Hemmemastate (Berltsum)

Ut Wikipedy
Jump to navigation Jump to search
It doarpsplein fan Berltsum mei it âlde poartegebou fan Hemmemastate.
Hette fan Hemmema (1561)

Hemmemastate of d’Aumalepoarte wie in state yn Berltsum, gemeente Menameradiel. Allinnich de poarte fan de eardere state is bewarre bleaun en hjit noch Hemmemapoarte.

Foar safier bekend is de state yn de 15e iuw of al (folle) earder boud, mooglik as fort om de haven fan Tuytkum/Utgong te beskermjen, wat ferklearje soe wêrom't dizze state as ienige yn Fryslân bûten de âlde seedyk boud is. It laach sels is frij seker folle âlder mar de earste bewenner dy't neamd wurdt is Doeke Hemmema. Syn soan Hette Hemmema is noch yn 1491 âlderman fan Berltsum. De funksje fan âlderman hold yn dat de beklaaier fan de funksje oan it haad fan it stedsregear stie. Dêrút soe blike kinne dat net allinnich it havenstedsje Tuytkum, dat oan de ein fan de 15e iuw allang yn Berltsum opgien wie, mar dat dit lêste plak ek stedsrjochten hân hat.
Yn 1492 lit Hette syn skieringer partijgenoat Bocke Harinxma by de fjildslach tsjin Ljouwert en Grins yn'e kjeld stean en slút, mei oare skieringer haadlingen temûk in ferdrach mei Grins. Kleardernôch fertrouden de Grinzers him net, want yn 1496 belegeren se Hemmemastate en feroveren it, mar stutsen it net yn de brân. Se woenen it sterke kastiel sels brûke, mar de besetting duorre net lang. Al rillegau weroverde Hette syn hûs doe't de Grinzers útrukt wienen op in oare ekspedysje. Tsjerklik wie Hette in herfoarmingsgesind man. Hy besocht yn 1480 (in iuw foar de Reformaasje) in kleaster yn Berltsum te stichten fan de foarútstribjende oarder fan de "Broeders des Gemeenen Levens". Nei in tal problemen slagge him dat, mar troch te min meiwurking fanút de roomske tsjerke hat dit kleaster mar sa'n 8,5 jier bestien.

Bewenners[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

  • 2e helt 15e iuw Doecke Hemmema
  • ± 1491 Hette Doeckes Hemmema
  • - 1503 Doecke Hettes fan Hemmema (boaske oan Bauck Poppema
  • 1503 - 1572 Hette Doeckes fan Hemmema
  • 1572 - 1584 Sicke Hettes fan Hemmema
  • 1584 - 1603 Sierck Sickes fan Hemmema
  • 1603 - 1646 Sicke Siercks fan Hemmema
  • 1646 - 1698 Doecke Siercks fan Hemmema, broer fan foargeande
  • 1698 - 1721 Doeke Doeckes fan Hemmema
  • 1721 - 1729 Civile Susanna du Tour, widdo fan Doeke Doeckes
  • 1729 - 1746 Carel Duco greve d’Aumale
  • 1747 de hear Quader; state sloopt

Boarnen, noaten en referinsjes[boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en/as referinsjes:
  • Stinzen yn Fryslân
  • Van de mond der oude Middelzee fan K.J. van den Akker (rige artikels 1922-1942)
  • Beschryvinge van de Heerlyckheydt van Frieslandt troch Chr. Schotanus (1664)
  • Tegenwoordige staat van Friesland ±1775
  • Menaldumadeel, 2000 jaar leven in een Friese grietenij troch David Hartsema, 1981
  • Skiednis fan Menameradiel red. O. Santema en dr. Y.N. Ypma, 1972
  • Stinsen en States, Adellijk wonen in Friesland, 1992