Feriene Eastyndyske Kompanjy: ferskil tusken ferzjes

Springe nei navigaasje Springe nei sykjen
tikfl.
(evf)
(tikfl.)
[[Ofbyld:VOC.svg|100px|thumb|right|It VOC-logo]]
[[Ofbyld:VOC Octrooigebied 2.jpg|thumb|right|300px|It feitlik oktroaigebiet fan de FEK]]
[[Ofbyld:Voc.jpg|thumb|300px|Skipswerf dan de VOC op Oostenburg yn Amsterdam]].
De '''Feriene Eastynjeske Kompanjy''', ''FEK'' (''Vereenigde Oostindische Compagnie'', ''VOC'') wie in bedriuw dat yn de [[17e ieu]] en de [[18e ieu]] it Nederlânsk monopoalje op hannel mei [[Eastynje]] hie. It wie opset foar it permanint finansierjen fan Eastynjereizen, yn stee fan it finansierjen fan aparte reizen sa't dat oant dan ta dien waard. Hjirta waarden seis keamers oprjochte, yn fiif plakken en ien provinsje dy't hannel mei Eastynje hienen. Dy keamers brochten kaptaal yn troch de útjefte fan oandielen. Mei dat kaptaal waarden de skippen finansiere, en letter ek alle fêstigings fan it bedriuw yn Eastynje. Mei dy fêstigings waard de FEK ta in multynasjonaal bedriuw, net folle oars as hjoeddeiske multinasjonale bedriuwen.
 
De eartiids yn seefeart en hannel útblinkende Friezen hawwe net in grut oandiel hân yn de VOC (1621-1800). SESe hienen oandielen, namen tsjinst op VOC-skippen en emigrearden soms nei Súdeast-Aazje.
Doe't yn [[1602]] ynskreaun wurde koe op de oandielen, skreau Fryslân mar foar sa'n F 8000.000 yn en krige ien fan de keamers. DEDe Friezen wienen hjiroerfergrimehjiroer fergrime. SESe kearden har tsjin de Hollânske en Sieuske kapitalisten en de Hollânske hegemony (1603-1665). In eigen Fryske VOC bestie sûnt [[1642]], mar allinnich op papier. Fryske keaplju, dêrby steund troch harren Steaten en [[steedhâlder]] [[Willem Freark]] hawwe omdochs besocht tusken de nei frijheidstribjendefrijheid kolonistenenstribjende kolonisten en de monopolistyske bewâldhawwers fan de VOC in kyl te driuwen. Hollân ferwite de Friezen gebrek oan aksje by de oprjochting. Boppedat krigen se de rie de te keap oanbeane oandielen oer te nimmen.
 
== VOC-stêden ==
* [[Amsterdam]]
* [[Middelboarch]], fêstigingsplak fan de keamer [[Seelân]].
* [[Rotterdam]]
[[Ofbyld:Voc.jpg|thumb|300px|Skipswerf dan de VOC op Oostenburg yn Amsterdam]].
 
=== Inkelde VOC-retoerskippen ===
* [[Amsterdam (schip)|Amsterdam]]

Navigaasjemenu