Urûguay

Ut Wikipedy
Gean nei: navigaasje, sykje
República Oriental del Uruguay
Flagge fan Urûguay Wapen fan Urûguay
Flagge Wapen
Lokaasje fan Urûguay
Offisjele taal Spaansk
Haadstêd Montevideo
Steatsfoarm Republyk
Gebiet
% wetter
km²
1,5­%
Ynwenners
Munt Uruguayaanse peso (UYP)
Tiidsône UTC -4
Nasjonale feestdei 25 augustus
Lânkoade URY
Ynternet .uy
Tillefoan 598

Uruguay, offisjieel de Republyk Eastlik fan de Uruguay (Spaansk: República Oriental del Uruguay) is in lân yn Súd-Amearika. It leit oan de Atlantyske Oseaan en grinzet oan de lânnen Brazylje en Argentynje. De haadstêd is Montevideo.

Skiednis[bewurkje seksje | edit source]

De earste bewenners fan Urûguay wienen Yndianen dy't ta de Charrua stam hearden, sy libben fan de Jacht en de fiskfangst. Noch hieltyd binne ôfstammelingen fan harren te finen yn it oanswettende gebiet mei Brazylje. Nei de ûntdekking fan Amearika troch Kolumbus en de dêrop folgjende Spaanske kolonisaasje fan begjin 16e ieu ôf wie Urûguay in part fan it Spaanse ûnderkeninkryk Rio de la Plata. Krekt as yn it hiele Spaanske Amearika ûntstie yn it destiids Urûguay fan 1810 ôf reboeljes doe't it memmelân troch de Frânsken beset holden waard. Fan 1816 oant 1828 makke it gebiet diel út fan de Feriene Provinsjes fan de Río de la Plata. Op 25 augustus 1825 waard de ûnôfhinklikens útroppen, mar pas sûnt 1828 wie Urûguay hielendal frij.

De neifolgjende jierren wienen typearjend foar Latynsk-Amearika. It lân hie hieltyd te krijen mei rigen boargeroarloggen tusken de konservativen en de liberalen, dy't de "Colorados" en de "Blancos" neamd waarden. Yn 1870 makke it leger in ein oan dizze krigen. Fan doe ôf waakse stadichoan de demokrasy yn it lân dy't der foar soarge hat dat de kloof tusken arm en ryk lytser wurden is.

Urûguay stiet fierders bekend om it feit dat it lân al 2 kear wrâldkampioen foetbal wurden is, te witten yn eigen lân yn 1930 en yn Brazylje yn 1950.

Geografy[bewurkje seksje | edit source]

De Cerro Catedral (514 m) is it heechste punt fan it lân. Oare hege bergen binne de Cerro Ventana (420 m) en de Cerro Colorado (299 m). De wichtichste rivieren binne de Rio de la Plata (súdwest), de Río Negro (yn de midden), Merínlagune (easten), de Rio de la Plata (suden). Urûguay hat in myld oant wiettich subtropysk klimaat.

De julymoanne is de kâldste moanne mei trochsneedtemperatueren tusken de 10–13 graden. De waarmste moanne is jannewaris, dan is de trochsneedtemperatuer tusken de 22–25 graden. Jierlikse reinfal leit tusken de 900 en 1.300 milimeter.

Demografy[bewurkje seksje | edit source]

De befolking fan Uruguay bestiet foar it grutste part (88%) út ôfstammelingen fan Jeropeanen. Mestizen, minsken fan mingd Spaansk-Yndiaansk bloed foarmje de twadde grutste groep mei 8% en neikommelingen fan Afrikaanske Slaven mei-inoar 4%. De Jeropeeske ynwenners kamen fral út Spanje en foar in grut diel út út Itaalje, fierders kamen sy ek út Dútsktalige lannen. De yndiaanske stammen dy't ynearsten yn Urûguay wennen binne allegearre yn de 19e ieu útroege troch de blanken.

Religy[bewurkje seksje | edit source]

De Roomsk-Katolike Tsjerke hat as ynstitút – hiel ûngewoan foar Latynsk-Amearika – relatyf net folle ynfloed op it maatskiplik libben. Sawat 74% fan de befolking jout oan Katolyk te wêzen, 2% by it Protestantisme, 2% by it Joadendom en 21 % heart ta in oar leauwen of leaut net.

External links[bewurkje seksje | edit source]