Petrustsjerke (Lichtaard)

Ut Wikipedy
Jump to navigation Jump to search
Petrustsjerke
Petrustsjerke, Lichtaard.jpg
lokaasje
lân Flag of the Netherlands.svg Nederlân
provinsje Frisian flag.svg Fryslân
gemeente Coat of arms of Ferwerderadeel.svg Ferwerderadiel
plak Lichtaard
adres Noardermieddyk 3
bysûnderheden
type bouwurk Tsjerke
boujier 16e iuw
boustyl Gotyk
monumintale status Monumentenbordje 2014.svg ryksmonumint
monumintnûmer 15633

De Petrustsjerke is in eardere herfoarme tsjerke yn Lichtaard. It gebou docht net mear as tsjerke tsjinst en is oerdroegen oan de Stifting Alde Fryske Tsjerken.

Skiednis[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Piscina

Yn de katolike tiid wie de tsjerke wijd oan de apostel Petrus. Guon boarnen fermelde de hillige Gertrudis as patroanhillige fan de tsjerke, mar dat is in misfetting. De oarsaak dêrfan leit yn de 19e iuw, doe't der yn de literatuer in ferwikseling west hat mei de Gertrudistsjerke fan Lytsewierrum.

It 16e iuwske ienskepige gebou, dat yn syn gehiel oplutsen is sûnder fierdere spoaren fan grutte ferbouwings, hat segmintbôgefinsters en in ûnregelmjittich fiifsidich sletten koer. De tsjerke kaam yn it plak fan in âldere foargonger en stiet op in hege terprest, in archelogysk monumint út de izertiid dêr't de ûnbeboude dielen fan binne ôfgroeven.

Toer[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

In tekening út 1754 fan Piter Idserts jout de tsjerke noch wjer mei in foar de westlike gevel steande sealtektoer, dy't letter (mooglik yn 1785) ôfbrutsen is en troch in ynboude sealtektoer ferfongen waard. Tidens in restauraasje ûnderlieding fan J.G. Rolsma waard de westlike gevel healwei de 19e iuw ommitsele mei in oare stiensoart.

Ynterieur[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Oersjoch ynterieur

De romte fan de tsjerke is oerdekt mei in tonferwulft. Trekbalken hâlde de muorren op syn plak.

De preekstoel en it doophek stamme út 1642. De kûp fan de preekstoel is dekorearre mei 19e iuwske ornaminten fan jitizer, dy't nei alle gedachten tagelyk mei de restauraasje fan 1851 oanbrocht binne. Rjochts fan de preekstoel is út de roomske tiid noch in piscina bewarre bleaun. Fan de reade bân mei beskildere wite foegen om de piscina bleau neat oer.

Ek út de roomske tiid binne de twa âlde lûdklokken út 1370 en 1404. De âldste klok hat it opskrift Sanctus Petrus XIV, de jongste A.D.M. CCCC IIII O Rex Gloriae Criste veni cum pace (Kristus kening fan de Hearlikheid, kom mei frede). It oerwurk yn de toer is 18e iuwsk.

De tsjerke hat gjin oargel en sûnt de restauraasje yn de jierren 1970 binne der ek gjin banken mear oanwêzich.

Gebrûk[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Oant 1 july 2004 waarden der noch earetsjinsten fierd troch de Oecumenische Ontmoetingsplaats Lichtaard. Om't it tal leden fan de mienskip te lyts waard en de hier net mear op te bringen wie, waard de groep opheven.[1]

Tsjintwurdich wurdt de tsjerke allinne noch brûkt foar konserten en útstallings. Ek kin de tsjerke hierd wurde foar trou- en rouplechtichheden.

Boarnen, noaten en referinsjes[boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en/as referinsjes:
  • Noordelijk Oostergo Ferwerderadeel, M. van den Berg
  • Stifting Alde Fryske Tsjerken