Remonstranten
| Remonstrantske Bruorsskip | ||
| Lokaasje & bestjoer | ||
| lân | Nederlân (en Friedrichstadt, Dútslân) | |
| haadsit | Utert (Lanlik Buro) | |
| haadstreaming | Protestantisme | |
| rjochting | Arminianisme / Frijssinnichheid | |
| titel primaat | Foarsitter fan de Bruorskip | |
| Gegevens | ||
| oprjochte | 1619 (formele organisaasje) | |
| oprjochter | Jacobus Arminius (geastlik heit), Simon Episcopius (oanfierder) | |
| ôfsplitsing fan | Nederdútsk-Grifformearde Tsjerke | |
| oansletten | European Liberal Protestant Network, World Alliance of Reformed Churches, Communion of Protestant Churches in Europe | |
| Sifers | ||
| ledetal | ± 5.000 leden en freonen | |
| Oars | ||
| tsjerketaal | Nederlânsk | |
| liturgy | Frijssinnich | |
| hiemside | www.remonstranten.nl | |
De Remonstranten (ek wol de Remonstrantske Bruorskip neamd) foarmje in protestantske beweging dy't oan it begjin fan 'e 17e iuw ûntstie as in ôfspjalting fan 'e Nederlânske Herfoarme Tsjerke. De beweging stipe ynearsten de lear fan Jacobus Arminius. Nei syn ferstjerren bleaunen syn folgelingen dy opfettings – it Arminianisme – ferdigenjen tsjin de oanhingers fan it Kalvinisme.
Skiednis en ûntstean
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]De striid tusken de Remonstranten en harren tsjinstanners (de Gomaristen of Kontra-Remonstranten) wie net allinnich teologysk, mar ek sterk ferweven mei de politike tsjinstellings yn 'e Republyk fan de Sân Feriene Nederlannen.
Yn 1610 presintearren de folgelingen fan Arminius de 'Fiif Artikelen fan 'e Remonstranten' oan 'e Steaten fan Hollân en West-Fryslân. Hjiryn joegen se in taljochting fan harren krityk op 'e kalvinistyske lear oer predestinaasje (foarbeskikking). Harren tsjinstanners, ynspirearre troch Franciscus Gomarus, waarden bekend as Gomaristen of Kontra-Remonstranten. Hoewol't de Steaten-Generaal in edikt útfeardige om beide partijen te tolerearjen en fierdere diskusjes te ferbieden, gie it konflikt troch en waard it ferweven mei politike konflikten yn 'e Republyk. De Remonstranten waarden net allinnich oanfallen troch persoanlike fijannen, mar ek troch de politike wapens fan Maurits fan Oranje.
De Synoade fan Doardt (1618–1619) soarge foar de definitive brek. De Remonstrantske predikanten waarden ôfset en soms ferballe. Harren wichtichste bûnsmaat, Johan van Oldenbarnevelt, waard eksekutearre en oare lieders waarden finzen set.
Troch de ferfolging moasten de Remonstranten harren tsjinsten lang yn saneamde 'skûltsjerken' hâlde. Nei de stifting fan 'e Bataafske Republyk yn 1795 krigen hja offisjele erkenning en mochten se wer sichtbere tsjerken bouwe. In groep ballingen stifte yn 1621 de stêd Friedrichstadt yn Sleeswyk-Holstein (Dútslân), dêr't noch altyd in Remonstrantske gemeente is.
Untwikkeling nei it liberalisme
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]Healwei de 19e iuw ûndergie de Remonstrantske Bruorskip in sterke ynfloed fan it liberalisme, dêr't Petrus Hofstede de Groot (1802–1886) foar krewearre. Syn teology fûn in breed publyk yn Europa, wat karakteristyk is foar de romantyske faze fan it kristlik humanisme. Yn Nederlân wurdt dy tinkrjochting sûnt 1830 fertsjintwurdige troch de 'Grinzer Rjochting'. De beweging ûntwikkele him ta in frijsinnige tsjerke, wêrby't persoanlik leauwen en de frijheid fan it yndividu sintraal steane.
De hjoeddeiske Bruorskip
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
Hjoed-de-dei is de Remonstrantske Bruorskip in lyts tsjerkegenoatskip.
De Remonstranten hawwe gjin binend dogmatysk gesach. Hoewol't der troch de skiednis hinne belidenisgeskriften skreaun binne (1621, 1940, 2006), wurdt leauwen sjoen as in persoanlike kar.
De bruorskip stiet bekend om syn foarútstribjende stânpunten. Yn 1986 wiene de Remonstranten it earste kristlike tsjerkegenoatskip yn Europa dat it seinigjen fan relaasjes fan itselde geslacht tastie, lang foardat soks wetlik mooglik wie.
De bruorskip hat hjoed-de-dei sa'n 5.000 leden en freonen, ferspraat oer mear as 40 gemeenten yn Nederlân. Se binne oansletten by ynternasjonale organisaasjes lykas de Communio of Protestant Churches in Europe. Fryslân telt mar ien remonstrantske gemeente. Dy gemeente makket gebrûk fan 'e Waalske tsjerke yn Ljouwert.
Wat remonstranten bynt is in kristlike mienskip dy't woartelet yn it evangeelje fan Jezus Kristus en trou is oan it begjinsel fan frijheid en ferdraachsumens en stribbet nei it earjen en tsjinjen fan God.
Keppeling om utens
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]| Boarnen, noaten en/as referinsjes: | ||
|
