Graupiper

Ut Wikipedy
Springe nei navigaasje Springe nei sykjen
Graupiper
graupiper (Prunella modularis)
graupiper (Prunella modularis)
Taksonomy
klasse: fûgels (Aves)
skift: moskeftigen (Passeriformes)
ûnderskift: sjongfûgels (Passeri)
boppefamylje: (Passeroidea)
famylje: graupipers (Prunellidae)
skaai: graupipers (Prunella)
soarte: graupiper (Prunella modularis)
Linnaeus, 1758
Ferspriedingsgebiet fan de graupiper: grien = hiele jier, giel = briedgebiet, blau = oerwinteringsgebiet

De graupiper is in sjongfûgel út it skaai (Prunella) en de famylje (Prunellidae) fan de graupipers.

Oare nammen[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Frysk: toarnkrûper, toarnmosk, toarnhipper, bastertnachtegaal; Noardfrysk: kurnfink; Nederlânsk: hegge(n)mus; Grinslânsk: graawpiper; Nedersaksysk: Hegemors; Nederdútsk: Heegenmüüsken; Eastfrysk (Nederdútsk): Heegbruuntje; Dútsk: Heckenbraunelle, Ingelsk: Dunnock.

Foarkommen en iten[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Grutte: 14-15 cm, sa wat lytser as in mosk, mei in tinne snaffel. Mantsjes en wyfkes sjen der itselde út. De kop is laaigriis, it liif is brún mei donkere streken. It roppen is in heech 'tsiet'. Simmers iten se rûpen, larven, spinnen e.d., winters foaral sieden.

Fuortplanting[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Cuculus canorus canorus + Prunella modularis

De mantsjes likegoed as de wyfkes hawwe in territoarium dat oerlaapje kin. In wyfke kin mear as ien mantjse hawwe, en in matsje mear as en wyfke. Se bouwe harren nest leech boppe de grûn. It earste lechsel, gewoanlik yn april, is fanwegens de noch keale struken in maklike proai foar nestrôvers. It twade lechsel, yn juny-july, hat meastal mear sukses. It lechsel bestiet út 4-6 grienblauwe aaien, dy 't 13-14 dagen bebret wurde. De jongskes wurde noch 11-14 dagen troch de beide âlden fuore.

Fersprieding[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De graupiper komt hast yn hiel Jeropa foar. Yn Nederlând briede sa'n 200.000 pearen, mar yn it Noardeasten (Grinslân, Fryslân, Drinte) komt de graupiper stikken minder foar as fierders yn it lân.

Taksonomy[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De soarte graupiper bestiet yn acht ûndersoarten:

  • Prunella modularis hebridium, W-Skotlân, Ierlân
  • Prunella modularis occidentalis, E- en S-Skotlân, Ingelân, W-Frankryk
  • Prunella modularis modularis, N- en M-Jeropa,
  • Prunella modularis mabbotti, Ibearysk Skiereilân, S-Frankryk, Itaalje, Grikelân
  • Prunella modularis meinertzhageni, Balkan
  • Prunella modularis fuscata, Krim
  • Prunella modularis euxina, W- en N-Turkije
  • Prunella modularis obscura, E-Turkije, Kaukasus, N-Iran

Keppeling om utens[bewurkje seksje | boarne bewurkje]