Wylde kanarje

Wylde kanarje
mantsje
taksonomy
ryk dieren (Animalia) stamme rêchstringdieren (Chordata) klasse fûgels (Aves) skift moskeftigen (Passeriformes) famylje finkfûgels (Fringillidae) skaai kanarjes (Serinus)
soarte
Serinus serinus
(Linnaeus, 1766)
net bedrige
ferspriedingsgebiet
briedfûgel      stânfûgel      wintergast

De wylde kanarje (Serinus serinus) is in lytse fûgel út de famylje fan 'e finkfûgels (Fringillidae). It is ien fan 'e lytste Europeeske finkefûgels en hy is nau besibbe oan 'e kanarje fan 'e Kanaryske Eilannen, dêr't ús hûskanarje fan ôfstamt.

Ferskining

De wylde kanarje is in knobsk fûgeltsje fan likernôch 11 oant 12 sm lang. Hy hat in koarte, tsjokke snavel en in opfallende giele stút. It mantsje hat in heldergiel boarst, kiel en foarholle, mei donkere streekjes op 'e fanken en rêch. De rest fan it fearrekleed is griengiel mei brune streken.

It wyfke en de jonge fûgels binne folle bleker en grizer fan kleur, mei folle minder giel en mear streken oer it hiele lichem. De sang fan it mantsje is in tige flugge, kwetterjende rige fan hege toanen.

Fersprieding en systematyk

Oarspronklik kaam de wylde kanarje allinnich foar yn it gebiet om de Middellânske See, mar yn 'e rin fan 'e 20e iuw hat de soarte him stadichoan nei it noarden ta útwreide. Hjoed-de-dei briedt de fûgel yn it grutste part fan Europa, fan Spanje oant de Baltyske steaten en Wyt-Ruslân. Se oerwinterje meastentiids yn Súd-Europa of Noard-Afrika, al bliuwe yn sêfte winters guon fûgels hingjen. De soarte is monotypysk, wat betsjut dat der gjin ûndersoarten erkend wurde.

Nederlân

Nederlân leit oan 'e noardwestlike kant fan it ferspriedingsgebiet fan 'e soarte. Yn Nederlân is de wylde kanarje in seldsume briedfûgel, dy't foaral yn it suden en easten fan it lân fûn wurde kin. Sûnt de jierren 1990 is de soarte nei in skoft fan opgong wer yn oantallen ôfnommen. It oantal briedpearkes wurdt tsjintwurdich op 10 oant 20 briedpearkes rûsd.

Hâlden en dragen

De wylde kanarje libbet leafst yn iepen lânskippen mei ferspreide beammen, lykas parken, tunen, begraafplakken en wyngerds. It binne tige beweechlike fûgels dy't faak boppe yn 'e beammen of op elektrisiteitstried sitte te sjongen.

Nêst mei aaikes.

It iten bestiet benammen út lytse sied fan krûden en gers, mar yn 'e briedtiid wurde der ek wol ynsekten oan 'e jongen fuorre. It nêst is in tige lyts, kreas bousel fan moas en gers, faak goed ferstoppe oan 'e útein fan in tûke. De fûgel briedt yn Nederlân fan april oant july by ien lechsel en oant augustus by twa lechsels, dat meastentiids út 3 oant 5 aaikes witige aaikes mei brune puntsjes bestiet. De ynkubaasjetiid duorret 12 oant 13 dagen en nei 15 oant 18 dagen nei it útkommen fan 'e aaikes ferlitte de fûgels it nêst.

Status

De wylde kanarje stiet as net bedrige (Least Concern) op 'e Reade list fan 'e IUCN. Hoewol't de oantallen yn guon regio's wat skommelje, is de totale populaasje yn Europa grut en it ferspriedingsgebiet noch altiten grut.

Boarnen, noaten en/as referinsjes:

BirdLife oproppen 30 maart 2026. Sovon, oproppen 30 maart 2026. Fûgelbeskerming, oproppen 30 maart 2026. Commons Wikimedia Commons  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Wylde kanarje fan Wikimedia Commons.