Willem Cornelis de Groot

Ut Wikipedy
Jump to navigation Jump to search

Willem Cornelis de Groot (Hollum, 6 oktober 1853 - Ljouwert, 19 july 1939) is in Fryske arsjitekt dy't yn opdracht fan Wenningbouferiening Ljouwert oan it begjin fan de 20e iuw trije buerten yn Ljouwert ûntwurpen hat: de Ald-Yndyske Buert, de Saskiabuert en de Hollanderwyk.

Biografy[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

It Gabbemagasthûs yn Ljouwert

W.C. de Groot waard op 6 oktober 1853 berne yn Hollum op It Amelân. Yn 1866 ferliet hy it âldershûs om it timmermansfak te learen yn Saandam. Nei in ferbliuw fan fiif jier yn Zaandam fêstiget hy him yn 1871 as timmerman yn Ljouwert. As ienige soan fan de famylje hoecht De Groot net yn militêre tsjinst, wêrtroch't hy de mooglikheid hat om fierder te learen. Hy komt yn tsjinst by boukundige Jacob Izaaks Douma. Neidat hy by Douma praktykûnderfining opdien hat mei hy him yn 1877 boukundige neame. Yn datselde jier boasket De Groot mei de Nederlânsk-herfoarme kleanmakkersdochter Hindrikje (Rika) van der Kam.

Juliana-fleugel fan it Sint Anthony Gasthûs (1910)

Yn 1881 makket W.C. de Groot yn opdracht fan it Sint Anthony Gasthûs syn ierst bekende wurk, nammentlik de 'eastlike' stjelp oan Lytse Geast 23. Dêrnei folgje grutte en lytse projekten inoar hurd op, lykas it Diakonessehûs (1904), it Gabbema-gasthûs (1906), de Juliana-fleugel fan it Sint Anthony Gasthûs (1910) en folkswenningboukompleksen as de Ald-Yndyske buert (1908), de Saskiabuert (1909) en de Hollanderwyk (1914). De Groot hat jierrenlang hûsarjitekt west by it Sint Anthony Gasthûs yn Ljouwert (1887-1930) en it Popta Gasthûs yn Marsum (1893-1910). Fierders ferfolt hy ferskate njonkenfunksjes dy't te krijen hawwe mei syn berop as arsjitekt. Sa is De Groot fan 1894-1919 sekretaris en foarsitter fan de Friesche Bourûnte en bestjoerslid en/of boukundich adviseur fan de Kristlike HBS, it Ritske Boelema Gasthûs, it Diakonessehûs en Wenningferiening Ljouwert. Ek is hy mar leafst 50 jier lang ûnderhâldsarsjitekt fan de Nederlânsk-herfoarme gemeente.

W.C. de Groot ferstjert 19 july 1939, 85-jier âld. Hy wurdt ûnder gruttte belangstelling begroeven op it Noarderbegraafplak yn Ljouwert.

Stylkenmerken[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Yn it earstoan wurke W.C. de Groot yn de styl fan it eklektisisme, in mingfoarm fan ferskate stilen lykas de renêssânse en it klassisisme. Fan 1881 ôf kiest De Groot foar de neorenêssânse, dy't weromgrypt nei de boukeunst fan de Gouden Iuw.

Mei de iuwwikseling is der in stylkrieming yn it wurk fan De Groot. Hy lit de neostyl efter him om fierder te gean yn de fernijingsstyl, in styl dy't tsjin de art nouveau of Jugendstil oanhinget. De fernijing yn it wurk fan De Groot is benammen sichtber yn de frisse materiaalkar en de tapassing dêrfan. Kleurige persstien of ferblendstien en aksinten fan kleurich glazuerde stien binne karakteristyk yn syn oeuvre.

Betsjutting fan W.C. de Groot[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

W.C. de Groot hat mei syn arsjitektuer – direkt en yndirekt – yn grutte mjitte it oansjen fan stêden, doarpen en it plattelân yn Fryslân omtrint 1900 bepaald. Foar Ljouwert is De Groot bekend as de arsjitekt van karakteristike gebouwen lykas it Diakonessehûs (1904), de Juliana-fleugel fan it Sint Anthony Gasthûs (1910) en it Gabbema Gasthûs (1906). Dizze gebouwen foarmje hichtepunten yn de fernijingsstyl yn Fryslân.

Dêrneist hat W.C. de Groot in grut tal pleatsen boud of ferboud yn opdracht fan partikulieren en de gasthuzen wêr't hy hûsarsjitekt foar wie. Troch de stylistyske en typologyske fernijings dy't De Groot hjirby trochfierd hat is hy foaroprinnnend west yn de ûntjouwing fan nije pleatstypologyen yn Fryslân.

Uteinlik foarmen de lêzingen dy't De Groot joech oer, ûnder oaren de ûntwikkeling fan it Fryske boerehûs en eksperimintele pleatsebou, in ynspiraasjeboarne foar oare arsjitekten, boukundich opsjenners en timmerlju yn Fryslân.

Keunstwurk[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Yn 2002 wurdt hy yn Ljouwert eare mei in keunstwurk fan byldzjend keunstner Walter Baas en wurdt boppedat it plantsoen wêryn't it wurk stiet nei De Groot ferneamd: it W.C. de Grootplantsoen.

W.C. de Groot-projekt[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Yn 2009 organisearret it Frysk Museum fan 19 april - 13 septimber 2009 in eksposysje oer W.C. de Groot. Yn it ramt fan dit projekt ferskynt yn dat jier ek in monografy oer W.C. de Groot by de Friese Pers Boekerij.

Boarnen, noaten en referinsjes[boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en/as referinsjes: