Westerkertier

Ut Wikipedy
Jump to navigation Jump to search
De lokaasje fan it Westerkertier yn de provinsje Grinslân

It Westerkertier (Grinslânsk: Westerkertaaier, lokaal: Westerkertier) is in gea yn it westen fan de provinsje Grinslân. De streek wurdt beheind troch de Lauwers (dy't ek de grins mei Fryslân is), Drinte, it Reitdjip en de stêd Grins. De grutste plakken yn it Westerkertier binne De Like en Súdhorn.

Beskriuwing[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

It Westerkertier hjit sa om't it de meast westlike fan de trije Ommelannen wie. It bestie yn it earstoan út trije ûnderkertieren: Fredewold, Langewold en Humsterlân. Letter waard Middag it fjirde. Oant yn de Midsiuwen wie it Westerkertier yn wêzen in ûnôfhinklik gebied, dat selsstannich lid wie fan de Ommelander Uny, mar it waard yn 1594 by de Reduksje fan Grins twongen ta oanslúting by de provinsje Stad en Lande. It hjoeddeiske Westerkertier bestiet út it grûngebied fan de gemeenten Grootegast, Mearum, De Like, Súdhorn, en fan de eardere gemeente Ezinge.

Lânskiplik bestiet it Westerkertier út twa parten. It noardlike stik is in âld kweldergebied fan de Lauwerssee, klaailân dat yn de rin fan iuwen ûnder oaren troch de muontsen fan it Kleaster fan Aduard op de see wûn is. Dit part fan it Westerkertier wurdt rekkene ta de âldste kultuerlânskippen fan Jeropa en is foardroegen foar de Wrâlderfgoedlist fan UNESCO. Om 800 hinne wie dit ien fan de meast tichtbefolke parten fan wat no Nederlân is. De minsken wennen der yn terpdoarpen as Ezinge, Oldehove en Niehove. It súdlike part fan it Westerkertier is in sabeare kûlisselânskip, in gebied fan sângrûn en ôfgroeven fean, dat tekene wurdt troch houtwâlen en dat in soad hat fan de oanbuorjende Fryske Wâlden. Doarpen as Niekerk, Mearum en Grootegast lizze yn dizze krite op âlde sânrêgen en binne dan ek lintdoarpen.

Westerkertiersk[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Yn de streek wurdt Westerkertiersk sprutsen. Yn dit dialekt fan it Grinslânsk binne in soad ynfloeden fan it Frysk werom te finen, dat yn it Westerkertier oant yn de fyftjinde iuw de deiske taal wie. Yn de doarpen Mearum, De Wylp en De Pein wurdt ek no noch Frysk sprutsen.

Wetterskip[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

It Westerkertier wie ek de namme fan in earder wetterskip, dat him bekroade om de wetterhúshâlding yn in gebied dat foar it meastepart gearfoel mei it gea. Yn 1995 is it opgongen yn it wetterskip Noorderzijlvest. Yn it westlike part fan it Westerkertier wurde wettersaken fersoarge troch it Wetterskip Fryslân

Keppelingen om utens[bewurkje seksje | boarne bewurkje]