Woastynwilster

woastynwilster
briedkleed
taksonomy
ryk dieren (Animalia) stamme rêchstringdieren (Chordata) klasse fûgels (Aves) skift wilstereftigen (Charadriiformes) famylje wilsterfûgels (Charadriidae) skaai dûkelmantsjes (Anarhynchus)
soarte
Anarhynchus leschenaultii
Lesson, 1826
IUCN-status: net bedrige

De woastynwilster (Anarhynchus leschenaultii, synonym: Charadrius leschenaultii) is in fûgel yn it skaai dûkelmantsjes (Anarhynchus) út 'e famylje wilsterfûgels (Charadriidae).

Ferskining

Winterkleed.

De woastynwilster wurdt 19 oant 22 sm lang en is wat grutter as de bûnte wilster en hat lange griengiele poaten en in tsjokke snaffel. Briedende mantsjes hawwe sânbrune boppedielen en binne wyt fan ûnder. Yn it briedkleed is it boarst, de foarholle en de nekke fariabel oranje-eftich en hat de kop in opfallend swart eachmasker. It wyfke is doffer en grizer, en de winter- en jonge fûgels binne brúner.

Fersprieding

Woastynwilsters libje yn 'e healwoastinen fan Turkije nei it easten troch Sintraal-Aazje. De woastynwilster is in trekfûgel en migrearret oer grutte ôfstannen om te oerwinterjen yn East-Afrika, Súd-Aazje en Australaazje.

De soarte telt trije ûndersoarten:

• Anarhynchus leschenaultii leschenaultii: eastlike diel fan it ferspriedingsgebiet (westlik Sina oant súdlik Mongoalje en súdlik Sibearje), yn ferlikening mei de oare twa ûndersoarten hat de nominaatfoarm in middelgrutte snaffel en yn it briedkleed in relatyf swakkere oranje boarstbân.
• Anarhynchus leschenaultii columbinus: westlike diel fan it ferspriedingsgebiet (Turkije oant súdlik Afganistan), lytste snaffel fan alle ûndersoarten en yn it briedkleed de meast dúdlike oranjereade boarstbân fan 'e ûndersoarten.
• Anarhynchus leschenaultii scythicus: Sintraal-Aazje (Turkmenistan oer súdlik Kazachstan), gruttere snaffel as de oare twa ûndersoarten; de oranje boarstbân yn it briedkleed is dúdliker as by de leschenaultii, swakker as by de columbinus.

De soarte is yn Europa in seldsume swalker en is dêr oant yn Yslân sjoen. Ek yn Nederlân wurdt de fûgel as dwaalgast waarnommen.

Hâlden en dragen

Yn it breidseizoen ite se fral ynsekten en larven. Winterdeis ite se slakken, kreeften en wjirms. Se foerazjearje troch koarte ôfstannen te rinnen om dan ynienen te stoppen om in proai fan 'e grûn te pakken.

It nêst fan 'e woastynwilster is in kûltsje fuort op 'e grûn. Meast wurde der trije aaien lein, dy't yn trochstrings 24 dagen troch beide âlden útbret wurde, dy't ek tegearre foar de jongen soargje.

Status

De IUCN klassifisearre de fûgel as net bedrige (Least Concern, 2019) op 'e Reade list. It liket der lykwols op dat de fûgel yn oantal ôfnimt. Neffens in rûzing soe de populaasje út 100.000 oant 225.000 folwoeksen fûgels bestean.

Boarnen, noaten en/as referinsjes:

BirdLife, oproppen 13 jannewaris 2026. Ebird, oproppen 13 jannewaris 2026. Avibase, oproppen 13 jannewaris 2026 Commons Wikimedia Commons  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Woastynwilster fan Wikimedia Commons.