Syprioatyske mûs

Ut Wikipedy
Jump to navigation Jump to search
Syprioatyske mûs
taksonomy
ryk: dieren (Animalia)
stamme: rêchstringdieren (Chordata)
klasse: sûchdieren (Mammalia)
skift: kjifdieren (Rodentia)
famylje: mûseftigen (Muridae)
skaai: echte mûzen (Mus)
soarte
Mus cypriacus
Cucchi et al., 2006
IUCN-status: net bedrige

De Syprioatyske mûs (Latynske namme: Mus cypriacus) is in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), de famylje fan 'e mûseftigen (Muridae) en it skaai fan 'e echte mûzen (Mus), dat útslutend foarkomt op it eilân Syprus, yn it Eastlik Bekken fan 'e Middellânske See. Dêr hat de soarte him nei alle gedachten fêstige ûnder de Mindel-iistiid, yn it Midden-Pleistoseen (650.000 oant 350.000 jier lyn), doe't de wetterstân yn 'e Middellânske See sa leech wie dat der lânbrêgen nei in grut tal eilannen drûchfoelen. De Syprioatyske mûs is ien fan mar trije lânseigen sûchdieresoarten (njonken twa soarten pipermûzen) en de iennichste lânseigen kjifdieresoarte fan 'e eilannen yn 'e Middellânske See dy't de kolonisaasje fan dy eilannen troch de minske oerlibbe hat. En net allinnich dat, mar ûnder minsklik bewâld florearret. De Syprioatyske mûs komt tsjintwurdich noch rûnom foar yn 'e krite fan it Troödosberchtme. Hy is it naust besibbe oan 'e Masedoanyske hûsmûs (Mus macedonicus) en de steppemûs (Mus spicilegus).

De Syprioatyske mûs waard yn 2004 ûntdutsen troch dr. Thomas Cucchi, in ûndersiker ferbûn oan 'e Universiteit fan Durham, yn noardlik Ingelân. DNA-testen befêstigen dat it om in "nije" soarte gie. De Syprioatyske mûs waard formeel beskreaun yn 2006, yn it taksonomyske fakblêd Zootaxa. Neffens Cucchi, dy't him earst fan Mus aphrodite neame wollen hie (mei't Syprus it mytologyske berteplak fan 'e goadinne Afrodite is), kin it bist beskôge wurde as in libben fossyl, mei't er neffens de regel útstjerre moatten hie doe't de minske him op Syprus fêstige.

As habitat liket de Syprioatyske mûs de foarkar te jaan oan wyngerds en nôtfjilden, al is er ôfwêzich yn gebieten dêr't de minske in al te sterk stimpel op drukt hat. Syn ferspriedingsgebiet oerlapet dat fan 'e westlike ûndersoarte fan 'e hûsmûs (Mus musculus domesticus), dy't Syprus mei de minske berikte. Syn lange isolaasje op in eilân docht bliken út syn uterlik. Sa ûnderskiedt de Syprioatyske mûs him fan oare Jeropeeske mûzesoarten troch syn gruttere earen, eagen en kjiftosken, syn wat langere sturt en de wite plakken efter syn earen. Fierders binne de soallen fan 'e poatsjes rôze. Syn kop-romplingte bedraacht 7½-9 sm, mei in sturtlingte fan 6,3-8,7 sm (dy't 90-120% fan 'e kop-romplingte is).

Boarnen, noaten en referinsjes[boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en/as referinsjes:

Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: References, op dizze side.