Qin Shi Huang: ferskil tusken ferzjes

Ut Wikipedy
Content deleted Content added
HiW-Bot (oerlis | bydragen)
L r2.7.2) (Bot - derby: kk:Цинь Шихуанди
tf's
Rigel 1: Rigel 1:
[[Ofbyld:Qinshihuangdi3.jpg|thumb|''Kwin Shi Huang, de earste keizer'']]
[[Ofbyld:Qinshihuangdi3.jpg|thumb|''Kwin Shi Huang, de earste keizer'']]
'''Kwin Shi Huangdy''' ek: ''''Kwin Shi Huangdy'''([[259 f.Kr.]] – [[210 f.Kr.]]) wurdt wol de earste keizer fan Sina neamd. Hy feriene heul Sina ta ien ryk en wie de stichter fan de [[Kwin-dynasty]]. Dizze dynasty telt mar twa keizers.
'''Kwin Shi Huangdy''' ek: ''''Kwin Shi Huangdy''' ([[259 f.Kr.]] – [[210 f.Kr.]]) wurdt wol de earste keizer fan Sina neamd. Hy feriene heul Sina ta ien ryk en wie de stichter fan de [[Kwin-dynasty]]. Dizze dynasty telt mar twa keizers.


== De earste keizer ==
== De earste keizer ==
Neidat Kwin Shi Huangdi de oare stridende steaten ferovere hie en dêrmei Sina feriene rôp hy himsels yn it jier [[221 f.Kr.]] út ta de ''Earste Keizer fan Sina''. Hy fierde dêrmei in legalistyske steatsfoarm yn. De earste keizer standarisearre it [[Hanzy|Sineeske skrift]], de burokrasy, de wet, de munten, gewichten en maatregelen. Hy wreide it Sineeske ympearium út, lei in systeem fan wegen oan en boude massive festingwurken en paleizen. Kwin Shi Huang stie bekend as in wrede hearsker dy' maklik deade en minsken dy't net om lylk woenen liet hy ferbanne. Hy stie ek bekend om het ferbaarnen fan alle boeken út foarrige rezjyms, hy ferbiede sels dat syn gelearden sprutsen oer it ferline. Op 49-jierrige leeftiid stoar Kwin Shi Huangd hommels yn [[210 f.Kr.]], grif oan kwikfergiftiging. Nefens de oerlevering hie hy [[kwik]]pillen ynnomd, dy't him neffens ayn algemisten ûnstjerlik meitsje soenen. Syn soan soe de nij keizer fan de Kwin-dynasty wurde. Nei mar twa jier waard de soan fan Kwin Shi Huangd yn [[208 f.Kr.]] fan de troan stjitten.
Neidat Kwin Shi Huangdi de oare stridende steaten ferovere hie en dêrmei Sina feriene rôp hy himsels yn it jier [[221 f.Kr.]] út ta de ''Earste Keizer fan Sina''. Hy fierde dêrmei in legalistyske steatsfoarm yn. De earste keizer standarisearre it [[Hanzy|Sineeske skrift]], de burokrasy, de wet, de munten, gewichten en maatregelen. Hy wreide it Sineeske ympearium út, lei in systeem fan wegen oan en boude massive festingwurken en paleizen.


Kwin Shi Huang stie bekend as in wrede hearsker dy' maklik deade en minsken dy't net om lyk woenen liet hy ferbanne. Hy stie ek bekend om het ferbaarnen fan alle boeken út foarrige rezjyms, hy ferbiede sels dat syn gelearden sprutsen oer it ferline. Op 49-jierrige leeftiid stoar Kwin Shi Huangd hommels yn [[210 f.Kr.]], grif oan kwikfergiftiging. Neffens de oerlevering hie hy [[kwik]]pillen ynnomd, dy't him neffens syn algemisten ûnstjerlik meitsje soenen. Syn soan soe de nij keizer fan de Kwin-dynasty wurde. Mar twa jier nei de dea fan Kwin Shi Huangd waard syn soan yn [[208 f.Kr.]] fan de troan stjitten.
Hjirop folge in tiid fan gaos en opstân. Yn [[206 f.Kr.]] waard de Qin-dynastyômsmiten troch rebellen ûnder lieding fan [[Liu Bang]], de earste keizer fan de [[Han-dynasty]].

