Skiednis[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Yn it earstoan wie de bebouwing byinoar op de Skreedyk, in stik Middelseedyk dat as trochgeande wei fan Ljouwert nei Berltsum tsjinne. It lei oan de middelseedyk en efter in dwersdyk troch de eardere Middelsee, de Langestrjitte-Skreedyk. Dy waard om 1300 oanlein om it efterlân te beskermjen tsjin heech wetter. Dus in doarp op de grins fan twa lânskipstypes: it âlde kwelderlânskip mei in lytsskalige mozaïekferkaveling en it iepen en strakke polderlânskip fan de eardere Middelsee. Letter waard ek bylâns oare ferbiningswegen boud, en nei de fyftiger jierren tusken dy wegen. In echt sintrum hat Bitgummole nea hân. Bitgummole is ûntstien by de nôtmole dy't de bewenners fan de state Grut Terherne yn de 16e iuw bouwe litten hawwe. De mole is yn 1864 ôfbaarnd en net wer opboud.

It doarp wie sterk op de lânbou rjochte en hie in feiling en in lânbouskoalle. Tsjintwurdich wenje der in soad forinzen yn it doarp, dy't yn de tsjinstensektor yn Ljouwert wurkje.

De belangrykste ûntslutingswei wie de J.H. van Aismawei, in gedielte fan de Middelseedyk, dêr't de measte huzen oan stiene. It wie de trochgeande wei fan Ljouwert oer Berltsum nei Minnertsgea en Seisbierrum. Troch de oanleine Westergoawei (S10) is de funksje fan de Van Aismawei as trochgeande dyk ferfallen. Dêrneist binne der ferbiningsdiken nei doarpen yn de omkriten: ‘de Ingelumerdyk nei Ingelum, de Menamerdyk nei Menaam (nei it oanlizzen fan it Noard-west Tangint gjin trochgeande dyk mear), en de Langestrjitte rjochting Stiens. Bylâns dizze diken is geandewei ek bebouwing komd. Troch de oarspronklike dykbebouwing en lettere bebouwing lâns ferbiningsdiken hat Bitgumermole gjin buorren dêr't omhinne boud is. Bestimmingsplannen fan nei de jierren 50 hawwe derfoar soarge dat it gebiet tusken de diken yn beboud waard sadat de bebouwing wol kompakter waard, mar noch altiten sûnder buorren.

Mienskip[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Ynwenners[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Tsjerke[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Berne yn Bitgummole[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Ferskaat[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

  • Yn Bitgummole soe in stins stien hawwe dêr't yn 1511 oer skreaun waard. Letter soe de famylje Buma op de pleats wenne ha.
  • Auck Peanstra wie in bekende Fryske skriuwster út Bitgummole.
  • De iepenbiere skoalle fan Bitgummole hjit Martenaskoalle; de kristlike skoalle hjit Mooitaki.
  • Oan Dyksterhuzen stie eartiids de Bumastate.

Strjitten[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De Hammeringen, Dyksterhuzen, Ingelumerdyk, De Bosk, Hogerhuisdyk, It Bosklân, It String, J H van Aismawei, K van der Meijstrjitte, Langestrjitte, Lytsedyk, Menamerdyk, Moalderspaad, Nijlânsdyk, Sikkemabuorren, Terhornestrjitte.

Sjoch ek[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en referinsjes[boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en/as referinsjes: