Prokatedraal fan de Unbesmodzge Untfinzenis fan de Hillige Faam Marije (Dublin)

Ut Wikipedy
Springe nei navigaasje Springe nei sykjen
Prokatedraal fan de Unbesmodzge Untfinzenis fan de Hillige Faam Marije

Pro-Cathedral of the Immaculate Conception of the Blessed Virgin Mary

Dublin St. Mary's Pro-Cathedral at Marlborough Street 2012 09 28.jpg
lokaasje
lân Flag of Ireland.svg Ierlân
plak Coat-of-arms-of-Dublin.svg Dublin
adres 58 Marlborough St.
bysûnderheden
type bouwurk Katedraal
boujier 1814-1825
arsjitekt George Papworth
boustyl Eklektisisme
webside www.procathedral.ie

De Prokatedraal fan de Unbesmodzge Untfinzenis fan de Hillige Faam Marije (Ingelsk: Pro-Cathedral of the Immaculate Conception of the Blessed Virgin Mary) is in prokatedraal (tsjerke dy't 'tydlik' as katedraal tsjinst docht) de roomsk-katolike biskopssit fan it aartsbisdom Dublin yn de Ierske haadstêd Dublin. Yn 'e folksmûle wurdt dizze tsjerke de Marijekatedraal (St. Mary's Cathedral) neamd.

Prokatedraal[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

De stêd Dublin hat twa katedralen, mar dat binne katedralen fan de protestanske Church of Ireland, oant 1871 de tsjerke fan de Ierske boppelaach. Sûnt de reformaasje, doe't kening Hindrik VIII mei de Tsjerke fan Rome briek, hat de roomske mearderheid fan Ierlân gjin eigen katedraal yn de haadstêd. Al it tsjerkebesit waard nei de ynfiering fan de reformaasje oan de nije steatstsjerke oerdroegen en dêrmei ek de Kristuskatedraal en de Patrickkatedraal.

Ek al is de Kristuskatedraal al fiif iuwen no in Anglikaanske Tsjerke, de Roomsk-Katolike Tsjerke bliuwt it bouwurk as har offisjele katedraal fan Dublin beskôgjen om't de paus dat op fersyk fan de doedestiidske aartsbiskop Laurence O'Toole sa ornearre hie. Salang't der gjin werberied troch de paus plakfynt oer de posysje fan de Kristuskatedraal, bliuwt de roomsk-katolike Marijetsjerke in prokatedraal.

De ûnderdrukking fan de katolike tsjerke[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Byld út 2001 fan de Martlers fan Dublin. Margaret Ball joech oan in preester ûnderdak en ferstoar yn 1584 yn'e âldens fan 69 jier nei har arrestaasje yn de finzenis; har beppesizzer Francis Taylor ferstoar yn 1621 yn'e âldens fan 71 jier sûnder proses yn'e finzenis

De prokatedraal datearret noch fan de tiid doe't de anti-katolike wetten noch yn Ierlân fan krêft wiene. Oant yn it begjin fan de 19e iuw moasten dy wetten it katolisisme oan banne lizze. Katoliken koene nei de reformaasje iuwenlang yn it iepenbier gjin missen fiere of sakraminten krije of rûnen it risiko op earnstige straffen. Yn de rin fan de tiid waarden dizze wetten stadichoan wat minder strang tapast, mar likegoed moasten katolike tsjerken, oft se al boud waarden, as skûltsjerken sûnder opfallende kenmerken en op wat ôfsiden lokaasjes boud wurde. Oan it begjin fan de 19e iuw waarden de measte wetten net mear hanthavene en it katolisisme krûp stadichoan út de posysje as ûndergrûnske tsjerke.

Nijbou[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Yn 1803 kocht it troch aartsbiskop John Thomas Troy in hûs oan op de hoeke fan de Marlborough Street en Elephant Lane (dy't no de namme Cathedral Street hat) op in goede sichtlokaasje. Dêr moast, as it jild beskikber kaam en de wet it tastsie, de nije katolike prokatedraal komme. De arsjitekt fan de nije tsjerke waard George Papworth, dy't in eklektysk ûntwerp makke mei Grykske ynfloeden foar it ekterieur en Romeinske ynfloeden foar it ynterieur. Yn juny 1814 waard it hûs ôfbrutsen folge troch de bou fan de nije katedraal. De nije aartsbiskop fan Dublin, Daniel Murray, fierde de foltôging fan de prokatedraal op 14 novimber 1825.

Alhoewol't de nijbou gjin folweardige katedraal wie waard de nije tsjerke in symboal foar it Ierske nasjonalisme yn de tiid nei't der in ein kaam oan de diskriminearjende wetten. De nijbou wie nea oars de bedoeling dan in tydlike katedraal te wêzen en sadree't it nedige jild byinoar wie soe in echte katedraal boud wurde. Dêrfoar kamen meardere lokaasjes oan de oarder, mar it kaam der net fan. Ek is ferskate kearen suggerearre dat de Church of Ireland, dy't net in soad leden hat, faaks ien fan de twa katedralen oan de katoliken oerdrage koe, mar der ha nea serieuze útstellen fan dy kant west. De dekaan fan de Sint-Patrickkatedraal die it útstel om it oan de katoliken ta te stean missen te fieren yn de Patrickkatedraal, mar it idee soarge foar opskuor yn de Anglikaanske mienskip en waard dêrom mar gau wer ynlutsen.

Beskriuwing[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Ynterieur

De prokatedraal is fan in folslein oare styl dan de twa echte katedralen fan Dublin. De miks fan Grykske en Romeinske stilen is kontroversjeel en guon fine it in artistyk hichtepunt, oaren neame de prokatedraal in stikel yn de foet. It middenskip liedt nei it alter mei dêr efter in brânskildere raam fan de Hillige Jongfaam Marije. Yn de letter jierren 1970 waard it Fiktoriaanske alter en retabel fan Peter Turnerelli ferwidere om it alter yn oerienstimming te bringen mei de easken fan it Twadde Fatikaansk Konsylje. Allinnich it tabernakel bleau en in diel fan it Fiktoriaanske alter waard wer brûkt foar it folksalter. Ek de kommunybank waard ferwidere en de preekstoel krige in plak earne yn de hoeke fan de tsjerke. Foar de dekoraasje fan it ynterieur fan de tsjerke waard in grutte groep Italjaanske keunsters yn tsjinst nommen.

De Marijekatedraal waard yn it begjin fan de jierren 1990 troffen troch in brân. It fjoer koe op'e tiid dwêste wurde, mar der wie gâns reekskea yn it diel fan de tsjerke dêr't it monumint fan kardinaal Cullen stiet.

Ofbylden[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en referinsjes[boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en/as referinsjes:

Dizze side is alhiel of foar in part in oersetting fan de Ingelsktalige Wikipedyside; sjoch foar de bewurkingsskiednis: [1]