Hjirop folge in tiid fan gaos en opstân. Yn [[206 f.Kr.]] waard de Kwin-dynasty ômsmiten troch rebellen ûnder lieding fan [[Liu Bang]], de earste keizer fan de [[Han-dynasty]].
[[Ofbyld:Great Wall unrestored-1.jpg|right|200px|thumb|''Sineeske muorre'']]
[[Ofbyld:Great Wall unrestored-1.jpg|right|200px|thumb|''Sineeske muorre'']]

== De Sineeske muorre ==
== De Sineeske muorre ==
Kwin Shi Huang woe Sina beskermje tsjin ynfallen fan [[nomaden|nomadyske]] folken. Yn it noarden wienen al inkele muorren dy't troch oare steaten boud wiene, en Kwin Shi Huangdy besluet dat dizze allegear mei elkoar ferbûn en útwreide wurde moasten sadat der in trochrinnende muorre ûntstie fan de [[Giele See]] nei Sintraal-Aazje. Alle draaien en bochten meirekkene hat de [[Sineeske Muorre|Grutte Muorre]] in lingte fan 6400 kilometer. De hichte is ûngefear njoggen meter. De bou naam ûngefear tsien jier yn beslach, fan 214 oant 204 foar Kristus. De muorre waard boud fan ierde en stien. Op fêste ôfstannen wienen útsjochtuorren boud dy't sa'n 12 meter heech wiene. Dizze wienen bedoeld om de muorren te beweitsjen en ek om sinjalen, oerdei mei reek, nachts mei fjoer, oer te bringen nei de haadstâd [[Ksianjang]]. De Grutte Muorrre waard boud troch soldaten, feroardielden, kriichsfinzenen en slaven. Omdat de muorre boud waard yn in skreiershoek fan it ryk, moast der in spesjaal netwurk fan wegen oanlein wurde foar it ferfier fan de arbeiders, itensfoarrieden en ark.
Kwin Shi Huang woe Sina beskermje tsjin ynfallen fan [[nomaden|nomadyske]] folken. Yn it noarden wienen al inkele muorren dy't troch oare steaten boud wiene, en Kwin Shi Huangdy besluet dat dizze allegear mei elkoar ferbûn en útwreide wurde moasten sadat der in trochrinnende muorre ûntstie fan de [[Giele See]] nei Sintraal-Aazje. Alle draaien en bochten meirekkene hat de [[Sineeske Muorre|Grutte Muorre]] in lingte fan 6400 kilometer. De hichte is ûngefear njoggen meter. De bou hat ûngefear tsien jier yn beslach naam, fan 214 oant 204 f. Kr.. De muorre waard boud fan ierde en stien. Op fêste ôfstannen waardeb útsjochtuorren boud dy't sa'n 12 meter heech wiene. Dizze wienen bedoeld om de muorren te beweitsjen en ek om sinjalen, oerdei mei reek, nachts mei fjoer, oer te bringen nei de haadstêd [[Ksianjang]]. De Grutte Muorre waard boud troch soldaten, feroardielden, kriichsfinzenen en slaven. Omdat de muorre boud waard yn in skreiershoek fan it ryk, moast der in spesjaal netwurk fan wegen oanlein wurde foar it ferfier fan de arbeiders, itensfoarrieden en ark.


== It Terrakottaleger ==
== It Terrakottaleger ==
[[Ofbyld:Xian guerreros terracota general.JPG|300px|thumb|''It opgroeven terrakottaleger, it grêf sels fan Kwin Shi Huangdy waard noch net eksploitearre.'']]
[[Ofbyld:Xian guerreros terracota general.JPG|300px|thumb|''It opgroeven terrakottaleger, it grêf sels fan Kwin Shi Huangdy waard noch net eksploitearre.'']]
Doe't Kwin Shi Huang oan de macht kaam begûn hy al gau mei it bouwen fan syn lêste rêstplak.
Doe't Kwin Shi Huang oan de macht kaam begûn hy al gau mei it bouwen fan syn lêste rêstplak.
Yn it jier 1974 fûnen boeren, dy't in put groeven, in [[terrakotta]]soldaat. By fierdere opgravings kamen tûzenen soldaten en hynders foar it ljocht, in heul leger dat blykber bedoeld wie om de keizer te beselskipjen yn syn ûnstjerlikheid. Dit wie de grutste argeologyske fûnst fan de [[20e ieu]] yn Sina.
Yn it jier 1974 fûnen boeren, dy't in put groeven, in [[terrakotta]]soldaat. By fierdere opgravings kamen tûzenen soldaten en hynders foar it ljocht, in heul leger dat blykber bedoeld wie om de keizer te beselskipjen yn syn ûnstjerlikheid. Dat wie de grutste argeologyske fûnst fan de [[20e ieu]] yn Sina.


