Ferskil tusken ferzjes fan "Willibrord"

Springe nei navigaasje Springe nei sykjen
62 bytes lytser ,  12 jier lyn
Ynomhakt. Moat noch mear oan dien wurde.
(→‎Libben: ynterne ferwizing goed makke)
(Ynomhakt. Moat noch mear oan dien wurde.)
[[Image:Willibrord.jpg|thumb|De hillige Willibrord]]
'''Willibrord''', ek '''Willibrordus''' (658 - 7 novimber 739) neamd, wie in biskop, diedy oanskreaun stie as de "apostelApostel fan de Friezen."
 
==Libben==
Willibrord waard berne yn [[Northumbria]] ([[Ingelân]]) as soan fan tige [[kristendom|kristlike]] âlden, dy't noch net sa lang lyn ta it kristlike leauwen bekeard wienen. As sânjierrige jonge fertrouwde syn heit, dy't Wilgis hiete, him ta oan it [[kleaster]] fan Ripon (flakby [[York]]) as [[oblaat]]. De heit fan Willibrord sels waard [[hearremyt]].
 
Yn Ripon groeide Willibrord op ûnder ynfloed fan [[Sint-Wilfridus]] (Egbert), de biskop fan [[York]]. Dizze biskop wie, oars as de doe yn [[Grut-Brittanje]] hearskende [[RoomskKatolyk-katolikeKeltyske tsjerke|katoliketradysje]]-[[Kelten|Keltyske]] tradysje, in foarstanner fan de Roomske line.
 
Doe't Willibrord 20 jier âld wie, gong er fuort nei it "eilânEilân fan de Hilligen", ([[Ierlân]]). Dêr moast er him ûnderwerpe oan tige stringe tucht yn it kleaster fan Rathmelsigy. Hy waard yn [[688]] as [[preester]] wijd. Fûl mei de geast fan "[[peregrinatio]]", en mei de winsk om't de heidenkse folken fan dy tiid te bekearen, stiek hy yn [[690]] mei alve maten oer nei it Jeropese festelân. Hy kaam oan lân by [[KatwijkKatwyk]] en ferkundigde dêr it [[evangeelje]] oan de [[Friezen]], dy't net yn [[Jesus Kristusheidendom|Kristusheidenske]] leauden mar [[heidendom|heidenskFriezen]] wiene.
 
Yn 690 reizge hyer mei tolve oaren, werûnder [[Werenfried fan Elst]], nei de Fryske kening [[Redbad]] om syn foarbyld Jesus Kristus te folgjen dy't ek omreizge om de blide boadskip te ferkundigjen. Hy besocht it heidenske [[Fryske ryk]] dat fan de [[Weser]] (Noard-[[Dútslân]] oant de [[Swin]] yn [[Belgje]] rûn. It [[Fryske heidendom]] waard krekt as by oare [[Germanen|Germaanske]] folken sterk bepaald troch natuerferearing, mei hillige beammen en stiennen en wetter as libbensboarne. Yn de ûnstiene [[leginde]]n oer de apostel spilen de wetterboarne en putten in wichtige rol, omdat Willibrord tsjinoer de natueurferearing fan de Friezen Kristus sette as guonienige en ivige boarne.
Yn tsjinstelling ta de [[missionaris|missy metoademissymetoade]] fan de [[Ierlân|IersIersk]]-[[Skotlân|Skotse]] muontsen, dy't by de evangelysaasje gjin systeem brûkten, organisearre Willibrord syn missy tige pragmatysk en goed trochtocht. Sa socht hy earst de beskerming by [[PipynPippyn II]], dy't de Fryske kening Redbad oer de [[Ryn]] ferdreaun hie, en fersekere hyer himhimsels fan de pauslike goedkarring doe't hy yn [[Rome]]er nei twa swiere reizen yn [[695]] yn [[Rome]] oankaam. Hy waard troch [[Paus Sergius I]] as [[aartsbiskop]] fan de Friezen wijd, wêrby [[Utert (stêd)|Utert]] him tawiisd waard as syn haadsit.
 
Troch oanrikkemendaasje fan PepynPeppyn waard Willibrord fan de Frankyske eallju ek in protte lân skonken, endêr't dêrmei koe hyer hiel wat tsjerken en kleasters bouwe mei bouwe koe. Sa krige hy yn [[698]] de earste helte fan it follegrutte grutter lânguodbûten fan [[Irmina]], de abdis flakby [[Trier]], dy't deen mem fan [[Plektrudis]], de frou fan Pepyn, wiePeppyn. Doe't PepynPeppyn him letter ek it restantoare part fan ditit lânguodbûten skonkjoech, wie Willibrordus ynby steat om de abdij fan Echternach te stiftsjen, it plak wêrdêr't hy syn missytochten tariede nei it Fryske ryk ta, en sels nei [[Denemarken]] en Thuringia ([[ThüringenTuringen]] yn Dutslân) ta tariede.
 
Willibrord hie lykwols by de Friezen te krijen mei in soad tsjinslaggen. Dizze tsjinslaggen waardenwienen der benammen feroarsakeit trochgefolch fan dat er him fersekere hie fan de tsjinwurkingstipe fan Pippyn, en dêrom de heidenskeFryske kening RadboudRedbad net oan syn kant fûn. Hjiroan kaam pasearst in ein, doe't [[Karel Martel]] nei de dea fan kening RadbodRedbad, synde opfolgerFriezen ferslein hie. Yn [[719]] brigekrige Willibrord besykselskip fan Winfrid, better bekend as [[Bonifatius]], dy't nei in ferbliuw fan trije jier nei oare heidenkse Germaanske lannen luts om dêr it evangeelje te ferkundigjen.
 
== Missymetoade ==
De metoade dy't Willibrord brûkt hat om it evangeelje by de Friezen te bringen wie feitlik fernederjend foar harren. Hy socht politike en militêre stipe by de grutste tsjinstanner fan it Fryske ryk ûnder kening Redbad, nammentlik by it doe al kristlike [[Frankyske ryk]]. Benammen hofmeier PipynPippyn wie Willibrord syn grutte beskermhear.
 
==Literatuer==
 
*A.G. Weiler, ''Willibrords missie. Christendom en cultuur in de zevende en achtste eeuw'', Hilversum, 1989;
*K. van Gulik, e.o., ''Willibrord tussen Ierland en Rome. Een bundel historische en muzikaal-liturgische bijdragen'', Utrecht, 1995;

Navigaasjemenu