Niagarawetterfal

Ut Wikipedy
Gean nei: navigaasje, sykje
Horseshoe Falls
Râne fan ien fan de wetterfallen
Toeristen op in boatsje by de wetterfallen
Horseshoe Falls
American Falls en Bridal Veil Falls

De Niagarawetterfallen (Ingelsk: Niagara Falls, Frânsk: Chutes Niagara) hearre ta de grutste en bekendste wetterfallen fan de wrâld. De wetterfal bestiet út trije dielen: de Horseshoe Falls, de American Falls en de Bridal Veil Falls. Se lizze op de grins fan de Feriene Steaten en Kanada tusken de lykneamde stêden Niagara Falls yn de Amearikaanse steat New York en Niagara Falls yn de Kanadeeske provinsje Ontario. De stêden binne ferbûn troch de Rainbow Bridge, in brêge oer de rivier de Niagara, ûnder de wetterfallen.

Beskriuwing[bewurkje seksje | edit source]

It ferfal fan de wetterfallen is net sa grut, trochsneed sa'n 60 meter, mar de breedte en de hoemannichte wetter dy't de Niagarawetterfallen passearet, soargje wol foar in grut spektakel. Oan de Amerikaanske kant stiest neist it wetter dat oer de râne nei ûnderen ta falt. Oan de Kanadeeske kant, kinst net allinnich de American Falls mar ek de Horseshoefalls yn harren folle gloarje bewûnderje.

Der wurdt yn Niagara in soad elektrisiteit opwekt en de mannichte wetter dy't oer de râne nei ûnderen stoart is dan ek frij krekt regele. De wetterfallen hawwe har yn geologysk tempo troch de leechte fan de rivier de Niagara hinne ferpleatst en in stikje fierder streamôfwerts is te sjen mei hokker krêft de mealstroom fan it fallen wetter de rotsen oan de foet fan de fal útholle hat. Der binne dêr nauwe meterdjippe slûven yn de rotsen fûn dêr't amperoan in minsk yn past.

Toeristen kinne de wetterfallen fan tichtby besjen troch plak te sykjen op de Maid of the Mist, in boatsje dêr't tige ticht mei lâns de wetterfallen fearn wurdt.

De trije wetterfallen[bewurkje seksje | edit source]

Horseshoe Falls[bewurkje seksje | edit source]

De Horseshoe Falls, ek bekend as Canadian Falls, is it bekendste diel fan de Niagarawetterfallen. Ungefear 90% fan it wetter fan de rivier de Niagara streamt oer de Horseshoe Falls, wylst ûngefear 10% oer de American Falls streamt. De namme 'hoefizerwetterfal' komt fan de healrûne foarm fan dizze wetterfal. Dit diel fan de Niagarawetterfallen leit op de grins fan de Feriene Steaten en Kanada, foar it grutste part op Kanadeesk grûngebiet, om krekt te wêzen tusken Terrapin Point op Goat Island yn de steat New York en Table Rock House yn Ontario.

De Horseshoe Falls is 671 meter breed. Yn de midden fan de Horseshoe Falls is it wetter ûngefear 3 meter djip en passearet it de râne fan de wetterfal mei 32 km/h. De hichte fan de wetterfal is 53 meter. De djipte fan de rivier oan de foet fan de wetterfallen is sels mear as de hichte fan de wetterfal, nammentlik 56 meter nei skatting.

Tusken Horseshoe Falls en de twa oare wetterfallen leit Goat Island. Twa brêgen boppe de wetterfallen ferbine it eilân mei de Amerikaanske kant.

American Falls[bewurkje seksje | edit source]

De American Falls is de grutste fan de twa Niagarawetterfallen dy't folslein yn de Feriene Steaten lizze, mar is lytser as de Horseshoe Falls. De breedte oan de top fan American Falls is ûngefear 253 meter yn in rjochte line. De totale lingte fan de bûgde râne is ûngefear 290 m. De hichte fan de wetterfal is 21 meter wêrnei't it wetter op in partij rotsen falt dy't troch in grutte ferskowing dêr yn 1954 te lizzen komd binne. De djipte fan it wetter oan de top fan American Falls is mar 0,6 m.

Bridal Veil Falls[bewurkje seksje | edit source]

Yn de American Falls leit in eilantsje, Luna Island, sadat dizze wetterfal út twa dielen bestiet: rjochts de eigentlike American Falls en links de lytste fan trije wetterfallen, Bridal Veil Falls. Krektas de American Falls leit dizze wetterfal hielendal op it grûngebiet fan de Feriene Steaten, tusken Luna Island en Goat Island. De breedte oan de top fan de Bridal Veil Falls is mar 17 meter. It ferfal fan Bridal Veil Falls is 24 m, mjitten oant de rotsblokken ûnderoan de wetterfallen. Oan de foet fan de wetterfallen leit, 31 meter ûnder de top, de Maid of the Mist Pool. It totale ferfal is 55 meter.

In fuotbrêge boppe de wetterfal ferbynt Goat Island mei Luna Island.

Galery[bewurkje seksje | edit source]


Panoramafoto fan de Horseshoe Wetterfal, sjoen fan deboppekant ôf
Wikimedia Commons Dit materiaal is beskikber by Wikimedia Commons as Niagara Falls en wurdt mooglik ek brûkt by oare Wiky-projekten.