Hjoed de dei binne der hast 8000 figueren opgroeven yn trije ûndergrûnske hallen. Fuotfolk, krúsbôgesjitters, ruters mei weinen en hyns; allegear stienen se opsteld as foar in fjildslach. Se binne tusken de 1,60 m en 1,80 m grut. Se hawwe allegear ferskate skaaimerken. Guons steane, oaren sitte knibbbele mei spande pylk-en-bôge, lykas't se harren warden tsjin de oanslach. Guons drage in harnas en oaren drage in unifoarm. De wapens dy't se drage binne echt en de haadtugen fan de hyns binne makke fan brûns. De soldaten wienen earder grif skildere yn heldere kleuren, mar nei 2000 jier wacht hâlden binne de kleuren ferbleke of ferdwûn.
Hjoed de dei binne der hast 8000 figueren opgroeven yn trije ûndergrûnske hallen. Fuotfolk, krúsbôgesjitters, ruters mei weinen en hyns; allegear stienen se opsteld as foar in fjildslach. Se binne tusken de 1,60 m en 1,80 m grut. Se hawwe allegear ferskate skaaimerken. Guons steane, oaren sitte knibbbele mei spande pylk-en-bôge, lykas't se harren warden tsjin de oanslach. Guons drage in harnas en oaren drage in unifoarm. De wapens dy't se drage binne echt en de haadtugen fan de hyns binne makke fan brûns. De soldaten wienen earder grif skildere yn heldere kleuren, mar nei 2000 jier wacht hâlden binne de kleuren ferbleke of ferdwûn.
Rigel 19: Rigel 22:
De wapens dy't fûn waarden binne noch altiten skerp. Dit komt grif troch de oerflaktebehanneling dy't de Sinezen - yn dy tiid - perfeksjonearre hiene. De pylkpunten befetsje in heech persintaazje lead, wa't net dea gie troch de pylk, waard wol fergiftige troch it hege persintaazje lead.
De wapens dy't fûn waarden binne noch altiten skerp. Dit komt grif troch de oerflaktebehanneling dy't de Sinezen - yn dy tiid - perfeksjonearre hiene. De pylkpunten befetsje in heech persintaazje lead, wa't net dea gie troch de pylk, waard wol fergiftige troch it hege persintaazje lead.
[[Ofbyld:Xian guerreros terracota detalle.JPG|thumb|''Figueren út it terrakottaleger.'']]
[[Ofbyld:Xian guerreros terracota detalle.JPG|thumb|''Figueren út it terrakottaleger.'']]
It grêf sels fan Kwin Shi Huang is bedekt mei in dikke laach grûn. Nimmen wit krekt wêr't de yngong is. Oant hjoed de dei is it grêf noch net bleatlein. Ut histoaryske ferslaggen blykt dat it út ferskate paleizen en paviljoens bestiet, fol mei seldsume edelstienen en oare skatten. Ek wurdt ferhaald dat automatyske krúsbôgen ynstallearre binne dy't ôfgean soene sadree't it grêf iepene wurdt. It plafond soe ynlein wêze mei [[pearel]]s om de sinne, de moanne en de stjerren út te byldzjen. De flier en de muorren soenen berape wêze mei brûns om it wetter te kearen. Kwiksulver soe yn beweging brocht wurde om in streamende rivier te lykjen. Koartlyn is, mei troch it finen fan in ferhege hoemannichte kwik yn de boaiem, de wierskynlike lokaasje fan it grêf bepaald. Men doart it grêf lykwols noch net bleat te lizzen út eangst weardefolle saken ûnwerstelber te beskeadigjen.
It grêf sels fan Kwin Shi Huang is bedekt mei in dikke laach grûn. Nimmen wit krekt wêr't de yngong is. Oant hjoed de dei is it grêf noch net bleatlein. Ut histoaryske ferslaggen blykt dat it út ferskate paleizen en paviljoens bestiet, fol mei seldsume edelstiennen en oare skatten. Ek wurdt ferhaald dat automatyske krúsbôgen ynstallearre binne dy't ôfgean soene sadree't it grêf iepene wurdt. It plafond soe ynlein wêze mei [[pearel]]s om de sinne, de moanne en de stjerren út te byldzjen. De flier en de muorren soenen berape wêze mei brûns om it wetter te kearen. Kwiksulver soe yn beweging brocht wurde om in streamende rivier te lykjen. Koartlyn is, mei troch it finen fan in ferhege hoemannichte kwik yn de boaiem, de wierskynlike lokaasje fan it grêf bepaald. Men doart it grêf lykwols noch net bleat te lizzen út eangst weardefolle saken ûnwerstelber te beskeadigjen.
Oan de ein fan de bou fan it grêf soenen de minsken, dy 't holpen hiene, libben begroeven wêze yn it ûndergrûnske paleis sadat net ien fan de geheimen iepenbiere wurde koe. De eksploraasje fan it grêf sil in goed byld opleverje kinne en kin boppesteande ferhalen ûntkenne of befêstigje.
Oan de ein fan de bou fan it grêf soenen de minsken, dy't holpen hiene, libben begroeven wêze yn it ûndergrûnske paleis sadat net ien fan de geheimen iepenbiere wurde koe. De eksploraasje fan it grêf sil in goed byld opleverje kinne en kin boppesteande ferhalen ûntkenne of befêstigje.


