Katedraal fan Torcello

Ut Wikipedy
Springe nei navigaasje Springe nei sykjen
Marije-Himelfeartbasilyk

Basilica di Santa Maria Assunta

Torcello, cattedrale di santa maria assunta, esterno 01.jpg
lokaasje
lân Flag of Italy.svg Itaalje
regio Flag of Veneto.svg Veneto
provinsje Feneesje
plak Torcello
adres Fondamenta dei Borgognoni 24, 30142 Feneesje
bysûnderheden
type bouwurk Tsjerke
boujier 1008
boustyl Feneesjaansk-byzantynske arsjitektuer

De Basilica di Santa Maria Assunta is in katolyk tsjerkegebou op it eilân Torcello yn it baai fan Feneesje en de eardere katedraal fan it net mear besteande bisdom Torcello.

De tsjerke stiet krekt bûten it sintrum fan wat oerbleaun is fan de âlde stêd en stiet wat ôfsidich fan de rest fan de bebouwing op it eilân. Njonken de eardere katedraal stiet de Chiesa di Santa Fosca en lizze de fûneminten fan de net mear besteande oan Jehannes de Doper wijde doopkapel. De tsjerke hat de status fan in basilica minor.

Skiednis[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Neffens in âlde ynskripsje waard de tsjerke yn 639 stifte troch eksarch Izaäk fan Ravenna, doe't Torcello noch in rivaal wie fan de jongere delsetting Feneesje.

Plattegrûn

Der wurdt fanút gien dat de oarspronklike katedraal in middenskip mei oan beide kanten in sydskip en ien eastlike apsis hie. It is dreech om it oarspronklike ûntwerp fan de tsjerke te rekonstruearjen, om't der troch renovaasjes net in soad fan it âlde bouwurk oerbleaun is. Allinne de muorre fan de sintrale apsis en in diel fan de gevel fan de hjoeddeiske tsjerke (dat earder in diel wie fan de net mear besteande doopkapel) binne noch oarspronklik.

Nei de stifting fan Torcello waard de delsetting al gau ien fan de rykste en bloeiende plakken fan de âlde Republyk Feneesje en yn 864 fûn al de earste fan de twa grutskalige feroarings oan de tsjerke plak. Oan de sydskippen waarden doe de noch besteande apsiden oanboud. Ek de tribune mei de biskopstroan yn de sintrale apsis en de dêr ûnder lizzende krypte datearje fan dy renovaasje. De lêste grutte ferbouwing waard yn 1008 ûnder biskop Orso Orseolo konsekrearre. By dy ferbouwing waarden it middenskip ferhege, yn de westlike muorre ramen ynbrocht en bôgen oan beide kanten fan it middenskip tafoege om de ljochtbeuk mei te dragen. De hjoeddeiske tsjerke datearret fan dy rekonstruksje.

Yn de 15e iuw rekke de stêd yn it neigean en feroare it eilân stadichoan yn in ferlitten gebiet. De tsjerke bleau lykwols noch oant 1818 in katedraal, doe't yn dat jier de katedraal in gewoane parochytsjerke fan it patriarchaat fan Feneesje waard.

Súdeastlik stiet in vrijsteande klokketoer mei trije klokken.

Ynterieur[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Ynterieur

It ynterieur wurdt ferdield yn trije skippen mei 18 pylders mei korintyske kapitelen. De binnenkant fan de westlike gevel is folslein bedutsen mei in 11e- oant begjin 12e-uwsk mozaïek yn Feneesjaansk-byzantynske styl mei fan boppe nei ûnderen: de krusiging, de delgong fan Kristus yn it deadenryk en it jongste gerjocht.

De healrûne apsis hat in mozaïek fan in steande Hodegetria op in fierder gouden eftergrûn. Under har in is in bân oanbrocht mei steande hilligen. De mozaïeken binne 11e-iuwsk en eartiids oanbrocht troch in team fan byzantynske keunstners, mar de Marije-figuer waard in iuw letter nei in ierdskodding rekonstruearre wylst de hilligen noch fan it earste wurk datearje.

It preesterkoer wurdt troch in doksaal skieden fan de tsjerke. It doksaal bestiet út in tal smelle moarmeren pylders mei byzantynske kapitelen mei dêrtusken reliëfs mei pauwen en liuwen. Dêrboppe leit in rige fan houten panelen dy't beskildere binne mei hilligen.

It heechalter yn in sintrum fan de apsis waard yn 1923 mei it brûken fan orizjinele dielen rekonstruearre. Dêr lizze ek de reliken fan Sint-Heliodorus, de earste biskop fan Altinum (it moderne Altino). In oare wichtige relikwy yn de tsjerke is de plasse fan de hillige Sesilia. Lofts fan it alter is in stiennen ynskripsje dy't werom giet op de stifting fan de tsjerke, it foarmet it âldste "dokumint" fan de Feneesjaanske skiednis. Tsjin de muorre fan de apsis is de ferhege moarmeren biskopstroan.

Ek it neamen wurdich is in 15e-iuwsk eskilderij fan in Madonna mei Bern.[1]

Keppeling om utens[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en referinsjes[boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en/as referinsjes: