Herjuwsmastate

Ut Wikipedy
Jump to navigation Jump to search
Herjuwsmastate
Ofgraving fan de Burmaniaterp

Herjuwsmastate, Juwsmastate of Burmaniastate wie in state of stins dy't besúdwesten Ferwert stie yn de gemeente Ferwerderadiel. Tsjintwurdich wurdt in diel fan it terrein oanjûn troch beplanting mei beammen.

Om 1500 wurdt de Herjuwsmastins foar it earst neamd, mar it boujier is ûnbekend. Oan de ein fan de 15e iuw wienen der twa aadlike huzen yn Ferwert: Camminghastate benoarden de tsjerke bûtendyks en Herjuwsmastate op de grutte terp súdwestlik fan it doarp binnendyks. It lân fan beide states grinze direkt oan de buorren en oan it geastlik goed om it doarp, dat de abdij Foswert yn 1298 tagelyk mei it patronaatsrjocht krigen hie fan de famylje Heslinga. It Herjuwsma spul sil dan frij seker fan foar 1298 wêze.
Neffens Upcke fan Burmania (1597) soenen de Herjuwsma's yn harren wapen de nauwe ferbûnenens mei de tsjerke ta útdrukking brocht hawwe troch middel fan it fieren fan in krús.

Yn 1562 blykt oan de state it rjocht ferbûn te wêzen om in provenier yn de abdij Klaarkamp te beneamen. Op de tsjerketoer fan Ferwert is in sânstiennen sinnewizer oanbrocht. Dat wie in kado fan Rienck fan Burmania (1640) en is yn 1704 fernijd troch Idzard fan Burmania, frij- en erfhear fan It Amelân. Op de kape fan de toer stiet in wynfaan mei de famyljewapens fan de Burmania’s, Schwarzenberg’s en Cammingha’s en dus grif ek skonken troch Rienck fan Burmania.

Herjuwsma stiet as aadlik hûs op de kaart fan Sibrandus Leo (1579) oanjûn, mar ek op dy fan Winsemius (1622) en Schotanus (1664).

De tekening fan Stellingwerf lit in grut gearstald hûs sjen mei in ferdjipping oer alles hinne boppe de begeane grûn, ûnder in selsstannich tintedak. Mooglik wie it lêste in midsiuwsk stinsgedielte, dêr't jongere fleugels omhinne boud waarden. De linkertopgevel mei syn torste pinakels kin fan ein fan de 16e iuw wêze en soe troch Gemme fan Burmania boud wêze kinne mei de seishoekige treptoer oan de lange gevel. Ek de trepgevelwjuk oan de rjochterside lit noch de smelle finsters sjen, dêr't it ûnderste part fan troch in lûk sluten wurde kin. It lege gedielte noch fierder rjochts op de tekening soe in 17e iuwske oanbou wêze kinne. It midsiuwske gedielte hie kenlik yn 1722 in frij resinte yngong. De útbou oan de foarside fan it âldste diel dat mei in laaien dak dekt liket te wêzen soe de oarspronklike treptoer wêze kind hawwe.
By de ôfgraving fan de grutte terp dêr't de state op stie, de Wester- of Burmaniaterp, kamen yn 1912 de fûneminten fan it gebouw foar it ljocht.

Bewenners/Eigeners
  • ± 1500 - 1512 Gemme fan Herjuwsma
  • 1525 Saepk Ydsma, widdo fan Gemme, troud mei Douwe fan Burmania
  • - 1602 Gemme fan Burmania
  • 1602 - Tako fan Burmania (soan fan Gemme)
  • Rienk fan Burmania (soan fan Gemme)
  • Idzart fan Burmania (soan fan Sjuck, pakesizzer fan Gemme)
  • Jarich fan Burmania
  • Idzart fan Burmania
  • Jarich George fan Burmania
  • Idzart Hobbe fan Burmania
  • - 1805 Frederik Willem Schratenbach van Burmania

Boarnen, noaten en referinsjes[boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en/as referinsjes:
  • Elward en Karstkarel - Stinsen en States, Adellijk wonen in Friesland, 1992
  • P.N. Noomen - De stinzen in middeleeuws Friesland en hun bewoners, 2009
  • Herma M. van den Berg - De monumenten van geschiedenis en kunst, Noordelijk Oostergo, Kollumerland,
  • Simon Wierstra - Genealogie van het adellijk geslacht van Burmania
  • A. Algra - De historie gaat door het eigen dorp, ± 1955
  • D. Cannegieter - Juwsma of Herjuwsma State te Ferwerd, 1883
  • Tegenwoordige Staat van Friesland, 1785
  • Webstee oer states en stinzen