Pogum

Ut Wikipedy
Jump to navigation Jump to search
Reiderlân

Pogum (Platdútsk: Poom) is in doarp in it Dútse Reiderlân, yn de gemeente Jemgum, de landkreis Leer en de dielsteat Nedersaksen. It doarp leit op de linkerouwer fan de Iems, krekt foardat er yn de Doalert mûnet. It doarp wurdt wol it Endje van de Wereld ('Ein fan de wrâld') neamd. Pogum hat goed 200 ynwenners (2003). Oant 1973 wie it in selstannige gemeente.

Pogum is in âld wierdedoarp op de ouwerwâl de Iems bylâns. De earste skriftlike fernijing (as Urapawengum) is earst fan 1367. Bewesten fan Pogum, yn de Doalert, leit it ûnderstrûpte plak Uterapaum en de ek ferdwûne delsetting Torum. Eartiids wie it plak ek bekend as Pawing, Pauwing en Paum. Yn de midsiuwen hearde Pogum oan it bisdom Münster en foel ûnder it dekanaat Hatzum, alias Nes. De tsjerke fan no waard yn 1776 boud. De tsjerke hat twa grêfstiennen út de 11e iuw dy't as de âldste fan East-Fryslân jilde. De tsjerke wurdt brûkt troch de evangelysk-luterske gemeente (Pogum is oerhearskjend lutersk). De frijsteande toer is noch jonger as de tsjerke. It oargel datearret út 1758/59 en is boud troch de Osnabrückse oargelbouwer Johann Adam Berner. Tsjerke en toer steanne op it heechste punt fan de terp (pleatslik: warft). Yn 1962 moast in tal huzen benoarden de tsjerke wike foar in nije dyk. Dêrfandinne is de radiale struktuer fan it doarp oantaasd en stiet de tsjerke net langer yn it midden fan it doarp.

In gemaal yn Pogum fersoarget de ôfwettering fan de polder besuden it doarp. Tichtby Pogum leit in boareilân yn de Doalert, dat brûkt waard foar gaswinning.

Pogum op de Nederlânske topografyske kaart fan 1933

Pogum leit oan de Ynternasjonale Dollertrûte.