Formule 1

Ut Wikipedy
Springe nei navigaasje Springe nei sykjen
Pompeblêd.png
Fan dizze side moat de stavering noch hifke wurde.
Jo wurde útnûge om dêr in begjin mei te meitsjen


Formule 1 wedstriid (Kanada, 2008)

Formule 1, offisjeel de FIA Formula One World Championship, is de heechste klasse yn de autosport, sa is bepaald troch de FIA.

Beskriuwing[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

It Formule 1-seisoen bestiet út in searje races, in race wurdt "Grand Prix" neamd. De race wordt hâlden op auto Sirkwys en op ôfsletten strjitesirkwys. De risseltaten fan eltse race wurde brûkt om elts jier twee wrâldkampioenen te bepalen: ien foar de koereurs en ien foar de konstrukteurs. Europa is it tradisjonele sintrum fan de Formule 1 wêr (frijwol) alle tiims harren basis hawwe en dêr’t ûngefear de helte fan alle races hâlden wurde. Mar de Grands prix wurde oer de hiele wrâld hâlden.

Skiednis[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De Formule 1 hat syn woartels yn 'e Grand Prix Racing fan de jieren tweintich en tritich van de tweintigste ieuw. De "formule" yn de namme ferwiist nei in pakket rigleminten dêr’t alle dielnimmers en auto’s oan foldwaan moatte. Der waart tot oprjochting fan de nije formule 1-klasse besletten yn 1946 nei it ein fan de Twadde Wrâldkriich. Der waarden yn dat jier al inkelde races hâlden mar de World Drivers' Championsship waard pas yn 1947 offisjeel. De earste kampioenskipsrace waard hâlden op Silverstone yn Grut-Brittanje yn 1950. It kampioenschap foar de konstrukteurs waard yn 1959 taheakke. yn de jieren sechstig en santich bestiene der yn Grut-Brittanje en Súd-Afrika nasjonale kampioenskippen. Oant en mei yn de jieren tachtig van de tweintigste ieuw waarden der races bûten it offisjele kampioenskip om hâlden dit fenomeen ferdwûn yn 1983.

Grand Prix[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

In grand prix yn de Formule 1 omhelst in folslein wykein en begjint mei trije trainingen. Twa op de freeds en ien op de sneon te moarn. Tidens de earste training op freed mei eventueel in tredde koereur efter it stjoer fan ien fan de twa auto’s fan in tiim plaknimme. Op de sneon te middei folget in kwalifikaasje dêr’t de start folgoarder foar de race op snein fêststeld wurdt.

Kwalifikaasje[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De Kwalifikaasje is yn de rin fan de jieren in oantal kearen feroarre hjirrûnder stiet de kwalifikaasje systeem fan it seisoen 2021 beskreaun.

Der wurdt tidens de kwalifikaasje wurke mei in ôfval systeem. Deze kwalificatie is opgesplitst in trije omlopen, Q1, Q2 en Q3. De Q is in Ingelske ôfkoarting foar ‘’qualification’.

Q1 Yn de earste kwalifikaasje omloop meie de tweintich auto's achtjin minuten de baan op. Oan it ein falle de fiif langsaamste auto’s ôf. Dizze auto’s sille op basis fan harren snelste tiid de lêste fiif startplakken op snein ynnimme.

Q2 Yn de twadde kwalifikaasje omloop meie de oerbleaune fyftjen auto’s vijftien minuten de baan op. Ek Oan it ein fan dizze kwalifikaasje falle de fiif langsaamste auto’s ôf lykas yn de earste kwalifikaasje omloop Q3 Yn de twadde kwalifikaasje omloop geane de tsien snelste koereurs tolve minuten de baan op om op basis fan tiid te bepalen wa’t fanôf it earste startplak starte mei.

De tsien koereurs dy’t Q3 hella ha moatte de sneins yn de race starte op it type bannen dat se brûkt hawwe yn de twadde kwalifikaasje omloop., de oare tsien koereurs meie sels bepale op hokker type bannen se de race starte.

107% regelemint[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De 107% - regel is in sportive regeljouwing dy 't fan ynfloed is op de kwalifikaasjesesjes fan de Formule 1. De 107% - regel waard ynfierd foar it seizoen 1996 en bleau fan krêft oant 2002. It waard op 'e nij ynfierd foar it seizoen 2011 mei lytse wizigingen as gefolch fan de knock-out kwalifikaasje-yndieling. De hjoeddeiske 107% regel is dat yn de earste faze fan de kwalifikaasje, as it sirkwy drûch is, mei in koereur dy 't yn de earste kwalifikaasjesesje útskeakele wurdt en der net yn slagget om in omgong del te setten binnen 107 persint fan de fluchste tiid yn dy sesje, de wedstriid net starte mei sûnder tastimming fan de wedstriidlieders. As de fluchste Q1 - omgong bygelyks 60 sekonden wie, moat elke koereur dy 't yn de sesje útskeakele wurdt, binnen 64,2 sekonden op syn minst ien omgong ôfmeitsje om in start te garandearjen.

