Beafeartstsjerke fan de Hillige Martlers fan Gorkum

Ut Wikipedy
Springe nei navigaasje Springe nei sykjen
Beafeartstsjerke fan de Hillige Martlers fan Gorkum
Overzicht zuidgevel - Brielle - 20373595 - RCE.jpg
lokaasje
lân Flag of the Netherlands.svg Nederlân
provinsje Flag Zuid-Holland.svg Súd-Hollân
plak Coat of arms of Brielle.png Brielle
adres De Rik 5
bysûnderheden
type bouwurk tsjerke
boujier 1931-1932
boustyl Neogotyk
monumintale status Monumentenbordje 2014.svg ryksmonumint
monumintnûmer 518183 (tsjerke); 518184 (omgong)
webside Side beafeartstsjerke

De Beafeartstsjerke fan de Hillige Martlers is in tsjerkegebou yn Brielle yn Súd-Hollân. De tsjerke stiet op de lokaasje dêr't earder in kleaster stien hat en yn 1572 njoggentjin katolike geastliken yn in turfskuorre ferhongen waarden troch wettergeuzen. Yn de 19e iuw waard de lokaasje in beafeartsplak, mar de hjoeddeiske tsjerke datearret fan 1932. Alle jierren is om 9 july hinne de tsjerke in sintrum fan de Nasjonale Beafeart. Dan rinne pylgers by de krúswei lâns yn de oerdekte omgong om de hillige martlers fan Gorkum te betinken.

Skiednis[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Ynterieur

De tsjerke waard yn 1932 neffens in ûntwerp fan de arsjitekt H.P.J. De Vries út Rotterdam boud en ferfong in 19e-iuwske houten kapel, dy't eartiids oan de oare kant fan it martlersfjild stie en boud waard nei it hillich ferklearjen fan de martlers fan Gorkum yn 1867. De nijbou fan de tsjerke wie needsaaklik woarn om't it oanwaaksjende tal beafeartsgongers de besteande tsjerke te lyts makke. De twa tsjerken hawwe noch in tal jierren njonken inoar bestien, oant nei de Twadde Wrâldkriich de kapel ôfbrutsen waard en oant 1960 noch tsjinne as needtsjerke yn De Haach.

Efter de tsjerke leit it martlersfjild, dat ommuorre wurdt mei in ommegong foar prosesjes. De kant dêr't eartiids de houten kapel stie waard nei de ôfbraak mei in nije muorre sletten. Yn de ommegong is in krúswei út 1870. Yn it martlersfjild stiet op it plak fan de turfskuorre dêr't de geastliken ferhongen waarden tsjintwurdich in siboarium (alterkape) fan de arsjitekt Evert Margry. De krekte lokaasje fan de muorren wurdt mei in betonnen râne yn it gers oanjûn. Op it plak fan de tsjintwurdige fiver lei eartiids de fiskfiver fan it kleaster. Om't de opgroeven reliken fan de hillige martlers yn de fiver woksen waarden soe it wetter heilsum wêze en wurdt se de Hillige Put neamd.

Yn 2016 krige de tsjerke in nije klokkestoel mei dêryn trije klokken, dy't oarspronklik yn de houten klokkestoel fan de yn 2016 ôfbrutsen Jakobustsjerke yn Oude Wetering hongen.

Ynterieur[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De ynrjochting fan de tsjerke is foar in grut diel ôfkomstich út de houten kapel. Dêrûnder falle de alters en ek de bylden fan de njoggentjin bylden fan de martlers, dy't as ferwizing nei harren dea allegear in strop om de hals hawwe. Boppe de tagong hinget ûnder it oargel yn 'e tsjerke in grut skilderij fan Carel Frans Philippeau út 1880 mei de foarstelling fan it martlerskip. Foar yn de tsjerke stiet op it ferhege alter de skryn mei dêryn reliken fan de fermoarde geastliken.

Oargel[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

It oargel yn 'e tsjerke is ôfkomstich út de Hillich Herttsjerke fan Swyndrecht. It waard yn 1876 troch de oargelmakker Michaël Maarschalkerweerd boud. It oargelbedriuw Elbertse út Soest restaurearre it ynstrumint en brocht it yn de oarspronklike disposysje werom.

Ofbylden[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en referinsjes[boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en/as referinsjes: