Ferkâldenens

Ut Wikipedy
Gean nei: navigaasje, sykje
Esculaap4.svg     Tink derom dat de Wikipedy gjin medyske konsultaasje jout!
In rhinofirus is de meast foarkommende oarsaak fan ferkâldenens.
Ferkâldheid is in sykte fan de boppeste luchtwegen (blau)

Ferkâldenens of Ferkâldheid is in ynfeksje troch in firus (meast in rhinofirus of koronafirus).

In ferkâldheid (akute firale nasofaryngitis) is in virale ynfeksje fan it slymflues fan de boppeste luchtwegen (noasholte, kiel en luchtpiip). Symptomen kinne wêze: prúste, rinnende noas, in tichte noas, kielpine, hoastjen, pine yn'e holle, wurchte. Somtiden is der ek in konjunktivitis (reade, jûkjende eagen). De pasjint kin meast sy deistige dingen fuortsette. In ferkâldenens duorret meastal fiif oant sân dagen, in enkelde kear twa wiken. Der binne trochstrings 2 à 4 ynfeksjes it jier by folwoeksenen. Bern dy't op skoalle sitte kinne wol oant 12 kear it jier ferkâlden wurde. De iennichste menier om ynfeksje foar te kommen is hânwaskje[1].

Is in ferkâldheid oerbettere dan is der in libbenslange ymmuniteit foar dat spesifike firus. Der binne lykwols hûnderten ferskillende soarten firussen dy't ferkâldheid jaan kinne. De measte binne rhinofirussen, mar it kinne ek oaren wêze, sa as it koronafirus, para-ynfluenzafirus, respiratory syncytialvirus, adenofirus, enterofirus en metapneumofirus.

De namme suggerearret dat men it wei kriget troch kjeld[2]. Wittenskiplik bewiis is dêr lykwols net foar[3][4]. Wol is it in feit dat ferkâldheid fral yn de winter en by kâld en wiet waar foarkomt, mar dit kin oare oarsaken hawwe. Yn soksoarte omstannichheden sitte minsken mear yn'e hûs en luchtsje hja minder, sadat de firussen harren makliker ferspriede kinne as simmerdeis. Ien hypotese seit dat kjeld de bloedfetten fan de boppeste luchtwegen fernauje; minder bloedoanfier fermindert de pleatslike ôfwar[5].

De farmaseutyske yndustry[6][7][8] en de alternative sektor[9][10]wolle hawwe dat sy ferkâldenens behannelje en foarkomme kinne, mar dêr is nea in medysk bewiis foar fûn[11][12]. De symptomen kinne wol bestriden wurde, mar de ferkâldenens duorret der wierskynlik net koarter om.

Boarnen, noaten en referinsjes[bewurkje seksje | edit source]

Boarnen, noaten en/as referinsjes:
  1. Staying healthy is in your hands - Public Health Agency Canada
  2. BBC NEWS | UK | Wales | Mothers 'were right' over colds
  3. Acute cooling of the feet and the onset of common cold symptoms - Johnson and Eccles 22 (6): 608 - Family Practice
  4. Zinc and the Common Cold: A Meta-Analysis Revisited - Jackson et al. 130 (5): 1512S - Journal of Nutrition
  5. Acute cooling of the body surface and the common c...[Rhinology. 2002] - PubMed Result
  6. Activity of Pleconaril against Enteroviruses - Pevear et al. 43 (9): 2109 - Antimicrobial Agents and Chemotherapy
  7. Prophylaxis and treatment of rhinovirus colds with...[J Antimicrob Chemother. 1987] - PubMed Result
  8. Interferons and their clinical value. [Rev Infect Dis. 1987 Mar-Apr] - PubMed Result
  9. Preventing the common cold with a garlic supplemen...[Adv Ther. 2001 Jul-Aug] - PubMed Result
  10. Chicken soup inhibits neutrophil chemotaxis in vit...[Chest. 2000] - PubMed Result
  11. Cold and Flu Guidelines: The Common Cold - American Lung Association site
  12. http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=1472796