Weesp

Ut Wikipedy
Jump to navigation Jump to search
't Haantje
Stedhûs fan Weesp
Fort Ossenmarkt
It fort Ossenmarkt
De Fecht by Weesp
Herengracht
Kaart van Weesp 1812. Dúdlik te sjen de nea foltôge bastions oan de noard-east kant fan de stêd.

Weesp is in stêd en gemeente yn de provinsje Noard-Hollân. De gemeente hat 18.362 ynwenners (2015) en in oerflakte fan 21,88 km² (wêrfan 1,21 km² wetter). Oare kearnen binne De Horn en Uitermeer.

Skiednis[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Earste bewenning[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De omjouwing moat al lange tiid bewenne west hawwe. Der binne yn Weesp resten fûn fan delsettingen út de 6e iuw foar Kristus. In de Aetsveldsche polder ten suden fan Weesp waard troch de Stichting foar Boaiemkartearring út Wageningen in fynplak ûntdekt út de Midden- en Lette Izertiid. Ut it ûndersyk kaam de konklúzje dat ± 300-200 f.Kr. de ouwers oan de Fecht yntinsyf bewenne waarden.

De earste fermeldingen fan Weesp binne fan omtrint it jier 1150 as Wispe of Wesopa.

Festing Weesp[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Foar 1355 hie Weesp al in ierden en houten omwâling. Op 20 maaie 1355 ferliende Willem fan Beieren, de greve fan Hollân, stedsrjochten oan Weesp. De stêd lei nammentlik strategysk oan de grins tusken de greven fan Hollân en de biskop fan Utert. De stêd krige mei de stedsrjochten in eigen bestjoer, eigen rjochtspraak en ek waard it poarterrjocht ynfierd, dat needsaaklik wie foar de bewenners dy't in eigen berop of bedriuw útoefenje woenen. Troch it ferlienen fan dizze stedsrjochten en útwreidingen dêrop troch Albrecht fan Beieren en Karel V, waard Weesp in wolfarrende stêd. De stedsrjochten makken it ek mooglik dat de stêd him better ferdigenje koe en sûnt 1517 waarden der stiennen stedsmuorren oanlein.

Nei de Frânse belegering yn 1627 waard de ferdigening fan Weesp flink útwreide mei fjouwer bastions , wêrfan twa op de Ossenmarkt, it troch it graven fan in grêft ûntstiene eilân yn de Vecht. De festing waard lykwols nea foltôge. De oare fjouwer bastions dy't yn it ûntwerpplan sieten waarden net boud, nei alle gedachten fanwege jildpine. Twa singels markearje it plak dêr't dizze bastions komme sild hienen. De festing mei it toerfort oan de Ossenmarkt en de tichtby lizzende forten makken diel út fan de Hollânske Wetterliny en letter ek fan de Stelling fan Amsterdam. Ten easten fan Weesp leit Fort Uitermeer, ten súdeasten it Fort by Hinderdam en ten noarden de festingstêd Muiden.

Niverheid wie altyd wichtich foar Weesp: jeneverstokerijen en kakauproduksje spilen iuwenlang in rol yn de lokale ekonomy.

It besjen wurdich[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Weesp heeft een histoaryske binnenstêd mei:

Fúzje gemeenten[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Wapen
Flagge

De gemeenteried fan Weesp hat de wins útsprutsen om te fusearjen mei de gemeenten Bussum, Muiden en Naarden. Gemeente Bussum sjocht mear yn in fúzje mei allinnich de gemeente Naarden. In fúzje fan Weesp en Muiden is ek mooglik.

Bekende Weespers[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Berne[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Opgroeid[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Wenjend[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Ferskaat[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

  • Weesp ûnderhâldt in stêdebân mei Svitavy yn Tsjechje.
  • In Weesper wurdt ek wol in Weesper mop neamd nei it pleatslike mangelkoekje.

Weesp is lid van de Nederlânske Feriening fan Festingstêden.

Boarnen, noaten en referinsjes[boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en/as referinsjes:


 
Noard-Hollân
Flagge fan de provinsje Noard-Hollân
Aalsmear - Alder-Amstel - Alkmar - Amstelfean - Amsterdam - Beemster - Bergen - Beverwyk - Blarikum - Blommedaal - De Helder - Dimen - Drechterlân - Eastsaan - Edam-Foalendam - Felsen - Goaiske Marren - Haarlim (haadstêd) - Haarlimmerlide en Spaarnwâld - Haarlimmermar - Hearhugowaard - Heiloo - Hiemstee - Hiemstsjerk - Hilfertsom - Hoarn - Hollâns Kroan - Huzen - Inkhuzen - Kastrikum - Koggelân - Langedyk - Lânsmar - Laren - Medemblik - Opmar - Poarmerein - Saanstêd - Sânfoart - Skagen - Steed Broek - Teksel - Utgeast - Uthoarn - Weesp - Wetterlân - Widemarren - Wormerlân