Sint-Bavotsjerke (Aardenburg)

Ut Wikipedy
Sint-Bavotsjerke
bouwurk
Overzicht vanuit het zuidwesten - Aardenburg - 20361833 - RCE.jpg
lokaasje
lân Flag of the Netherlands.svg Nederlân
provinsje Flag of Zeeland.svg Seelân
plak Aardenburg wapen groot.svg Aardenburg
adres Sint Bavostraat 5
bysûnderheden
type bouwurk Tsjerke
boujier 13e iuw
boustyl Gotyk
monumintale status Monumentenbordje 2014.svg ryksmonumint
monumintnûmer 6880 [1] 6881 [2]
offisjele webside
Side PKN Sint Kruis-Aardenburg

De Sint-Bavotsjerke (ek Sint-Baafstsjerke) is in protestantske tsjerke yn de styl fan de Skeldegotyk yn Aardenburg yn de provinsje Seelân. De tsjerke is ien fan de monuminten yn de Top 100 fan de Rykstsjinst foar de Monumintesoarch en ien fan de twa tsjerkegebouwen fan de PKN-gemeente Aardenburg-Sint Kruis.

Skiednis[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De oan de hillige Bavo wijde tsjerke giet werom op in stifting fanút de Sint-Baafsabdij fan Gint, doe't muontsen op it plak in lytse tsjerke bouden. Dy romaanske tsjerke baarnde yn 1202 ôf.

Yn de 13e iuw wie de befolking fan de stêd oanwoeksen. Dat makke ek de bou fan in nije, gruttere tsjerke nedich. It ûnderste diel fan de toer út 1220 foarmet mei it âldste diel fan de tsjerke, it skip en it dwersskip, yn Nederlân it meast suvere foarbyld fan de Skeldegotyk. De Skeldegotyk is in regionale oergongstyl fan de romaanske nei de goatyske arsjitektuer út de earste helte fan de 13e iuw. Yn dat diel binne stiennen fan in Gallo-Romeinske timpel en fan in poarte fan de fersterking ferwurke. Yn de 14e iuw waard de tsjerke fergrutte mei de bou fan it heechgoatyske hallenkoer.

De skeinde Bavotsjerke fan Aardenburg yn 1944

Yn de 17e iuw waard der in wente oan de tsjerke boud, dy't tsjintwurdich tsjinst docht as konsistoarje. Mei yngong fan 1625 waard de tsjerke yn gebrûk nommen as kalvinistysk tsjerkegebou. De boppebou fan de toer datearret út likernôch 1650.

Troch kriichsgeweld waard de tsjerke ferskate kearen skeind en yn 1582 stielen de Frânsen it lead fan de tsjerke. As gefolch fan de striid yn de Tachtichjierrige Kriich moast de tsjerke yn de 17e iuw restaurearre wurde, wêrby't it frijkommen boumateriaal fan de ôfbrutsen Marijetsjerke brûkt waard. In gevelstien mei it jiertal 1646 mei it wapen fan de generaliteit betinkt dy restauraasje.

By de Slach om de Skelde yn 1944 hie de Bavotsjerke slim te lijen fan de gefjochten. De toer fan de swier skeinde tsjerke waaide yn desimber 1945 ek noch om, mar der folge in restauraasje fan it gebou, dy't yn 1960 ôfsletten waard. By de restauraasje waarden fan binnen beskildere grêven ûntdutsen, dy't út de 13e en 14e iuw datearje.

Ynterieur[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De tsjerke hat in preekstoel út 1760, dy't op it middenpaniel fersierd is met de Ferhearliking op 'e Berch.

Oargel[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Alhoewol't it âlde oargel de oarloch yn ridlike steat oerlibbe, waard it op advys fan de oargelkommisje fan de tsjerke dochs ôfbrutsen en ferfongen troch in nij ynstrumint. It nije oargel fan de Bavotsjerke waard yn 1955 boud troch de firma D.A. Flentrop. By de bou makke Flentrop gebrûk fan it rêchwurk fan it Courtain-oargel út de roomske Sint-Andréastsjerke fan Groessen dat yn 1680 boud wie. De bypassende kas fan it haadwurk waard troch de arsjitekt E.A. Canneman makke. De kas fan it rêchwurk datearret út 1680. By de bou fan it oargel waard it oargel út de roomske tsjerke fan Groessen as útgongspunt nommen.

It oargel waard yn 2003 restaurearre en fergrutte mei in tal nije registers.[3]

Sjoch ek[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Keppeling om utens[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en referinsjes[boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en/as referinsjes: