Koartwâld (mûne)

Ut Wikipedy
Springe nei navigaasje Springe nei sykjen
Koartwâld yn 2009
Fan in oare kant

Nôtmûne Koartwâld, ek de Feanstermûne neamd, is in nôtmole yn it doarp Surhústerfean (westlik part fan de buorskip Koartwâld), yn de gemeente Achtkarspelen.

Nôtmûne Koartwâld, in houten achtkante stellingmole op stiennen ûnderbou en dekt mei reid, hat in flecht fan 18,70 meter en in stellinghichte fan 6,20 m. De mûne waard yn 1864 boud as ferfanger fan in standertmole, dy't it jier dêrfoar ôfbaarnd wie. Foar 1905 waard yn Koartwâld inkeld rogge meald. Yn 1906 krige hy selsswichting op beide roeden. In jier letter waard yn de mûne in piteroaljemotor setten, om ek by in bytsje wyn mealle te kinnen. Dizze waard letter ferfongen troch twa dieselmotors, in twatakt-Bronsmotor (1933) en in Diesel McLaren-trijesilinder (1943).

De mûne krige yn 1944 in nije roede, de lêste dy't troch de firma Gebroeders B. Pot út Kinderdijk makke waard. Dizze hat net lang draaid: yn 1946 ferlear Koartwâld syn wjukkekrús, kape en sturt, doe't by in swiere stoarm de kleppen fan it selsswichtingssysteem tichtblaasd waarden. De mûne waard net wersteld en rekke úteinlik yn ferfal.

In 1990 waard op inisjatyf fan de Stifting Feanstermoune, dy't wyls eigener wurden wie, begûn mei de restauraasje fan Koartwâld. Dêrby waard ek de masinekeamer mei de dieselmotors hielendal wersteld, wat de mole teffens ta in yndustrieel monumint makket. De nije boppe-as fan Koartwâld wie earder ûnderdiel fan de yn 1964 ôfbaarnde Puurveense Mole yn Kootwijkerbroek. Foar syn nije tapassing moast hy in stikje ynkoarten wurde. Op 30 septimber 1995 waard de restauraasje fan Koartwâld offisjeel foltôge.

De mole is oanwiisd as ryksmonumint en kin elke sneontemoarn besichtige wurde.

Sjoch ek[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Keppelings om utens[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en referinsjes[boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en/as referinsjes:
Wikimedia Commons Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Feanstermoune, Surhuisterveen fan Wikimedia Commons.