Krúswei

Ut Wikipedy
(Trochwiisd fan Krúsweistaasje)
Jump to navigation Jump to search
In staasje yn Cheb, Tsjechje (Loretokapel Starý Hrozňatov)

De Krúswei (Latynsk: Via crucis of Via dolorosa) is in rige fan foarstellings, dy't de lijenswei fan Jezus fan ôf de feroardieling troch Pontius Pilatus oant de grêflizzing útbyldzje. In foarstelling wurdt in staasje neamd, dat is ôflaat fan it Latynske wurd statio dat "stilstean" betsjut , Meiïnoar binne der fjirtjin staasjes en somtiden is der in fyftjinde staasje tafoege om't it mei Kristus net einiget mei de dea mar mei de opstanning.

In krúswei is altiten te finen yn katolike tsjerken. It plak en de foarm fan in krúswei kint in grutte fariaasje, mar meastentiids binne de staasjes yn de foarm fan skilderijen of reliëfs oan de muorren of pylders oanbrocht. Yn katolike streken binne ek faak krúswegen op in tsjerkhôf te finen of op spesjale plakken, dy't dan yn in searje fan kapellen yn in lânskip liede nei in krúskapel.

It ûntstean fan de krúswei datearret fan de 15e en 16e iuw, doe't Fransiskaanske muontsen rigen fan foarstellings út it Hillige Lân yn Jeropa begûnen nei te bouwen. Oarspronklik wie der gjin uniformiteit yn de krúswei, guon krúswegen bestiene bygelyks út sân staasjes, oare krúswegen út wol tritich. Sa'n staasje waard dan ûnderbrocht yn in lyts bouwurkje op'e wei nei in tsjerke. Paus Klemens XII stelde it tal staasjes fêst op fjirtjin en tidens syn pontifaat waard in krúswei yn alle katolike tsjerken ferplicht.

Op Goed Freed, tidens it fêstjen, wurdt yn tsjerken de krúswei bidden. YHn in prosesje geane leauwenden by de ferskate foarstellings lâns om te sjongen of te bidden. By elts fan de fjirtjin foarstellings wurdt stilstien om it lijen fan Kristus te betinken. De krúswei kin ek yndividueel yn stil gebed belibbe wurde.

Krúswei fan de Bonifatiustsjerke, Ljouwert[bewurkje seksje | boarne bewurkje]

|}
Ljouwert, Bonifatiustsjerke - Via Crucis I - Jezus wurdt ta de dea feroardiele.jpg Staasje I Jezus wurdt ta de dea feroardiele. Mattéus 27:1, Markus 15:15, Lukas 23:25, Jehannes 19:16
Ljouwert, Bonifatiustsjerke - Via Crucis II - Jezus nimt it krús op.jpg Staasje II Jezus nimt it krús op. Jehannes 19:17
Ljouwert, Bonifatiustsjerke - Via Crucis III - Jezus falt foar de earste kear.jpg Staasje III Jezus falt foar de earste kear Bibelske ferwizing ûntbrekt
Ljouwert, Bonifatiustsjerke - Via Crucis IV - Jezus moetet Syn hillige Mem.jpg Staasje IV Jezus moetet Syn hillige Mem Markus 15:40, Jehannes 19:25
Ljouwert, Bonifatiustsjerke - Via Crucis V - Simon fan Syrene helpt Jezus it krús dragen.jpg Staasje V Simon fan Syrene helpt Jezus it krús dragen Mattéus 27:32, Markus 15:21, Lukas 23:26
Ljouwert, Bonifatiustsjerke - Via Crucis VI - Veronika droeget Jezus it antlit ôf.jpg Staasje VI Veronika drûget Jezus it antlit ôf Bibelske ferwizing ûntbrekt
Ljouwert, Bonifatiustsjerke - Via Crucis VII - Jezus falt foar de twadde kear.jpg Staasje VII Jezus falt foar de twadde kear Bibelske ferwizing ûntbrekt
Ljouwert, Bonifatiustsjerke - Via Crucis VIII - Jezus treast de skriemende froulju.jpg Staasje VIII Jezus treast de skriemende froulju Lukas 23:28-31
Ljouwert, Bonifatiustsjerke - Via Crucis IX - Jezus falt foar de tredde kear.jpg Staasje IX Jezus falt foar de tredde kear Gjin bibelske ferwizing
Ljouwert, Bonifatiustsjerke - Via Crucis X - Jezus wurdt de klean ôfnommen.jpg Staasje X Jezus wurdt Syn klaaiïng ôfnommen Mattéus 27:35, Markus 15:24, Lukas 23:34, Jehannes 19:23-24, Psalm 22:18-29 (Romeinske soldaten dobbelen om de klean)
Ljouwert, Bonifatiustsjerke - Via Crucis XI - Jezus wurdt oan it krús slein.jpg Staasje XI Jezus wurdt oan it krús slein Markus 15:24, Lukas 23:33, Jehannes 19:18
Ljouwert, Bonifatiustsjerke - Via Crucis XII - Jezus stjert oan it krús.jpg Staasje XII Jezus stjert oan it krús Mattéus 27:50, Markus 15:37, Lukas 23:46, Jehannes 19:30
Ljouwert, Bonifatiustsjerke - Via Crucis XIII - Jezus wurdt fan it krús ôfnommen.jpg Staasje XIII Jezus wurdt fan it krús ôfnommen Lukas 23:53, Jehannes 19:38
Ljouwert, Bonifatiustsjerke - Via Crucis XIV - Jezus wurdt yn it grêf lein.jpg Staasje XIV Jezus wurdt yn it grêf lein Mattéus 27:59-60, Markus 15:46, Lukas 23:53, Jehannes 19:42
Ljouwert, Bonifatiustsjerke - Ferrizenis.jpg Staasje XV Ferrizenis fan Kristus Mattéus 28:5-6, Markus 16:6, Lukas 24:6-7, Markus 16:6, 1 Tessalonikenzen 4:14, 1 Petrus 1:3, 1 Petrus 3:21, 1 Korintiërs 15:21, 1 Korintiërs 15:3-4, 2 Korintiërs 5:14-15, Romeinen 6:5-6, Filippenzen 3:10,