Wytboarstielgoes

wytboarstielgoes
taksonomy
ryk dieren (Animalia) stamme rêchstringdieren (Chordata) klasse fûgels (Aves) skift ginteftigen (Suliformes) famylje ielgoesfûgels (Phalacrocoracidae) skaai ielguozzen (Phalacrocorax)
soarte
Phalacrocorax carbo lucidus
Lichtenstein, 1823
IUCN-status:

De wytboarstielgoes (Phalacrocorax carbo lucidus) is in ûndersoarte fan 'e wiidfersprate ielgoes (Phalacrocorax carbo). Earder waard er gauris as in aparte soarte beskôge. De ûndersoarte falt op troch de wite hals en boarst en troch it feit dat guon populaasjes benammen yn swiet wetter libje. Hy moat net betiizge wurde mei de folle lytsere swartmaskerielgoes út Súd-Austraalje, dy't soms yn it Ingelsk ek de namme white-breasted cormorant kriget.

Taksonomy

Phalacrocorax carbo lucidus is in ûndersoarte fan 'e ielgoes en heart ta de famylje fan 'e ielgoesfûgels (Phalacrocoracidae). De taksonomyske status wie earder ûnwis, mar út genetysk ûndersyk die bliken dat P. c. lucidus binnen P. carbo falt. In foarm mei in swarte hals, dy't oarspronklik beskreaun waard as Phalacrocorax patricki of Phalacrocorax carbo patricki, wurdt no as in synonym fan P. c. lucidus beskôge.

Skaaimerken

Juvenyl yn Uganda.

Lykas de namme seit hat de wytboarstielgoes as folwoeksen fûgel in wite hals en in wyt boarst. It wite gebiet wurdt yn 'e regel grutter as de fûgel âlder wurdt. Jonge fûgels hawwe mear ljochte plakken, dy't oant op 'e búk trochrinne. Fierders is it in grutte ielgoes dy't in soad op 'e gewoane ielgoes liket.

De fûgel wurdt likernôch 80–100 sm lang.

Fersprieding

De wytboarstielgoes is de iennichste ûndersoarte fan 'e gewoane ielgoes dy't yn Afrika besuden de Sahara foarkomt. It is ek de iennichste foarm dy't populaasjes hat dy't folslein oan swiet wetter bûn binne, en de iennichste foarm fan 'e ielgoes mei in wyt boarst en in wite kiel.

Yn West-Afrika giet P. c. lucidus stadichoan oer yn 'e donkere foarm P. c. maroccanus. Dat ferskil is dêr net altiten maklik te sjen, om't P. c. maroccanus minder wyt op it boarst hat.

Rêstende fûgels.

De West-Afrikaanske populaasje libbet foaral oan 'e Atlantyske kust, fan Marokko oant Guinee. De briedgebieten rinne fan 'e Kaapverdyske eilannen oant de fêste wâl. Yn 2006 waard dizze populaasje rûsd op likernôch 35.000 fûgels. In wichtich briedgebiet is it Nasjonaal Park Djoudj yn Senegal.

De wytboarstielgoes komt fierder foar fan Angoala oant Kaap de Goeie Hope en by de eastkust lâns nei Mozambyk. Hy komt rûnom de kust fan Súdlik Afrika foar, al is net hielendal dúdlik oft de kustpopulaasjes los steane fan 'e ynlânske populaasjes.

Op it fêstelân fan Afrika komt er faker foar yn it easten en suden as yn 'e drûgere westlike gebieten. Dêr is er meast allinnich te finen by rivieren dy't it hiele jier wetter hawwe en by opslachmarren. Yn binnenwetters komt er faak tegearre foar mei de langsturtielgoes en de Afrikaanske slangehalsfûgel, mar troch syn oare fiskgedrach en de grutte en aard fan syn proai brûkt er de wetteromjouwing op in oare wize.

Der binne ek populaasjes yn it binnenlân fan Nigearia, om 'e Tsjaadmar hinne en yn eastlik en súdlik Afrika, fan Sûdan nei it suden.

De foarm giet yn sintraal Afrika troch krusing ek frij maklik oer yn donkere foarmen.

Iten

Wytboarstielguozzen binne opportunistyske fiskers yn fiskrike gebieten. Troch ûndersyk nei populaasjes yn West-Afrika is it bekend dat it iten tusken lokaasjes flink ferskille kin. Op alle plakken wiene in pear fisksoarten it wichtichst. It grutste part fan 'e proaien bestie út kustfisken, wêrfan't guon ek yn brak en swiet wetter foarkomme. De measte fisken dy't fretten wurde binne 10 oant 20 sm lang. De wytboarstielgoes kin him goed oanpasse oan feroarings yn it beskikbere iten.

Boarnen, noaten en/as referinsjes:

Sjoch foar boarnen/referinsjes op en:White-breasted cormorant Avibase, oproppen 21 augustus 2026. eBird, oproppen 21 augustus 2026. Commons Wikimedia Commons  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Wytboarstielgoes fan Wikimedia Commons.