Xining
| Xining 西宁 | ||
 | ||
| Bestjoer | ||
| Lân |  Sina | |
| Provinsje | Qinghai | |
| Sifers | ||
| Ynwennertal | 2.467.965 (2020) | |
| Oerflak | 7.606,78 km² | |
| Hichte | 2.275 m | |
| Oar | ||
| Stifting | 2e iuw f.Kr. | |
| Netnûmer | 0971 | |
| Offisjele webside | ||
| www.xining.gov.cn | ||
| Kaart | ||
  | ||
Xining (Sineesk: 西宁, pinyin: Xīníng) is de haadstêd fan 'e provinsje Qinghai yn Sina. De bestjoerlike ienheid Xining hie neffens de Sineeske folkstelling fan 2020 2.467.965 ynwenners; it beboude stedsgebiet hie 1.954.795 ynwenners.
Geografy
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
Xining (Sineesk: 西宁) is in stêd yn it easten fan 'e provinsje Qinghai. De stêd leit oan 'e rivier de Huangshui en is de haadstêd fan Qinghai. Yn Xining begjint de G214, in nasjonale wei fan Sina. Ek rint de G109 troch de stêd, dy't fan Peking nei Lhasa rint.
Skiednis
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]Xining waard yn 'e 2e iuw f.Kr. stifte as in Sineeske militêre foarpost yn 'e tiid fan 'e Han-dynasty. Yn 'e rin fan 'e skiednis waard it gebiet ôfwikseljend behearske troch ferskate nomadyske folken en Sineeske riken.
Xining leit yn Amdo, in histoaryske regio binnen de Tibetaanske kultuerregio. Tegearre mei oare Sineeske foarposten foarme de stêd dêr in sintrum fan it gebiet dat troch Han-Sinezen bestjoerd waard. Fan 'e 7e iuw ôf, doe't it Tibetaanske Ryk sterker waard, kaam Xining hieltyd mear te lizzen yn in gebiet dêr't Han-Sinezen en Tibetanen om de macht striden. Tagelyk ûntwikkele de stêd him ta in wichtige hannelsplak oan 'e Siderûte nei Tibet. Der waard ûnder oare hannele yn hout, wol en sâlt. Ek it kulturele libben bloeide.
Xining wie it bestjoerlike sintrum fan it gebiet om it Qinghaimar hinne, dat doe bûten de provinsje Gansu foel, mar dat bestjoerlik ta Gansu hearde. Xining bleau oant 1928 ûnderdiel fan Gansu. Yn dat jier waard de stêd de haadstêd fan 'e nij foarme provinsje Qinghai.
Op 22 maaie 1927 waarden de omkriten fan Xining troffen troch in tige swiere ierdskodding. De ierdskodding fan Gulang hie in krêft fan 7,6 en feroarsake grutte ierdferskowingen en skuorren yn 'e grûn. Mear as 40.000 minsken kamen om. It wie ien fan 'e deadlikste ierdbevings yn 'e skiednis fan Sina.
Yn 1941 waard Xining bombardearre troch Japanske fleantugen. De bombardeminten droegen by oan it ferset tsjin Japan ûnder de ferskillende befolkingsgroepen fan Qinghai. De moslim-generaal Han Youwen hie de lieding oer de ferdigening fan Xining by de loftoanfallen.
Yn 1945 krige Xining de status fan gemeente. Under it bestjoer fan gûverneur Ma Bufang ûndergie de stêd, lykas de rest fan Qinghai, in perioade fan yndustrialisaasje en modernisearring. Der waard ûnder oare wurke oan it ûnderwiis en de wetterfoarsjenning en der kaam mear yndustry.
Fan 'e ein fan 'e jierren 1950 ôf waard Xining fia in heechspanningsnet ferbûn mei de wetterkrêftsintrale by de Liujiaxia-daam yn Gansu en mei Lanzhou. De stêd brûkte stienkoal út de minen yn Datong en ûntwikkele yndustry foar wol- en lear. Ek waard der sâlt út it Qaidambekken ferhannele. Tsjin 'e ein fan 'e jierren 1950 waarden yn Xining middelgrutte izer- en stielbedriuwen boud, dy't metaal oan Lanzhou levere.
De oanlis fan in autodyk nei it mineraalrike Qaidambekken en de foltôging fan 'e spoarferbining mei it Sineeske spoarnetwurk oer Lanzhou yn 1959 joegen de yndustriële ûntwikkeling fan Xining in sterke ympuls. Dy ûntwikkeling makke diel út fan in lanlik programma om de natuerlike boarnen fan 'e regio te eksploitearjen.
Bestjoerlike yndieling
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]De gemeente Xining bestiet út sân bestjoerlike ienheden: fjouwer distrikten, ien foarstedsk distrikt en twa arrondisseminten. De gegevens binne yn km² en binne basearre op de folkstelling fan 2010.
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Demografy
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]Neffens de Sineeske folkstelling fan 2020 hie Xining as prefektuerstêd 2.467.965 ynwenners. Dat wiene der mear as yn 2010, doe't it bestjoerlik gebiet 2.208.708 ynwenners hie. Fan 'e ynwenners fan 2020 wennen 1.954.795 yn it beboude stedsgebiet, dat út de fiif stedsdistrikten bestiet.
Mei mear as twa miljoen ynwenners is Xining de earste miljoenestêd oan 'e boppe-Huanghe.
Etnyske ferskaat
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]Yn Xining wenje likernôch 37 etnyske groepen. De grutste groepen binne de Han-Sinezen, Hui, Tu en Tibetanen. Neffens de folkstelling fan 2010 makken Han-Sinezen 74,04% fan 'e befolking út. De Hui foarmen 16,26%, de Tibetanen 5,51% en de Tu 2,6%. De Hui foarmje dêrmei in wichtige moslimmienskip yn 'e stêd. De ferskillende befolkingsgroepen hawwe ynfloed hân op 'e tradysjes en gewoanten fan Xining.
Religy
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]Xining hat in grut ferskaat oan religieuze tradysjes. De stêd en de omkriten binne benammen bekend om it Tibetaansk boedisme, de islam en it daoïsme, wylst der ek in kristlike minderheid is.
Yn it súdwesten fan Xining leit it Kumbum-kleaster, ek wol Ta'er-kleaster neamd. It is ien fan 'e seis wichtige kleasters fan 'e Gelug-skoalle fan it Tibetaansk boedisme. It kleaster hat in skiednis fan mear as 600 jier en biedt ûnderdak oan hûnderten muontsen.
De Dongguan-moskee yn it stedssintrum is ien fan 'e bekendste moskeeën fan noardwestlik Sina. It gebou hat ferskate tuorren en sealen mei in karakteristike arsjitektuer.
In oar bysûnder religieus gebou is de Beishan Si, of Noardberchtimpel, in daoïstysk hillichdom.
Yn Xining binne ek mear as 300 plakken dêr't kristenen gearkomme. De katolike minderheid falt ûnder de Apostoalyske prefektuer fan Xining.
| Boarnen, noaten en/as referinsjes: | ||
|