== Ferskaat ==
== Ferskaat ==
Yn de film '[[Hero (film)|Hero]]' fan de Sineeske [[filmregisseur|regisseur]] [[Zhang Yimou]], mei ûnder mear [[Jet Li]], wurdt it ferhaal fan Kwin Shi Huang yn grutte halen útien set.
Yn de film '[[Hero (film)|Hero]]' fan de Sineeske [[filmregisseur|regisseur]] [[Zhang Yimou]], mei ûnder mear [[Jet Li]], wurdt it ferhaal fan Kwin Shi Huang yn grutte halen útien set.
Yn syn dream om Sina ta in grut keizerryk te ferienjen makket Kwin Shi Huang fijannen yn benammen [[Zhao (steat)|Zhao]]. Dit resultearre yn meardere oanslaggen op syn libben. Kwin Shi Huang sette in beleaning op de holle fan syn trije meast freze fijannen. Op in dei komt in frjemdling oanspraak meitsjen op de beleanning. Mar wat is syn wiere bedoeling?
Yn syn dream om Sina ta in grut keizerryk te ferienjen makket Kwin Shi Huang fijannen yn benammen [[Zhao (steat)|Zhao]]. Dit resultearre yn meardere oanslaggen op syn libben. Kwin Shi Huang sette in beleanning op de holle fan syn trije meast freze fijannen. Op in dei komt in frjemdling oanspraak meitsjen op de beleanning. Mar wat is syn wiere bedoeling?


[[Kategory:Keizer fan Sina]]
[[Kategory:Keizer fan Sina]]

De ferzje fan 20 des 2011 om 21.48

Kwin Shi Huang, de earste keizer

Kwin Shi Huangdy ek: 'Kwin Shi Huangdy (259 f.Kr.210 f.Kr.) wurdt wol de earste keizer fan Sina neamd. Hy feriene heul Sina ta ien ryk en wie de stichter fan de Kwin-dynasty. Dizze dynasty telt mar twa keizers.

De earste keizer

Neidat Kwin Shi Huangdi de oare stridende steaten ferovere hie en dêrmei Sina feriene rôp hy himsels yn it jier 221 f.Kr. út ta de Earste Keizer fan Sina. Hy fierde dêrmei in legalistyske steatsfoarm yn. De earste keizer standarisearre it Sineeske skrift, de burokrasy, de wet, de munten, gewichten en maatregelen. Hy wreide it Sineeske ympearium út, lei in systeem fan wegen oan en boude massive festingwurken en paleizen.

Kwin Shi Huang stie bekend as in wrede hearsker dy' maklik deade en minsken dy't net om lyk woenen liet hy ferbanne. Hy stie ek bekend om het ferbaarnen fan alle boeken út foarrige rezjyms, hy ferbiede sels dat syn gelearden sprutsen oer it ferline. Op 49-jierrige leeftiid stoar Kwin Shi Huangd hommels yn 210 f.Kr., grif oan kwikfergiftiging. Neffens de oerlevering hie hy kwikpillen ynnomd, dy't him neffens syn algemisten ûnstjerlik meitsje soenen. Syn soan soe de nij keizer fan de Kwin-dynasty wurde. Mar twa jier nei de dea fan Kwin Shi Huangd waard syn soan yn 208 f.Kr. fan de troan stjitten.

Hjirop folge in tiid fan gaos en opstân. Yn 206 f.Kr. waard de Kwin-dynasty ômsmiten troch rebellen ûnder lieding fan Liu Bang, de earste keizer fan de Han-dynasty.

