Halûndersk

Ut Wikipedy
Gean nei: navigaasje, sykje

It Halûndersk, ynlânske namme Halunder, is it Noard-Fryske dialekt fan it eilân Helgolân.

Helgolân wie fierût it earste eilân dat yn de tiid fan de Fryske ekspânsje yn de Midsiuwen kolonisearre waard - it tsjintwurdige Noard-Fryslân kaam earst letter. It dialekt fan Helgolân stiet, netstjinsteande it grutte isolemint wêryn de eilanners ferkeare, relatyf ticht by de dialekten fan Föhr, Amrum en Sylt - it Fering, Öömrang resp. Söl'ring - dy't meiïnoar it Eilân-Noard-Frysk foarmje. Opfallend yn ferhâlding mei de oare Noard-Fryske dialekten is it behâld fan de ûtgangen -e en -en.

It Halûndersk wurdt noch troch 500 fan de 1500 bewenners sprutsen.[1] Hja kinne oan de pleatslike folkshegeskoalle kursussen Halûndersk folgje. Bûtendat wurdt it op skoalle oan de bern jûn.

Halûnderske wurden[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Telle[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

(ien oant en mei tolve)

iaan
tau
tree
schtjuur
fiu
sös
seeben
ach
neägen
tain
elben
twallow

Dagen fan de wike[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

mundai
taisdai
medderweeken
tünnersdai
fraidai
senin
sendai

Hjoed, juster, moarn[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

dollung (hjoed)
mollung (fannemoarn)
illung (jûn)

jüster (juster)

mooin (moarn)
oawermooin (oaremorn)

Kleuren[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

bli (blau)
road (read)
giil (giel)
witt (wyt)
swaart (swart)
gri (griis)
green (grien)

Famylje[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

ool'n (âlden)
voor (heit/fader)
mem (mem)
bapi (heity)
memi (memmy)
oot (beppe)
groovoor (pake)
oti (beppe)
gogo (pake)

Persoanlike foarnamwurden[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

ik, mi (ik, my)
di, di (do, do)
hi, hem (hy, him)
dji, her (sy, har)
deät (it)

wi, is (wy, ús)
djüm (jimme)
dja (sy)

Keppeling om utens[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en referinsjes[boarne bewurkje]

Boarnen, noaten en/as referinsjes:
  1. http://www.helgoland.de/helgoland/hochseeinsel.html