Wetterfal

Ut Wikipedy
Gean nei: navigaasje, sykje


Crystal package settings.png
Oan dizze side wurdt noch wurke!



In wetterfal is in stik fan in rivier of beek dêr't wetter fertikaal nei ûnderen falt as gefolch fan hichteferskil yn it bêd fan de rivier of beek.

geologyske formaasje dy't ûntstiet trochdat wetter oer tstaat doordat water stroomt over een gesteentelaag die harder, en dus erosie-bestendiger is, as in een daaronder liggende laag. As de boppelaach troch it wetter trochbrutsen wurdt ûntstiet ovenlaag door het water wordt doorbroken ontstaat een plotseling heechteferskil.

Sommige wetterfallen ûntstean yn bercheftige omkriten met snelle erosie en stroombeddingen die aan snelle veranderingen onderhevig zijn. In deze gevallen is een waterval niet het gevolg van het langzaam uitschuren van een bedding door het water maar van een betrekkelijk snel geologisch proces als het verschuiven van platen in de ondergrond of van fulkanyske activiteit.

Meastepart fan de wetterfallen binne it gefolch fan it uitslijpen van een rivierbedding gedurende vele jaren. Meestal is de ondergrond een behoorlijk harde steensoort met daaronder een zachtere. Het over de rand stortende water zal de zachtere onderlaag onder de harde laag wegslijpen. De harde bovenlaag zal veel langzamer afbreken. Hierdoor blijft steeds een scherpe rand bestaan die zich echter langzaam stroomopwaarts verplaatst.

Waterfalls also occur where meltwater drops over the edge of a tabular iceberg or ice shelf.


Meastepart fan de rivieren wurde flak foar in cascade breder en ûndjipper en ondieper en onderaan ontstaat meestal een diepe poel door de kinetische energie van het vallende water.

Foar it skipfeartferkeer binne wetterfallen hinderpeallen. Dêrom waarden in protte kanalen groeven wurde om de wetterfal foarby te kommen. It Welland Kanaal bygelyks hat yn 1829 oanlein wurden om it foar skippen mooglik te meitsjen de Niagarawetterfallen foarby te kommen kinnen en sadwaande de Amerikaanske marren te berikken.

Grutte wetterfallen[bewurkje seksje | edit source]

Skema fan de foarming fan in wetterfal.
De Fulmer Falls yn it Poconoberchtme

Inkele wichtige wetterfallen binne: