Alaskaberchtme

Ut Wikipedy
Springe nei navigaasje Springe nei sykjen
Alaskaberchtme
In lânkaart fan Alaska mei it Alaskaberchtme rôs kleure
In lânkaart fan Alaska mei it Alaskaberchtme rôs kleure
geografy
diel fan Rocky Mountains
lân Flag of the United States.svg Feriene Steaten
steat Flag of Alaska.svg Alaska
sifers
lingte 650 km
heechste punt Denali
hichte 6190,5 m

It Alaskaberchtme (Ingelsk: Alaska Range), is in relatyf smel, healmoannefoarmich, 650 km lang berchtme yn it súdlik-sintrale diel fan 'e Amerikaanske steat Alaska. It rikt fan 'e Clarkmar, yn it súdwesten, oant de Wite Rivier, by de grins mei it Kanadeeske territoarium Yukon, yn it súdeasten. It Alaskaberchtme foarmet de noardwestlike útein fan 'e Rocky Mountains. It omfettet de Denali (foarhinne de Mount McKinley), de heechste berch fan Noard-Amearika. Utsein de Andes yn Súd-Amearika en ferskate berchkeatlings yn Aazje is it Alaskaberchtme it heechste berchtme fan 'e wrâld.

Geografy[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

It Alaskaberchtme hat de foarm fan in bôge of in healmoanne, wêrfan't de beide úteinen nei it suden ta wize, wylst it noardlikste diel dêrtuskenyn leit. It berchtme foarmet de noardwestlike útein fan 'e Rocky Mountains. De súdwestpunt wiist yn 'e rjochting fan it Alaska-skiereilân en de Aleoeten, wylst de súdeastpunt nei it territoarium Yukon en de Panhandle fan Alaska ta wiist. It Alaskaberchtme foarmet fierders de skieding tusken de regio's fan Súdlik Sintraal-Alaska, yn it suden, en it Binnenlân fan Alaska, oan 'e noardkant.

De Mount Hunt, de Mount Huntington en ferskate oare berchtoppen yn 'e neite fan 'e Denali.

De bergen foarmje in hege barriêre dêr't it fochtige waar net oerhinne komme kin dat út it suden wei opkomt fan 'e Golf fan Alaska. Sadwaande falt der yn 'e bergen in soad delslach, almeast yn 'e foarm fan snie, en hat it Alaskaberchtme ien fan 'e ûnherberchsumste klimaten fan 'e wrâld. It Binnenlân fan Alaska is yn tsjinstelling dêrta frijwat drûch, om't it yn it reinskaad fan 'e bergen leit.

De swiere sniefal draacht by oan it bestean fan in tal grutte gletsjers yn it Alaskaberchtme, wêrûnder de Cantwell-gletsjer, de Susitna-gletsjer, de Tokositna-gletsjer en de Kahiltna-gletsjer. Fjouwer rivieren trochsnije it berchtme: de Delta en de Nenana yn 'e midden en de Nabesna en de Chisana fierder nei it easten. It Alaskaberchtme makket diel út fan 'e Ring fan Fjoer, in rûnte om 'e Stille Oseaan hinne dêr't in protte ierdbevings en fulkaanútbarstings foarkomme. De ierdbevings yn dit diel fan Alaska wurde foar it meastepart feroarsake troch de geologyske Denalibrek, dy't by de súdrâne fan 'e bergen lâns rint.

Dielen fan it Alaskaberchtme meitsje ûnderdiel út fan it Nasjonaal Park en Wyldreservaat Wrangell-St. Elias, it Nasjonaal Park en Wyldreservaat Denali en it Nasjonaal Park en Wyldreservaat De Clarkmar, en hawwe sadwaande in beskerme status. De George Parks Highway fan Anchorage nei Fairbanks, de Richardson Highway fan Valdez nei Fairbanks en de Tok Cut-Off fan Gulkana Junction nei Tok binne wichtige ferkearsieren dy't troch de legere dielen fan it berchtme hinne rinne. De reuseftige Alaskapiipline, dêr't ierdoalje trochhinne pompt wurdt fan 'e oaljefjilden yn 'e Noarderbedelte nei de havens oan 'e súdkust, rint ek troch it Alaskaberchtme, parallel oan 'e Richardson Highway.

Heechste bergen[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De Mount Hayes en it eastlike Alaskaberchtme.

Berchtmen[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Lytsere berchtmen dy't ta it Alaskaberchtme rekkene wurde, binne (fan west nei east):

Boarnen, noaten en referinsjes[boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en/as referinsjes:

Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: References, op dizze side.