De Falom

Ut Wikipedy
De Falom
De Falom, Haadwei.jpg
Emblemen
De Falom vlag.svg               De Falom wapen.svg
Sifers
Ynwennertal 257 (2022) [1]
Oerflak 4,09 km²
lân: 3,96 km²
wetter: 1,2 km²
Befolkingsticht. 65 ynw./km²
Polityk
Lân flagge fan Nederlân Nederlân
Provinsje Frisian flag.svg Fryslân
Gemeente Flag of Dantumadeel.svg Dantumadiel
Oar
Tiidsône UTC +1
Simmertiid UTC +2
Koördinaten 53° 15' N 6° 00' E
Offisjele webside
FB-side
Webstee Broeksterwâld
Kaart
De Falom (Fryslân)
De Falom

De Falom is in doarp yn de gemeente Dantumadiel westlik fan de Westereen. Troch it doarp rint de Falomster Feart mei lintbebouwing. Der is gjin echte buorren ûntwikkele troch't eartiids de drokke dyk fan noard nei súd dwers troch it doarp rûn. Nei de oanlis fan de Sintrale As eastlik fan it doarp is de âlde Haadwei rekonstruearre.

Skiednis[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De Falom yn 1938 (lofts it tolhûs)

De Falom is yn de 16e iuw ûntstien as feankoloanje, in delsetting foar feanarbeiders. De Falomsterfeart waard doe groeven om de ôfgroeven turf ôf te fieren. De feart wie ek om oerstallich wetter ôf te fieren. Om tsjin te gean dat der sâlt wetter, dat yn it gebiet beëasten De Falom stie, troch de feart yn it grûnwetter komme soe, waarden der plannen makke om in slûs yn de feart te meitsjen. Troch jildpine kaam dy der net, wol waard der in overtoom oftewol in falom oanlein: in konstruksje om in skip oer lân fan it iene farwetter yn it oare te lûken. Sa waard it swiete en it sâlte wetter skieden holden. De Falom soe dêrtroch syn namme krigen hawwe. Nammekundigen ûntstride lykwols de krektens fan dy ferklearring.[2]

Sûnt 1964 is De Falom in selsstannich doarp. Dêrfoar wie it in buorskip fan it eardere Moarrewâld.

Mienskip[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

It doarp hat in Feriening Doarpsbelang. De Falom en Broeksterwâld dogge in soad meiïnoar. Sa stiet it doarpshûs 'De Pipegaal' fan De Falom oan de ds. Feitsmastrjitte yn Broeksterwâld.

Ferienings[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Befolkingsferrin[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Jier 1969 1974 2004 2014 2022
Ynwenners 266 278 262 265 257

Strjitnammen[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

  • De Houtwielen
  • Achterwei
  • Auke Jansstrjitte
  • Hegewâl
  • Haadwei
  • Mûnewei
  • Rinewâl - fytspaad bylâns de Falomster Feart. De wurden ‘rien' en 'ryn' binne nammen foar wetter dat yn beweging is.

Natoer[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Goddeleaze Singel, pealtsjasker
Ferbiningsgebiet Houtwiel mei de Sweager Mieden mei brêge fan de Sintrale As oer de Falomster Feart

Súdeastlik fan it doarp leit oan de grins mei Feanwâlden de Houtwiel, in gebiet mei plassen en reitfjilden. De grins fan De Falom mei it doarpsgebiet fan Feanwâlden wurdt foarme troch de Goddeleaze Singel, in lokaasje dêr't ferskillende spûkferhalen oer besteane. It gebiet is relatyf ryk oan reiddompen. Yn it natoergebiet stiet tichteby de singel in tsjasker, dy't yn 2017 stikken waaide en yn 2019 wer nij boud is.[3] By de brêge oer de Falomster Feart stiet it Goddeleaze Tolhûs. De Goddeleaze Singel foarmet ûnderdiel fan it Bonifatius Kleasterpaad.[4] Yn it ramt fan de oanlis fan de Sintrale As is it gebiet súdlik fan de Falomster Feart ek werynrjochte as natoergebiet, dat no de Houtwiel ferbynt mei de Sweager Mieden.[5]

Publikaasje(s)[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

  • Andries Peterson "De Falom, tinzen fan Broer"

Sjoch ek[bewurkje seksje | boarne bewurkje]


Boarnen, noaten en referinsjes[boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en/as referinsjes:

 
Plakken yn de gemeente Dantumadiel
Flagge fan de gemeente Dantumadiel
Haadplak: Damwâld
Doarpen en útbuorrens: BroeksterwâldDriezumDe FalomFeanwâldenFeanwâldsterwâl (foar in part) • RinsumageastReadtsjerkSibrandahûsWâlterswâldDe Westereen
Buorskippen: Kûkherne (foar in part) • Eastwâld
Eardere doarpen: DantumawâldIkkerwâldMoarrewâld