De race[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De race begjint mei in Opwaarm rûntsje wêrnei’t de auto’s foar de startline opsteld wurde yn de folgoarder wêryn se kwalifisearre binne.

In ljochtsysteem boppe it Sirkwy jouwt de start fan de race oan, alle lampen út betsjuttet starte. De ôfstân fan in grand prix is gelyk oan it lytste oantal rûntsjes wermei’t de 305 km behelle wurdt. In grand prix mei lykwols net langer duorje dan twa oeren. In formule 1-race duorren gemiddeld sa’n 90 minuten. Tidens de race mei in koereur ien as meardere kearen fan de baan ôf om bannen te wiksjeljen as de auto reparere te litten.

Formule 1-autos[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

In Formule 1-auto is een iepen, ,ienpersoans auto mei iepen lizzende tsjillen. Mei grutte saneamde wjukken oan de foar en efterkânt. De regeljouwing omtrint de formule 1 auto’s is strang en wurde regelmjittig oanpast om slimme ferwûnningen by ûngelokken safolle mooglik te foarkommen, en om te soargjen dat ek de lytsere tiims ek in kâns hawwe te winnen.

Formule 1-wrâldkampioenen[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Giuseppe Farina earste F1 wrâldkampioen
Seisoen Oantal.
Races
Wrâldkampioen Auto
Tiim
Lân Leeftiid1 Punten2 Oerwinningen
1950 7 Giuseppe Farina Alfa Romeo Flag of Italy.svg Itaalje 44 30 3
1951 8 Juan Manuel Fangio Alfa Romeo Flag of Argentina.svg Argentynje 40 31 3
19523 8 Alberto Ascari Ferrari Flag of Italy.svg Itaalje 34 36 6
19533 9 Alberto Ascari Ferrari Flag of Italy.svg Itaalje 35 34,5 5
1954 9 Juan Manuel Fangio Mercedes Flag of Argentina.svg Argentynje 43 42 6
1955 7 Juan Manuel Fangio Mercedes Flag of Argentina.svg Argentynje 44 40 4
1956 8 Juan Manuel Fangio Ferrari Flag of Argentina.svg Argentynje 45 30 3
1957 8 Juan Manuel Fangio Maserati Flag of Argentina.svg Argentynje 46 40 4
1958 11 Mike Hawthorn Ferrari Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 29 42 1
1959 9 Jack Brabham Cooper-Climax Flag of Australia.svg Austraalje 33 31 2
1960 10 Jack Brabham Cooper-Climax Flag of Australia.svg Austraalje 34 43 5
1961 8 Phil Hill Ferrari Flag of the United States.svg Feriene Steaten 34 34 2
1962 9 Graham Hill British Racing Motors Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 33 42 4
1963 10 Jim Clark Lotus Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 27 54 7
1964 10 John Surtees Ferrari Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 30 40 2
1965 10 Jim Clark Lotus Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 29 54 6
1966 9 Jack Brabham Brabham Flag of Australia.svg Austraalje 40 42 4
1967 11 Denis Hulme Brabham Flag of New Zealand.svg Nij-Seelân 31 51 2
1968 12 Graham Hill Lotus Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 39 48 3
1969 11 Jackie Stewart Matra Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 30 63 6
1970 13 Jochen Rindt4 Lotus Flag of Austria.svg Eastenryk 28 45 5
1971 11 Jackie Stewart Tyrrell Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 32 62 6
1972 12 Emerson Fittipaldi Lotus Flag of Brazil.svg Brazylje 25 61 5
1973 15 Jackie Stewart Tyrrell Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 34 71 5
1974 15 Emerson Fittipaldi McLaren Racing Flag of Brazil.svg Brazylje 27 55 3
1975 14 Niki Lauda Ferrari Flag of Austria.svg Eastenryk 26 64,5 5
1976 16 James Hunt McLaren Racing Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 29 69 6
1977 17 Niki Lauda Ferrari Flag of Austria.svg Eastenryk 28 72 3
1978 16 Mario Andretti Lotus Flag of the United States.svg Feriene Steaten 38 64 6
1979 15 Jody Scheckter Ferrari Flag of South Africa (1928-1994).svg Súd-Afrika 29 51 3
1980 14 Alan Jones Williams Flag of Australia.svg Austraalje 34 67 5
1981 15 Nelson Piquet Brabham Flag of Brazil.svg Brazylje 29 50 3
1982 16 Keke Rosberg Williams Flag of Finland.svg Finlân 34 44 1
1983 15 Nelson Piquet Brabham Flag of Brazil.svg Brazylje 31 59 3
1984 16 Niki Lauda McLaren Flag of Austria.svg Eastenryk 35 72 5
1985 16 Alain Prost McLaren Flag of France.svg Frankryk 30 73 5
1986 16 Alain Prost McLaren Flag of France.svg Frankryk 31 72 4
1987 16 Nelson Piquet Williams Flag of Brazil.svg Brazylje 35 73 3
1988 16 Ayrton Senna McLaren Flag of Brazil.svg Brazylje 28 90 8
1989 16 Alain Prost McLaren Flag of France.svg Frankryk 34 76 4
1990 16 Ayrton Senna McLaren Flag of Brazil.svg Brazylje 30 78 6
1991 16 Ayrton Senna McLaren Flag of Brazil.svg Brazylje 31 96 7
1992 16 Nigel Mansell Williams Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 39 108 9
1993 16 Alain Prost Williams Flag of France.svg Frankryk 38 99 7
1994 16 Michael Schumacher Benetton Flag of Germany.svg Dútslân 25 92 8
1995 17 Michael Schumacher Benetton Flag of Germany.svg Dútslân 26 102 9
1996 16 Damon Hill Williams Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 36 97 8
1997 17 Jacques Villeneuve Williams Flag of Canada.svg Kanada 26 81 7
1998 16 Mika Häkkinen McLaren Flag of Finland.svg Finlân 30 100 8
1999 16 Mika Häkkinen McLaren Flag of Finland.svg Finlân 31 76 5
2000 17 Michael Schumacher Ferrari Flag of Germany.svg Dútslân 31 108 9
2001 17 Michael Schumacher Ferrari Flag of Germany.svg Dútslân 32 123 9
2002 17 Michael Schumacher Ferrari Flag of Germany.svg Dútslân 33 144 11
2003 16 Michael Schumacher Ferrari Flag of Germany.svg Dútslân 34 93 6
2004 18 Michael Schumacher Ferrari Flag of Germany.svg Dútslân 35 148 13
2005 19 Fernando Alonso Renault Flag of Spain.svg Spanje 24 133 7
2006 18 Fernando Alonso Renault Flag of Spain.svg Spanje 25 134 7
2007 17 Kimi Räikkönen Ferrari Flag of Finland.svg Finlân 28 110 6
2008 18 Lewis Hamilton McLaren Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 23 98 5
2009 17 Jenson Button Brawn Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 29 95 6
2010 19 Sebastian Vettel Red Bull Flag of Germany.svg Dútslân 23 256 5
2011 19 Sebastian Vettel Red Bull Flag of Germany.svg Dútslân 24 392 11
2012 20 Sebastian Vettel Red Bull Flag of Germany.svg Dútslân 25 281 5
2013 19 Sebastian Vettel Red Bull Flag of Germany.svg Dútslân 26 397 13
2014 19 Lewis Hamilton Mercedes Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 29 384 11
2015 19 Lewis Hamilton Mercedes Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 30 381 10
2016 21 Nico Rosberg Mercedes Flag of Germany.svg Dútslân 31 385 9
2017 20 Lewis Hamilton Mercedes Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 32 363 9
2018 21 Lewis Hamilton Mercedes Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 33 408 11
2019 21 Lewis Hamilton Mercedes Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 34 413 11
2020 17 Lewis Hamilton Mercedes Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 35 347 11