Sineeske muorre

De Sineeske muorre

Kwin Shi Huang woe Sina beskermje tsjin ynfallen fan nomadyske folken. Yn it noarden wienen al inkele muorren dy't troch oare steaten boud wiene, en Kwin Shi Huangdy besluet dat dizze allegear mei elkoar ferbûn en útwreide wurde moasten sadat der in trochrinnende muorre ûntstie fan de Giele See nei Sintraal-Aazje. Alle draaien en bochten meirekkene hat de Grutte Muorre in lingte fan 6400 kilometer. De hichte is ûngefear njoggen meter. De bou hat ûngefear tsien jier yn beslach naam, fan 214 oant 204 f. Kr.. De muorre waard boud fan ierde en stien. Op fêste ôfstannen waardeb útsjochtuorren boud dy't sa'n 12 meter heech wiene. Dizze wienen bedoeld om de muorren te beweitsjen en ek om sinjalen, oerdei mei reek, nachts mei fjoer, oer te bringen nei de haadstêd Ksianjang. De Grutte Muorre waard boud troch soldaten, feroardielden, kriichsfinzenen en slaven. Omdat de muorre boud waard yn in skreiershoek fan it ryk, moast der in spesjaal netwurk fan wegen oanlein wurde foar it ferfier fan de arbeiders, itensfoarrieden en ark.

It Terrakottaleger

It opgroeven terrakottaleger, it grêf sels fan Kwin Shi Huangdy waard noch net eksploitearre.

Doe't Kwin Shi Huang oan de macht kaam begûn hy al gau mei it bouwen fan syn lêste rêstplak. Yn it jier 1974 fûnen boeren, dy't in put groeven, in terrakottasoldaat. By fierdere opgravings kamen tûzenen soldaten en hynders foar it ljocht, in heul leger dat blykber bedoeld wie om de keizer te beselskipjen yn syn ûnstjerlikheid. Dat wie de grutste argeologyske fûnst fan de 20e ieu yn Sina.

Hjoed de dei binne der hast 8000 figueren opgroeven yn trije ûndergrûnske hallen. Fuotfolk, krúsbôgesjitters, ruters mei weinen en hyns; allegear stienen se opsteld as foar in fjildslach. Se binne tusken de 1,60 m en 1,80 m grut. Se hawwe allegear ferskate skaaimerken. Guons steane, oaren sitte knibbbele mei spande pylk-en-bôge, lykas't se harren warden tsjin de oanslach. Guons drage in harnas en oaren drage in unifoarm. De wapens dy't se drage binne echt en de haadtugen fan de hyns binne makke fan brûns. De soldaten wienen earder grif skildere yn heldere kleuren, mar nei 2000 jier wacht hâlden binne de kleuren ferbleke of ferdwûn.

De wapens dy't fûn waarden binne noch altiten skerp. Dit komt grif troch de oerflaktebehanneling dy't de Sinezen - yn dy tiid - perfeksjonearre hiene. De pylkpunten befetsje in heech persintaazje lead, wa't net dea gie troch de pylk, waard wol fergiftige troch it hege persintaazje lead.

Figueren út it terrakottaleger.

It grêf sels fan Kwin Shi Huang is bedekt mei in dikke laach grûn. Nimmen wit krekt wêr't de yngong is. Oant hjoed de dei is it grêf noch net bleatlein. Ut histoaryske ferslaggen blykt dat it út ferskate paleizen en paviljoens bestiet, fol mei seldsume edelstiennen en oare skatten. Ek wurdt ferhaald dat automatyske krúsbôgen ynstallearre binne dy't ôfgean soene sadree't it grêf iepene wurdt. It plafond soe ynlein wêze mei pearels om de sinne, de moanne en de stjerren út te byldzjen. De flier en de muorren soenen berape wêze mei brûns om it wetter te kearen. Kwiksulver soe yn beweging brocht wurde om in streamende rivier te lykjen. Koartlyn is, mei troch it finen fan in ferhege hoemannichte kwik yn de boaiem, de wierskynlike lokaasje fan it grêf bepaald. Men doart it grêf lykwols noch net bleat te lizzen út eangst weardefolle saken ûnwerstelber te beskeadigjen. Oan de ein fan de bou fan it grêf soenen de minsken, dy't holpen hiene, libben begroeven wêze yn it ûndergrûnske paleis sadat net ien fan de geheimen iepenbiere wurde koe. De eksploraasje fan it grêf sil in goed byld opleverje kinne en kin boppesteande ferhalen ûntkenne of befêstigje.

Ferskaat

Yn de film 'Hero' fan de Sineeske regisseur Zhang Yimou, mei ûnder mear Jet Li, wurdt it ferhaal fan Kwin Shi Huang yn grutte halen útien set. Yn syn dream om Sina ta in grut keizerryk te ferienjen makket Kwin Shi Huang fijannen yn benammen Zhao. Dit resultearre yn meardere oanslaggen op syn libben. Kwin Shi Huang sette in beleanning op de holle fan syn trije meast freze fijannen. Op in dei komt in frjemdling oanspraak meitsjen op de beleanning. Mar wat is syn wiere bedoeling?