Ferskil tusken ferzjes fan "Jild"

Springe nei navigaasje Springe nei sykjen
124 bytes lytser ,  9 jier lyn
wurkleas
L (r2.7.1) (Bot - derby: nl:Geld, rue:Пінязї)
(wurkleas)
[[Ofbyld:Money (reais).jpg|thumb|''Papierjild en munten.'']]
'''Jild''' is in ding dat yn in bepaald lân of binnen in sosjaal-ekonomyske kontekkstkontekst algemien akseptearre wurdt as betelling foatfoar guod of tsjinsten en de werombetelling fan skulden. As wichtichste funksjes fan jild wurde ûndrskiedenûnderskieden: [[ruilmiddel]], [[rekkenienheid]], [[oppotmiddel]] en ynsidinteel ek as [[ienheid foar útstelde betellings.
 
As [[RuiljenRuilje|ekonomysk ruilmiddel]] ûnderskiedet '''jild''' him fan oare ruilmiddels trochdat it de wjertsjinst, dy't oan de ruilpartner ferskuldige is, net daliks foldocht, mar op grûn fan algemiene en wetlike erkenning brûkt wurde kin foar fierdere ruiltransaksjes.
 
Jild is ûntstien as commodityjild, mar hastahast alle hjoeddeiske jildsystemen binne basearre op [[fidusiêr jild]]. Fidusiêr jild hat gjin yntrinsike brûkwearde as in fysike goed en ûntlient har wearde allinnich oan it feit dat in oerheid dit jild as in [[wettich betelmiddel]] oantsjut; dat wol sizze dat dit jild akseptearre wurde moat as in foarm fan betelling binnen de grinzen fan it lân, foar "alle skulden, publike- likegoed as private".
{{wurk}}
 
De [[jildhoeveelheid]] fan in lân bestiet út [[gartaal jild]] (bankbiljetten en munten) en direkt [[opfreechbere depositorekkening]]en of 'bankjild' (de balâns yn [[betaalrekkeningbetelrekkening|betel-]] en [[sparrekkening]]en). Dizze direkt [[opfreechbere depositorekkening]]en binne hast altiten folle grutter as de hoeveelheid gartaal jild. [[Bankjild]] is net taastber en bestaatbestiet alleenallinnich inyn de vormfoarm vanfan verschillendeferskate bankrecords. OndanksUndanks hetit feit dat bankgeldbankjild nietnet tastbaartaastber en immaterieelymmaterieel is voertfiert bankgeldbankjild nognoch steedsaltiten de basisfunctiesbasisfunksjes vanfan geldjild uitút, aangezienomt bankgeldbankjild algemeenalgemien alsas eenin vormfoarm vanfan betalingbetelling wordtakseptearre aanvaardwurdt.
 
== De rol vanfan geldjild ==
EconomenEkonomen zijnbinne hetit erder tegenwoordigtsjintwurdich overoer eensiens dat geldjild eenin belangrijkewichtige rol speeltspilet inyn hetit [[economieekonomy|economischekonomysk]] systeem. De [[geldhoeveelheidjildhoeveelheid]] beïnvloedtbeynfloedet de [[conjunctuurkonjunktuer]]. ZouSoe erder bijvoorbeeldbygelyks tetefolle veeljild geld zijnwêze dan zoudensoenen [[consument]]enkonsuminten meermear gaanbesteegje bestedenas dandat erder [[productie|geproduceerd]]produsearre kanwurde wordenkin. De [[prijsprizen (betaling)|prijzen]]geane dan stijgenomheech, erder treedt [[inflatieynflaasje]] op, en de economieekonomy raaktrekker oververhitoerferjitte. HetIt tegenovergesteldeomkearde is ookkin mogelijkek, alsas erder bijvoorbeeldbygelyks te weinigmin geldjild is, kunnenkinne consumentenkonsuminten te weinigmin kopenkeapje en zalsil de [[werkloosheidwurkleazens]] toenementanimme: de economieekonomy verslechtertgiet efterút en erder ontstaatûntstiet eenin [[recessieresesje]]. HetIt beleidbelied vanfan de [[centralesintrale bank]] om dit tegentsjin te gaangean wordtwurdt [[geldpolitiekjildpolityk]] of [[monetairmonetêr beleidbelied]] genoemdneamd: alsas de inflatieynflaasje te veeltefolle toeneemttanimt, verhoogtferheget de centralesintrale bank de rentetarievenrintetariven, zodatsadat de economieekonomy 'afkoeltôfkuollet'; alsas de economie teekonomy veeltefolle afkoeltôfkuollet, verlaagtferleget de centralesintrale bank de rentetarievenrintetariven alsas [[stimulansstimulâns]].
 
De functiesfunksjes vanfan geldjild zijnbinne:
* Het is een [[ruilmiddel]].
* Het is een [[rekeneenheidrekkenienheid]].
* Het is een [[oppotmiddel]], eenin opslagmediumopslachmedium om koopkrachtkeapkrêft (economischeekonomyske waardewearde) naarnei de toekomsttakomst overoer te hevelenheveljen.
 
== Sjoch ek ==
* [[Jildgroei]]
* [[Yn naturanatuera]]
 
{{Commonscat|Money}}
56.977

bewurkings

Navigaasjemenu