Grutte Marren

Ut Wikipedy
Gean nei: navigaasje, sykje
De fiif Grutte Marren út de romte wei
Great Lakes 1.PNG
Great Lakes 2.PNG
Great Lakes 83.73812W 44.29425N.jpg

De Grutte Marren (Ingelsk Great Lakes) is de namme foar de fiif grutte marren op of by de grins tusken de Feriene Steaten en Kanada. De Grutte Marren besteane út : de Boppemar (Lake Superior), de Huronmar, de Michiganmar, de Eriemar en de Ontariomar. De Michiganmar leit folslein op it grûngebiet fan de Feriene Steaten, de oare fjouwer marren ek op Kanadees grûngebiet. De term Grutte Marren wurdt ek wol brûkt foar de Grutte Marrekrite yn midden-Afrika. It lân om de marren is ryk oan dylchstoffen as izererts, nikkel, koper, lead, sink, goud, sulver en asbest. Foar it transport dêrfan en fan stienkoal binne de marren fan grut belang.

Slûzen[bewurkje seksje | edit source]

De slûzen by Sault Ste. Marie, de Sault Locks (útsprutsen as en ek wol skreaun as Soo Locks) meitsje it foar de skipfeart mooglik om fan de Boppemar (183 meter boppe de seespegel) nei de Michiganmar en de Huronmar (beide 177 meter boppe seenivo) te farren. Hjirmei wurdt de rivier de St. Marys mijd. Dizze slûzen binne de drokste fan de wrâld. Jierliks wurde der 12.000 skippen skutten en dit ûndanks it feit dat de slûzen tusken jannewaris en maart sluten binne fanwege iisfoarming yn de marren.

De slûzen by Buffalo yn it Wellandkanaal meitsje skipfeart tusken de Eriemar en de Ontariomar mooglik. It kanaal waard yn 1833 groeven om de Niagarawetterfallen te omsilen, mar wie net botte súksesfol troch grutte konstruksjefouten. De folgjende twa kanalen wienen dit likemin. It hjoeddeiske, fjirde, kanaal waard groeven tusken 1913 en 1932 en is 43,5 km lang en 9 meter djip. Yn it kanaal lizze acht slûzen dy't de skippen fan 175 meter boppe seenivo sakje litte nei 75 meter boppe seenivo.

Saint Lawrenceseewei[bewurkje seksje | edit source]

De Saint Lawrenceseewei is de skipfeartrûte fanôf de Grutte Marren nei de Saint Lawrencerivier en de Atlantyske Oseaan. De rûte bestiet út njoggen slûzen tusken de Ontariomar en de rivier. Skippen dale dêrmei fan 75 meter nei 6 meter boppe seenivo. Troch de seerûte kinne skippen út Duluth, Thunder Bay, Chicago, Cleveland en Buffalo de oseaan berikke.

Illinois en Michigan Kanaal[bewurkje seksje | edit source]

Yn 1848 is it Illinois and Michigan Canal iepensteld, wêrmei't de Grutte Marren yn ferbining kamen mei de Mississippi.