Abdij Marienmünster

Ut Wikipedy
Jump to navigation Jump to search
Abdij Marienmünster
Marienmünster - 2016-10-15 - Abtei (38).jpg
lokaasje
lân Flag of Germany.svg Dútslân
dielsteat Flag of North Rhine-Westphalia.svg Noardryn-Westfalen
kreis Kreiswappen des Kreises Höxter.svg Höxter
plak Stadtwappen der Stadt Marienmünster.svg Marienmünster
adres Abtei Marienmünster 6
bysûnderheden
type bouwurk Kleaster
boujier 12e iuw
boustyl Romaanske, barokke en neo-romaanske arsjitektuer
oare ynformaasje
webside Side fan de parochy

De Abdij Marienmünster is in earder benediktynsk kleaster yn Marienmünster yn de Dútske dielsteat Noardryn-Westfalen. It kleaster waard yn 1803 opheft, mar tusken 1965 en 2014 wennen dêr wer pasjonisten, dy't de sielsoarch fan katoliken yn de omlizzende parochy's fersoargen. Tsjintwurdich is de tsjerke in gewoane parochytsjerke.

Skiednis[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Nei't Widekind I greve fan Schwalenberg waard, stifte er mei syn frou Lutrud fan Itter op oantrunen fan syn neef of sweacher, biskop Bernhard I fan Paderborn, de abdij. Hja joegen tegearre mei de boarch fan harren foarfaars, de Oldenboarch, stikken lân oan it kleaster om sa de muontsen yn steat te stellen harren yn ûnderhâld te foarsjen. Ek lieten hja in kleastertsjerke en oare gebouwen sette. Op 15 augustus 1128, op it feest fan Marije-Himelfeart, wijde de biskop fan Paderborn it kleaster en de tsjerke ta eare fan de Hillige Jongfaam, de apostel Jakobus de Aldere en de hillige Kristoffel yn. De earste abt waard Gerhard en tolve muontsen út de benediktynske abdij fan Corvey krigen de taak om it pastorale wurk op harren te nimmen.

Yn de 12e en 13e iuw makke it kleaster in grutte bloei troch, mar tsjin it ein fan de 13e iuw, doe it lân sûnder keizer siet, rekken de omkriten fan de abdij troch teheistering ferlitten en leech. De abt Herman liet troch de bou fan in boarch yn Vörden en Bredenborn (tsjintwurdich stedsdielen fan Marienmünster) it kleaster befeiligje.

Kleasterpoarte

Oant twa kear ta waard yn de Tritichjierrige Kriich it kleasterkompleks troch troepen fan Kristiaan fan Braunschweig-Wolfenbüttel oerfallen en plondere. Hessyske en Sweedske troepen leine it kompleks fan 1641 oant 1646 yn'e jiske. De weropbou fan de tsjerke fûn fan 1661 ôf plak. Boumaster Ludwig Baer soarge foar de tekeningen en liet fan de eardere romaanske basilyk in halletsjerke bouwe. Ek waard in nij barok koer boud.

Tusken 1756 en 1763 kaam it yn de Sânjierrige Kriich op 'e nij ta geweld. Troepen namen it kleaster yn om dêr te ferbliuwen en makken letter renovaasjes needsaaklik. Yn 1760 plonderen de troepen fan Braunschweig en Hannover it kleaster en brûkten it as hynstestâl. Om it kleaster hinne kaam it in jier letter ta in slach tusken de troepen, itjinge grutte skea oan de kleastergebouwen feroarsake. Doe't de oarloch foarby wie, wie it kleaster ruinearre en hie it gjin bestean mear.

De kleastertsjerke tsjinne fan it begjin ôf oan ek as parochytsjerke foar de omlizzende doarpen.

Nei de sekularisaasje op 31 maart 1803 gyngen tsjerke en kleaster oer yn it besit fan it keninkryk Prusen. De 39 muontsen waarden fuortstjoerd en nei de oerdracht waard de ynventaris mei alle keunstwurken en de bibleteek feild. De kleastergebouwen waarden, bûten de tsjerke en in fleugel fan in gebou, ferkocht oan in katolyk en in protestant (elts foar 50%), dy't der in buorkerij fan makken. De parochy bleau lykwols ek nei opheffing fan it kleaster bestean en dêrom mochten twa muontsen bliuwe om harren pastorale wurk fuort te setten. De patres fan de kongregaasje fan de pasjonisten namen yn 1967 de pastorale soarch oer en wiene ferantwurdlik foar de omlizzende gemeenten en sikehûzen.

By in besjoerlike weryndieling op 1 jannewaris 1970 joech de abdij de namme oan de doe út ferskate gemeenten foarme stêd Marienmünster.

De Jakobustsjerke[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

It Möller-oargel

De oarpronklike abdijtsjerke waard nei 1150 yn romaanske styl boud. Dêrby gyng it om in trijeskepige basilyk mei in dwersskip, in koer en in apsis. De tsjerke hie in westwurk mei twa tuorren en in achthoekige toer boppe de fiering. Ut dy tiid binne allinne it midden- en dwersskip en it ûnderste diel bewarre bleaun.

Yn de 17e iuw waard de tsjerke foar in grut part ferboud. De basilyk waard fan ôf 1661 yn in halletsjerke feroare, de fieringstoer waard yn 1679 ferhege en mei in barokke bekroaning ôfsletten. It koer fan ien travee waard nei it easten ta ferlinge oant trije traveeën, dêr't yn 1700 noch in sakristy oan tafoege waard.

Yn de jierren 1854-1855 waard it súdlike skip en de beide westlike tuorren yn neo-romaanske styl fernijd. It foarbyld dêrfoar wie de Sint-Kiliaantsjerke yn Höxter.

Under it rike barokke ynterieur hearre it heechalter en twa sydalters, dy't yn de jierren 1680 boud binne troch Paul Gladbach. Tusken 1956 en 1966 binne de alters restaurearre.

It oargel waard yn de jierren 1736-1738 boud troch Johann Patroclus Möller. It 42 registers tellende ynstrumint waard mei de restauraasje yn 2010-2012 safolle mooglik yn de oarspronklike tastân werom brocht.

Hjoeddeisk gebrûk[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Tsjintwurdich is de abdij ek fanwegen in fereard byld fan Marije fan Smerten noch in erkend beafeartsplak. De eardere kleastertsjerke funksjonearret as de lokale parochytsjerke.

Om't de oanwaaks fan nije leden fan de oarder útbleau moasten de fiif lêste pasjonisten de abdij yn it begjin fan 2014 ferlitte. Nei in renovaasje fan de wenferbliuwen waarden dy troch in de preester yn gebrûk nommen, mar dy hat de abdij ein 2016 wer ferlitten. It is it doel dat meardere preesters fanút dy lokaasje wurkje sille.

Oant yn de 20e iuw waard it kleaster brûkt as buorkerij. Yn 2006 waard de Kulturstiftung Marienmünster oprjochte, dy't dielen fan de buorkerij feroare yn in foarmings- en moetingssintrum mei in musikaal aksint. Trije grutte gebouwen dy't earder as skuorre brûkt waarden binne sûnt 2007 ferboud. Yn de ûntstiene romten wurde útstallings en konserten organisearre. Ek is bûten de kleastermuorren in besikerssintrum iepene.

Keppeling om utens[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en referinsjes[boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en/as referinsjes:

Dizze side is alhiel of foar in part in oersetting fan de Dútsktalige Wikipedyside; sjoch foar de bewurkingsskiednis: de:Abtei Marienmünster