Wâldmies

wâldmies
taksonomy
ryk dieren (Animalia) stamme rêchstringdieren (Chordata) klasse fûgels (Aves) skift moskeftigen (Passeriformes) famylje miesfûgels (Paridae) skaai ûnechte swartmiezen (Periparus)
soarte
Periparus ater
Linnaeus, 1758
IUCN-status:
ferspriedingsgebiet
stânfûgel      wintergast

De wâldmies (Periparus ater; synonym: Parus ater) is in 11 sm grutte sjongfûgel út de famylje fan 'e miesfûgels (Paridae). In oare namme yn it Frysk foar de fûgel is swarte mies.

Skaaimerken

Wâldmiezen wurde likernôch 11 sintimeter grut, likernôch like grut as de blaumies. It fûgeltsje hat in grutte kop, mar net in swarte búkstreek lykas by de blokmies. De wâldmies hat in swarte krún, in wyt plak yn 'e nekke, wite wangen en twa wite wjukstreken. Mantsjes en wyfkes binne allyk.

Fersprieding en systematyk

De wâldmies komt meast foar yn nullewâlden. Oars as de blaumies en de blokmies komt de wâldmies net faak by de minsken yn 'e tún. Yn it grutste part fan Jeropa komt dizze fûgel it hiele jier foar.

Yn Nederlân komt de wâldmies fral yn it easten en it suden foar, mei as bolwurken de Feluwe, Drinte, eastlik Noard-Brabân en Limburch. Yn Fryslân is de fûgel benammen yn it súdeasten fan 'e provinsje te finen. It oantal briedpearen waard yn 2018-2020 op 14.000 oant 18.000 fûgels rûsd. Sûnt 1985 nimme de oantallen fan 'e populaasje ôf, foar in part om't nullebosken yn mear natuerlike leafbosken omset binne.

De wâldmies telt 24 ûndersoarten:

• P. a. britannicus: Grut-Brittanje en noardeastlik Ierlân.
• P. a. hibernicus: Ierlân (behalve it noardeasten).
• P. a. ater: Skandinaavje en noardeastlik Jeropa oer Sibearje oant Kamtsjatka, noardlik Japan, Koreä, noardeastlik Sina en noardeastlik Mongoalje.
• P. a. abietum: kontinentaal westlik, sintraal en súdeastlik Jeropa en Anatoalje.
• P. a. vieirae: it Ibearysk Skiereilân.
• P. a. sardus: Korsika en Sardynje.
• P. a. atlas: Marokko.
• P. a. ledouci: noardlik Algerije en noardlik Tuneezje.
• P. a. cypriotes: Syprus.
• P. a. moltchanovi: súdlik de Krim.
• P. a. michalowskii: Kaukasus (behalve dielen fan de Súdlike Kaukasus).
• P. a. derjugini: fan noardeastlik Turkije oant de súdwestlike Kaukasus.
• P. a. eckodedicatus: westlik Sina.
• P. a. gaddi: súdeastlik Azerbeidzjan en noardlik Iran.
• P. a. chorassanicus: súdwestlik Turkmenistan en noardeastlik Iran.
• P. a. phaeonotus: súdwestlik Iran.
• P. a. rufipectus: fan súdeastlik Kazachstan oant noardwestlik Sina.
• P. a. martensi: Kali Gandakigebiet yn sintraal Nepal.
• P. a. melanolophus: fan eastlik Afganistan en noardwestlik Pakistan oant de noardwestlike Himalaya.
• P. a. aemodius: fan de eastlike Himalaya oant noardlik Birma.
• P. a. pekinensis: it eastlike diel fan Sintraal-Sina.
• P. a. insularis: de súdlike Koerilen en Japan.
• P. a. kuatunensis: súdeastlik Sina.
• P. a. ptilosus: Taiwan.

Iten

De wâldmies yt it meast ynsekten en it sied fan spjirren en dinnen.

Fuortplanting

Aaien fan 'e wâldmies.

De wâldmies is in hoalebrieder. It wyfke briedt 2 wiken allinnich op 'e 7 oant 10 aaien. De jongen wurde 15-17 dagen troch beide âlden fersoarge foardat se útfleane.

Status

De IUCN klassifisearret de soarte as net bedrige op 'e Reade List. Der wurdt fan útgien dat de populaasje stabyl is. In rûzing fan 2018 giet út fan in populaasje fan 90.000.000 oant 159.000.000 folwoeksen fûgels.

Sjoch ek

• List fan fûgels

Boarnen, noaten en/as referinsjes:

BirdLife, oproppen 9 july 2026. Fûgelbeskerming, oproppen 9 july 2026. Sovon, oproppen 9 july 2026. Commons Wikimedia Commons  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Wâldmies fan Wikimedia Commons.