1 Leeftyd fan 'e respektivelike koereur per jier; Oft de jierdei foar, tidens of nei it seizoen plakfûn, wurdt hjir net rekken mei hâlden.

2 It oantal punten komt oerien mei de punten skoard foar it WK, net de punten werklik berikt; oant 1990 wiene d'r resultaten dy’t skrast wurde koene.

3 It wrâldkampioenskip auto's waard hâlden yn 'e jierren 1952 en 1953 neffens de Formule 2 - regeljouwing (ûnder oaren mei in signifikant lytsere motor).

4 postúm

Konstrukteurs Wrâldkampioenskip[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Plak Konstrukteur Lân Titel Jier
1 Ferrari Flag of Italy.svg Itaalje 16 1961
1964
1975–1977
1979
1982
1983
1999–2004
2007
2008
2 Williams Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 09 1980
1981
1986
1987
1992–1994
1996
1997
3 McLaren Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 08 1974
1984
1985
1988–1991
1998
4 Lotus Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 07 1963
1965
1968
1970
1972
1973
1978
Mercedes Flag of Germany.svg Dútslân 07 2014–2020
6 Red Bull Flag of Austria.svg Eastenryk 04 2010–2013
7 Cooper Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 02 1959
1960
Brabham Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 02 1966
1967
Renault Flag of France.svg Frankryk 02 2005
2006
10 Vanwall Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 01 1958
British Racing Motors Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 01 1962
Matra Sports Flag of France.svg Frankryk 01 1969
Tyrrell Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 01 1971
Benetton Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 01 1995
Brawn Flag of the United Kingdom.svg Grut-Brittanje 01 2009

Sjoch ek[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Keppeling om utens[bewurkje seksje | boarne bewurkje]